W^
^
'?*\ :^
X ■'■; • hsrf!.
'5"^
tei^i
^Cs^
v>
•',■"■
Digitized by tiie Internet Archive
in 2011 witin funding from
University of Toronto
littp://www.arcliive.org/details/comoediae5v7plau
P72\7G
<^2 ' ^'^
T. MACCI PLAVTI^
COMOEDIAE
EX RECENSIONE
GEORGII GOETZ et FRIDERICI SCHOELL
FASCICVLVS V
MOSTELLABIAM PEKSAM POENVLVM COMPLECTENS
^'^^
LIPSIAE
IN AEDIBVS B. G. TEVBNERI * MDCCCXCVI
I-IP8LAE: TYPia B. G. TEVBKEKl
PEAEFATIO
Notae quibus in hac editione utimur hae sunt: 1 ad denotandos hiatus non legitimos. f ad eorruptelam sive verborum sive metri indi- candam.
* ad lacunas signandas (nisi moras deficientes per w et _ apposuimus).
[] ad delendas litteras syllabas voces personas^) perperam traditas maioresve interpolationes.
( ) ad seckidendos versus ex dittographia vel re- tractatione scaenica ortos.
<() ad insigniendas litteras syllabas voces personas contra libros suppletas.
# ad adumbrandum (personae) spatium in librorum scriptura.
A codicis rescripti Ambrosiani scripturas (quas in Poenulo ex parte retractavit -) Goetzius) litteris capi-
1) De personis uotandis respiciencla sunt quae.ad singulas fabulas in quibus singularis est condicio ad dialogc/rum initium adscripsimus.
2) De opera nostra in A posita cuius iudicium perstrinxi- mus in praef. fasc. IV p. IVsq. , is nuper respondit in rela- tionibus societatis Gottingensis a. 1895 p. 115. Cui cum plura opponenda sint, unum sufficiat quod recte nos praestrigiandi artem ei tribuisse denuo probet. Scilicet de Cistell. v. 450 testanti Schoellio fidem ideo derogandam esse contendit, quod praeoccupata ex supplemento suo mente codicem inspexerit. Quod unde habet aut scire se posse ci^edere omnino potuit?
IV PRAEFATIO
talibus exliibemus adpunctis iufra vel seiunctis incer- tioribus: alteram recensionem (P) litteris antiquis reddimus scripturas discrepantes per vel adiungentes rariusque singulos codices (Palatino-Vaticanum B, Pala- tinum Decurtatum C, Vaticanum Vrsinianum D) com- memorantes.
Scripturis a contextu discrepantibus vel signis in contextu ad mutationem indicandam adhibitis ubi nihil additum est, ad Italos redire emendationem sciendum est. Ceteroqui iibrorum scripturis per colon (:) dis- cretis in adnotatione vel per signa supra posita con- spicuis per voces^) corr{exit), trai{edt), add(idit), sup- pl(evit), delievit), secl{usit), lac{unani) sign(avit), dist{in- xit), discr(ipsit) adiimximus nomina correctorum. Ex quibus haec per compendia exhibuimus: Ac(idaUus), Ald(us), BentQeius), Bo(thius), Ca(merarius) , Fl{eck- eisenus), Goe(tzius), Gru(terus), Crid(ielmius), Guy(etus), Herm(annus), Lachm(annus), Lamh(inus), Loe(ivius), (C. F. W.) Mue(llerus), Py(ladcs), Ri(tschelius) , Sara- c(enus), Scal(iger), Schoe(llius), Scu(tarius), Seij(ffertus), Stu(demundus), Turn(ebus), Vss(ingius).
Quibus rationibus et poetae verba tractaverimus et apparatum constituerimus et orthographiam ad- ministraverimus in prioribus praefationibus declaravi- mus. Sed quaedam ad Mostellariam et Persam, paulo plura ad Poenulum adnotanda sunt, etsi omnem ma- teriam exhaurire hoc loco neque possumus neque volumus.
MOSTELLARIA. 21. erilem <gnatum> Langenus 'B. Utztg.' a. 1893 p. 1097. — 62. Datur? es inho-
Neque in legendo neque in relegendo palimpsesto de eiusmodi supplementis cogitavit Schoellius, quae in imprimenda demum editione lusit non nimium, ut par est, lusui tribuens.
1) Accedunt compendia tralaticia om{isit), j)raem{isit), in- v{ertit), compiiehendit), vid{etur), ruhr{icator), ras{ura), s{upra) v{ersum) similiaque.
PRAEFATIO V
nestus Bedslobius 'Lit ChU a. 1893 p. 1853. — 73. Venit qviod nolis quam Goetzius Bentleio Bitschelio- que ducibus. — 74. sis nunciam: i dist. Gimmins ^de adiect. PU {ed. a. 1892) p. 27. — 86. multa <iam> institui Sigismundus ^N. philol. Bdsch.' a. 1894 p. 85. — 104. (Sibi quisque similes) uolt (suas) j^^o uois (sua) iuxta (sibi quisque inde exemplum) expetunt et par- cunt quod sequitur ferri vix posse monet Seyffertvs, similes ut struant (vel fuant) temptans (<(q)uo [vel qui] is sient SchoelUus). — 124. Reparount D, ut vid. — 155. t<um)> a me Seyffertus. — 160. De mulieris (^multoque adeo magis de Minerua quod cum Haveto valde commendant SJcutschius Lindsayusque) magnopere duhitamus cum Seyfterto (de mulier vocativo cogitante); item fartim duhitanter reliqimnus defendente Skutschio ^Berl. philol.Wschr.' a. 1894 p. 138 sq.: quamquam satis debili nititur fundamento forma facillime ex fartim ligatura in versus fme derivanda. — 186. tam docilem te et bene doctam Bedslohius l. s. s. — 213. malesuada, nihili lena idem itcmque Sigismundus l. s. s.: uhi can- tilena Vssingii placuit Shitschio l. s. s. p. 137. — 278. ut pro ni a Bitschelio repositum commendat Seyffertus coll V. 992; Pseud. 1102, 1110; Stich. 269, al. — 288. Purpura ad uitia occultanda est usus turpi mulieri lusit Goetmis. — 319 et 331. Cf. Skutschius l. s. s. p. 139. — 324. Duce me. DEL. Amabo, caue (pro amabo. DEL. Caue) Goetzius. — 827. comius Schoellii (^probatum Bedslobio aliisque) mire impugnat SkutscMus l. s. s. p. 140 adn., quasi lectus non a Philolache stratus sit ^comius': ceterum cf. Poen. 697. — 370. Quid mihi sit boni [si] mentir<(i)er Schoellius. — 385. PHILO. Perdis rem. <DEL.)> Tace, amabo Goetzius. — 475. Sic correximus, non quia Plautum immodulata dedisse cre- damus, sed quia librorum menwriae hanc scripturam subesse persuasum habemus certa ratione vix emenda- hilem. — 586 sq. Cf. Skutschius l. s. s. p. 140. — 651. meridie cum Vsenero et hoc loco servari et aliis reponi
VI PRAEFATIO
ridt confidenter idem p. 138, originationem sane reram cum usu confundens. Nam Plautmn ^ad meridie' dixisse prohari nullo modo potest. — Tol. Vitam <quom> co- litis Bedlobius l. s. s. — Vitam colitis *. TR. Immo [u]it<(a)> antehac erat Seyffertus, alioqui <ea)> uit<(a> exspectans: ubi uita (ut alias ^uiuere') de vita bona, Jiilara dici xyutamus. — 732. Ita: Oppido o. o. dist. Bedslohius improbante Seyfferto: qui nusquam ijost Qui vcl Quidum sic adhiberi Ita monuit, quod hoc loco eadem ratione qua alias Nam post interrogationem usur- patum esse videatur. — 775. TRANIO errore inter- cidisse in edit. maiore admtatio docet. — 878. Pro ire uis {ex ir ' uis vix defendendo) de iueris cogitat Shitschius l. s. s. p. 140 adn. — 1077. mi opportuuus aduenit Gimmius l. s. s. — 1134. De ista: ito ad me cogitant Goetmis Seyffertusque duce Camerario.
PERSA. (30. His cognomentum erat duricapitoni- bus Sixius in Comment. in honorem Leemansii scr. (ed. Amstelod. a. 1885), idem ex v. 100 ad a. BLVI u. c. fabulam referens propter Illviros epidones ad lovis epulas parandas illo anno creatos. — 78. Cf. Shitschius 'Berl philol Wschr.'' a. 1892 p. 1615 (Querintne Flech- eisenus Annal. philol. t. CI p. 75). — 95 sq. nisi cre- more crasso sit [ius] coUyricum, Nihilist Sonnenschei- nius 'Class. rev" a. 1892 p. 401. — 140. <Vt> mim- quam h. h. h. prius edis Langius Annal. philol. t. CXL VII p. 193. — 150. Cf Skutschius ' FarscMingen' I p. 72. — 171. censueram praefert Bedslobius 'Lit. CentraJblatt^ a. 1892 p. 1441, fortasse recte. — 181. <m>ea opera Seyffertus. — 203. f obieci <gradus)> Langenus 'D. Littztg." a. 1892 p. 1233 sq. recte immutata cum Schoellio sententia sua. — 217. Spatium jjost ergo ex versu olim bipertito repetens sic Seyffertus v. dimetitur: Eo ego hinc haud longe. # Et quidem ego haud longe. # Quo ergo, scelus e. q. s.: quamquam cf Schoellius praef. p. XXV sq. — 221. <Sed)> quid ais Sonnenscheinius J. s. s. p. 401. — 223. est del Leo "Pl. Forschungen'
PRAEFATIO VII
p. 255. — 260. dixit fore die Seyffertus. — 265. ho- mini ibus Sonnenscheinius l. s. s. — 268. Virtust cimi aliis reicit Leo I. s. s. Virtus est ubi occasio || Ad- monet dispicere: quid faciet mihi Seijfferhis. — 269. uapulet tutatur Seyffertus coll. fragm. fab. cert. 74 (uapula Papiria). — 272. Anapaesticam niensurani suadet Skutschius 'Berl. philol. Wschr.' a. 1892 p. 1617. — nunc pro domum BCD hahent. — 353. Neque pro Non ego {et plure cum Seyfferto) Sonnenscheinius l. s. s. (cf Leo ^Pl. Forschungen" p. 251). — 359 sq. quam tuo Fiat. quae hae res sunt Saturioni continuat Appuhnius Quaest. Pl. p. 51. — 392. eccillud Sonnenscheinius p. 400. — 440. seruandum Seyffertus. — 452. procedit postprincipio defcndit Skutschius '^Berl. philol. Wschr.'' a. 1894 p. 138. — 469. agerite uos retinuimus coll. ^amo- liri' et 'atnovere' 'se' vel "aliqiiem'. Cf. etiam Truc. 112. — 485. 486. Ex A etsi etiamnunc proljabile du- cimus hoc loco lacunam esse (Quis hicst apte confert Seyffertus ex Poen. 1332), tamen quid lateat nimis in- certum est. — 512. mi hi<(c> Redslohius l. s. s. — 570. Cf. Slcutschius ' Forschungen' I p. 86. — 571. Ferreos postes Kochius Mus. Rhen. t. XXXII p. 98. — 576. Post h. V. lacunam esse censet Seyffertus. — 792. <^PAE.> Praeben tu? (scil. pedes) DO. Puere, Ne e. q. s. Seyf- fertus. — 797 sqq. : lurgium hinc auferas, || Si sapias. DO. At, bona liberta, haec scmisti et me celauisti? LE. Stultitiast quoi bene || Esse licet eum jjraeuorti litibus. posterius istuc || Te magis par agerest. DO. Vri- tur cdr mihi e. q. s. Seyffertus. — 802. 803. Ne ardescat. DO. Liidos me facitis, intellego idem.
POENl^LVS. 8. Cf Apuleius Met. I 26 s. f. ('ce- natus solis fahulis'). — 24. queant mavult Seyffertus. — 30. De peritent dubitat idem: quam formam tamen ohsairare noluimus. — 33. Canora corr. D- in ras. — 134. Adde testimonium lihri glossarum (C. G. L. V p. 176, 20): Cauerna caua [a]ut gi-ata gratia aut rauca raua et laetam laetitiam Plautus dixit. — 137. Cf.
VIII PRAEFATIO
NacJcius Val. Cat. p. 16. — 140. Ex Adamans {quod Ad[vl]. Amans esse credinms) post Pyladem At amans efficit Seyffertus. — 218. concessanimus BCI) exhibent.
— 232. quasi <si> in lust<r>ost Schoellius. — 238. Cf Ausonius p. 182 ed. Peip.: Sicut a poeta legimus usurpatum: Modus omnibus utile rebus {nisi potius ad Horatium hoc pertinet). — optumu[m]st Leo ^Pl. Forschungen' x>- ~~^- — ^46. inuenustate <onustae> Schoellins. — 250 sqq. Sordr, parce, amabo. || Sat est istuc alios cKcere || Nobis: ne nosmet [in] ndstra Etiam uitia[m] <e>loquamur. || AN. Quiesco. AD. Ergo amd te. || Sed lidc nunc responde mihi Seyffertus. — 258. Non iam me decet idem de nostra discriptione duhikms. — 274. Nebula quid sit docet idem Burs. Annal. t. XLVII p. 119. — 281. Nil hdc quidemst idem coll Mil. Gl. 19, Most. 981. — 288. Eo illud satiust ^satis': quod satis est sapienti {yel habitu <(probi>s coll. Stich. 5.9) plus quam sat est SchoelUus. Nihil egit Brixius apud Niemeyerum Stud. Pl. p. 14. — 309. auscultari B feste HincJcio, auscultaii teste Stude- mundo. — 314. Viden ut Ahraliam in cens. (^Wschr. f kl PhiloU a. 1885) p. 453. — 328. lucrum <uUum> amare Brixius l. s. s. lucrum <de>amare vel lucr<i de>um amare Schoellius. — 343. Cf Studemundus apud Sche- rerum p. 46 sq. — 352. ecce (scil. me), odium meum dist. Ahraham l. s. s. itemque Bachius p. 395 adn. — 354. Servato namque ^jro meast corr. tuast Seyffertus.
— 371. ninnium retnovere non audemus, etsi quomodo explicetur nondum enucleavimus neque Ninnius nomen pjroprium quicquam iuvare videtur: cf. de eadem quae- stione Palmerus Hermath. vol. XX p. 69. — 377 sq. Cf. Leo Vind. Pl. p. 7 sqq. «in> me uerberetillum corriyens ohloquente Schoellio in Woelfflini Arch. t. IV p. 632).
— 383. sualum B teste Studemundo. — 385. et label- lam, linguam — cum A SchoeUius ut et sauium alia- que additurum interrumpat Milphio verbis Ecquid facies modi? — 407. #atq« Loewius rede legisse visus est.
PRAEFATIO IX
— 409. IDEM spatiis codicis rescripti magis convenit quam itidem. — 430. Recte iudicavit iam Bichterus p. 602. — 454. facere iit <aes> esset Palmcrus Her- math. t. XI p. 316. — 471. ptenolatronica Leo Herm. t. XVIII p. 581. ptenolethronica Birtius Mus. lihen. t. XL p. 533. — Ceterum lenutte B hdbet teste Stude- mundo. — 490. credier praetulinms formam et exqui- sitiorem et optinie referendam ad fidem lenoniam. — 510. porcos Palmerus in edit. Amph. p. 254. — 518. obnixi sumus temptavimus ducihus BC^ {cf. etiani Stich. 45, al.), quo referatur sententia ad v. 504 sq. et 512. Ceterum quid BCB. — 530. clabatorem B teste HincMo, dabatorem teste Studemundo. — 534. edis postidat Speijerus Observ. et emend. p. 1 sqq. — 536. 588. Cf. Buechelerus in Woelfflini Arch. t. I p. 279. — 540. Cf quae ad Merc. v. 138 adnotavimus. — 579. De aprugnum — aprunum cf Caesar p. 61. — N(on) recte Loeivius legit: on litterae nunc non apparent. — 587. Buas recensiones confusas esse censet Seyffertus (si nil est litium et si nemost quicum). — Cf. Sidonius Apoll. Ep. V 7, 2 (hi sunt qui lites emunt). — 607. abeamus, sed uos — <(ADV.5 Satis dictumst: abi Niemeyerus Stud. Pl. p. 4. — 609. fecerint B^ in litura teste Stude- mundo. — 613. AG. pro ADV. error est in maiore editione. — 615. isto pro istuc quod correximus Stude- mundum praeoccupasse monuit Seyffertus, etsi locum id)i is emendaverit neque addidit neque invenimus. — 646. Cf Seyffertus 'Berl. philol. Wschr.' a. 1884 p. 1093. — 648. kvxov quod scripsimus commendatur prologi v. 92 sq. Cf V. 1333 = 1382. — 660. LY. Itane? ADV. Illest cupiens, aurum habet Seyffertus Burs. Annal. t. LXXX p. 289. — 662. calim duce Festo ScJioeUius. — 672. Pers. om. B teste Ritschelio. — 684. Cf. Seyffertus Burs. Annal. t. XLVII p. 119. — 690. Ah delet Seyffertus duas in A confusas esse recensiones ratiis. Sed cf Bacch. 87; Ter. Ad. 342 et 597: unde de iraiciendis verhis Te a muscis quaeritare cogitat Schoellius. —
X PEAEFATIO
694. Quam <^quom)> regi Autiocho SchoeUms coll. Merc. 956 (cf. idem 'Heidelh. Jahrh.' t II p. 51). — G99. Cf. Buechelcrus Mus. Bhen. t. XLI p. 311. — 706. Cf. Seyffertus Burs. Annal. t. LXXX p- 343. — 710. dare reliquinius dubitanter: fortasse suhiectum sid)- audiri potest. — 720. Abduc me ergo: addictum Seyf- fertus. — 725. coepi (a coepio, inf. 2^c(ss.) Palmerus l. s. s. p. 316, vix recte. — 742. Foras egrediri Brixius progr. a. 1847 p. 10. — 745. Quia Nonium legisse censet L. 3Iuellerus. — malai (rel tantai) rei fuimus Schoellius.
— 747. Cf Seijffertus Burs. Annal. t. XLVII p. 120 et ad V. 748 sqq. t. LXXX p. 309 adn. — 778. raui<(er>o L. MueUerus, p7'ohahiliter. — 796. te ire CD. tere B teste Studemundo et v. 815 quodrei B^. quo irei B^ et V. 817 pacto cx pacco B corr. — 834. in del. Ahraham 'Wschr. f M. PhiloV t. II p. 453. — 846. Qui liercle eampse e. q. s. SchoeUius. Cf Grimmius de adiect. Pl. p. 22. — 862. moech<ul>i SchoeUius. — 864 sq. Cf Seyfferhis Burs. Anncd. t. XLVII p. 120. — 874. qui homo eum norit, <(sane {vel nimium) is)> cito Bachius de attr. p). 15^. qui homo eum norit, norit: cito tutatur Leo de Vid. p. 7 ex loco plane dissimili Rud. 1229. qui homoeum norit, cito SchoeUius l. s. s. p. 52. — 875. tu tac<itum hab>ere Goetzius coU. v. 890. Cf. Kaemp)fius p. 37. — 886. Cf. Kampmannus de i:x p. 19 (= A).
— 905. Cf Bachius p. 369. — 909. ferueam in A recte legisse Loeivius videtur: quod imprudentes in adn. negleximus. — 950. hanc recte legit Loeivius (hunc Studemundus). — 994. quo ex quoppido B teste Stude- niundo et v. 995 bechaedi-e et v. 997 bas. — 1016. HA. Issam. MI. Arbinam quidem tutcttur Leo Archii t. IX p. 161, improhahiliter. — 1165. Ego quidem meos me- cum Ahraham ' Wschr. f U. PhiloU a. 1884 p. 271. — 1168. locum ohscurum ohscuratumque de Thraciis con- iectura parum prohahili removit Leo I. s. s. }). 162. — soleni etiam B teste Studemtmdo. — 1169. Hodie hercle opinor Ahraham cens. p. 454. — 1174 sq. Cf. Brixius
PRAEFATIO XI
in progr. a. 1847 p. 6 sqq. (uhi iam cuiuis emendahaf, omnium v. 1188 et ego v. 1176 delebai). — 1184. uti- tute (tu ex tet) B teste Stndemundo. — 1189 sq. Rebvis meis agiindis, || Et quibus amios multos carui quas- (jue <(e)> patria perdidi paraas, 1| Redde liis Libertatem, fnuictae praemium ut esse sciam pietati Goetzius: uhi Sclioellins monuit ut locum Jiahere potuisse, si pro redde his duce A de alia verhi forma cogitemus. — Ceterum
INUICTE in A recte legit Loeivius. — 1195. sit ah initio A Jiahet. ut a Si tibi versum incepisse certum sit. — 1199. tuam sapientiam cum JBothio traiciendum videtur admisso haecquidem. — 1224. que etiam D teste Studemundo. — 1235. pro<que)> osse Brixius progr. a. 1847 p. 14 {ante BergJiium). — 1258. hi falso B testc Studemundo et v. 1284 illa eredeunt. — 1286. e re militari (Ji. e. '^ut militmn mos est^) Seyffertus coll. ^ex niatronarum modo\ — 1290. scit B^. sciet B corr. teste Studemundo. — 1292 sq. metuo miluos, — Mala illa bestiast — ne dist. Sei/ffertus. — 1295. olsonare B
L
teste Studemundo. — 1314. ali recte in A Loewiu^
legit: item v. 1319 sum. — 1855. me del. Langenus Stud. Pl. p. 352. — 1382. no ante uel excurrens ScJioeJlius refert ad ueris pro noueris traditum v. 1384 {B = P). — 1391. sciui esse <ambas)> idem. — 1403 sq. et 1409 sic explicari vix posse nos non fugit: ahsti- nuimus tamen mutatione in loco retractato. Ceterum V. 1409 conpinga<(m)> te SJiutscliius de nom. lat. comp. p. 41. — 1416. amammae etiani B tesfe Studemundo.
lenae et Heidelbergae m. Oct. a. MDCCCXCV.
G. G. F. S.
T. MACCI PLAVTI
MOSTELLARIA
GRAECA PHASMA (PHILEMONIS?)
Flavti Comoediae V
peeso:n"ae
TRANIO SERVOS GRVMIO SERVOS PHILOLACHES ADVLESCENS . PHELEMATIVM MERETRIX SCAPHA ANCILLA CALLIDAMATES ADVLESCENS DELPHIVM MERETRIX SPHAERIO PVER THEOPROPIDES SENEX MISARGYRIDES DANISTA SIMO SENEX
PHANISCVS ADVORSITOR PINACIVM (?) ADVORSITOR LORARH
AEGYMENTYM
Manu misit emptos siids amores Philolaches
Omnemqne absente rem suo absumit patre.
Senem lit reuenit kidificatur Tranio:
Terrifica monstra dicit fi[l]eri in aedibus,
Et mde +primum emigratum. interuenit 5
Luenpeta faenus faenerator postulans,
Ludosque rursum fit senex: nam miituom
Acceptum [tiim] dicit pignus emptis aedibus.
Requirit quae sint: ait uicini proxumi.
Lispectat illas: pdst se derisum dolet, 10
Ab siu sodale gnati exoratiir tamen.
2. absimit: corr B^ \\ 4. sileri: corr Gru || 7. Ludusque B^ II 8. del Ca || 11. exorator: corr B^ \\
I 1, 1—17
ACTVS I
GRVMIO. TRANIO
SERVI II
GR. Exi e ciilina sis foras, mastigia,
Qui mihi inter patinas exhibes argiitias.
Egredere, [hjerilis permities^ ex aedibus.
Ego pol te ruri, si uiuam, ulciscar probe.
Exi mquam +nidore cupinam quid lates? 5
TR. Quid ti!bi malum hic ante aedis clam<^it)>atiost?
An ruri censes te esse? abscede ab aedibus.
Abi rus: abi dierecte. abscede ab ianua.
Em: hocihe uolebas? GR. Perii. qur me uerberas? 9. 10
TR. Quia uiuis. GR. Patiar. sme modo adueniat senex:
Sine modo uenire saluom, quem absentem comes.
TR. Nec ueri simile loquere nec uerum, frutex:
Comesse quemquam ut quisquam absentem p6ss<(i>et?
GR. Tu urbanus uero scurra, deliciae popli, 15
Rus mihi tu obiectas? sane hoc, credo, Tranio,
Quod te 111 pistrinum s<(c)is actutum tradier.
Cis hercle paucas tempestates, Tranio,
Personas plerasque servavit B, raras CD^: notamus tan- tum quae omnino addendae vel mutandae erant || 2. exibes vel exhibes (sic Nonius) || 3. herilis vel heriles | pemities B ras 6. clamat iosi: corr Ac duce Ca \\ 8. dierecte vel directe ianua vel inua || 9 sq. En: corr Brixius \\ 12. Ne modo Nonius saluos: eorr B- cum Nonio \\ 13. ueri vel uen || 14. posset vel possit: corr Py (cum B^?) jj 15. scurra vel cura | popli vel populi II 16. obiectas vel obiecta | hoc solus B s. v. \\
I 1, 18—43 PLAVTI MOSTELLARIA 5
Augebis ruri niimerum, genus ferratile.
Nunc diim tibi lubet licetque, pota, perde rem, 20
Cornimpe +[h]erilem, adulescentem dptumum:
Dies noctesque bibite, pergraecaminei :
Amicas emite, liberate: pascite
Parasitos: obsonate pollucibiliter.
Haecine mandauit tibi, quom peregre binc [i]it, se-
nex? 25 Hocine modo hic rem ciiratam offendet suam? Hocme boni esse oflFicium serui existumas, Vt eri sui cornimpat et rem et filium? Nam ego illiim corruptum duco, quom his factis studet. Quo nemo adaeque iuuentute ex omni Attica 30
Antehac est habitus parcus nec magis continens, Is niinc in aliam partem palmam pdssidet. Virtute id factum tua et magisterid tuo. TR. Quid tibi malum me aut quid ego agam curatiost? An niri, quaeso, ndn sunt quos cures bouis? 35
Lubet potare, amare, scorta diicere: Mei tergi facio haec, ndn tui iiducia. GR. Quam cdnfidenter Idquitur [fue]. *TR. At te lup-
piter Dique dmnes perdant: <(fufae,) obohiisti alium, Germana inhmies, +rusticus, hircus, hara sui<(s)>, 40 ^Canem capram commixtam. GR. Quid uis fieri? Non dmnes possunt dlere unguenta exdtica, Si tii oles: neque superior quam erus acciimbere ************ Neque tam facetis, quam tu uiuis, uictibus. 45
20. iubet vel lubet || 21. optumum vel optinum || 24. pol- lucibiliter {sic yloss. Plaut. et Fulyentius) vel pollucibiter 25. ut: corr Bo || 28. rem et vel semet || 29. duco vel dico 31. parcus vel pacus vel porcus | continens vel contineas 34. mea ut: corr Muretus || 36. lubet vel lubet | ducere vet deducere || 38. del JRi: cf. 39 || 39. add Goe cum Loewio duce m I oboluisti allium vel obolusti alium || 40. i'usticus etiam Donatus || 41. capra vel capra n || 42. ungenta Nonius et Priscianus \\ 43. quam erus solus habet B \\ 44. lac sign JRi \\
6 PLAVTI I 1, 44—71
Tu tibi istos habeas tiirtures pisci^s aueis: 46. 47
Siue me aleato fuugi fortunas meas.
Tu fortunatus, ego miser: patiunda sunt.
[TR.] Meiim bonum me, te tuom maneat malum. 50
<TR.)> Quasi inuidere mihi hoc uidere, Grumio,
Quia mihi benest et tibi malest. dignissumumst.
Decet me amare et te bubulcitarier,
Me iiictitare piilcre, te miseris modis.
GR. 0 carnufic(i)>um cribrum, quod credd fore: 55
Ita te forabunt patibulatum per uias
■^■Stimulis, si huc reueniat senex.
TR. Qui scis, an tibi istuc eueniat prius quam mihi?
GR. Quia numquam merui: tii meruisti et nunc
meres. TR. Oratiouis operam compendi face, 60
Nisi te mala re magna mactari cupis. GR. Eruom daturi<(n)> estis, bubus quod feram? ■^Data es inonestis agite, porro pergite, Quoniam occepistis: bibi<(te)>, pergraecamini, Este, ecfer<(c)>ite uos, saginam caedite. 65
TR. Tace atque abi rus: ego ire in Piraeum uolo In uesperam parare piscatiim mihi. Eraom tibi aliquis cras faxo ad uillam adferat. Quid est, quod tu me uunc oijtuere, fiircifer? GR. Pol triii istuc credo nomen actutum fore. 70
TR. Dum interea[s] sic sit, istuc 'actutum' sino. GR. ■'^lta est: sed unum hoc scito: nimio celerius TVenire quod moleste quam fllud quod cupide petas. TR. Molestus ne sis: niinciam i, rus te amoue.
47. tibi habeas hos gramm. de dub. nom.: tibi obustos {vel abe istos) Servius \\ 51. add Muretus \\ 52. dignissumust vel dignis sumus || 53. Decet (sic Nonius) vel Licet | bubulcitare Nonius II 55. add Py \\ 62. Seruum: corr B ras \ add Py \ bubus vel bobus || 63. inonestis vel inhonestis || 64. occepi- stis vel occepisti | add B^ \\ 65. ecferite vel ecferute: corr Ga \\ 69. quod tu vel quid tu || 71. del Lamb \\ 73. illuc veJ illud |- quod vel quo (item v. 76) \\
I 1,72— 80; 2,1— U MOSTELLARIA 7
Xe tu [erres] liercle praeterhae inihi uon facies mo-
ram. 75
<(GR.> Satin abiit ueque quod dixi tiocci existumat? [GrR.] Pro di mmortales, obsecro uostram fidem, Facite hiic ut redeat noster quam primiim senex, Triennium qui iam hihc abest, priusquam omnia Periere, et aedis et ager. qui nisi niinc redit, — 80. 81 Paucorum mens[u]um siint relictae reliquiae. Nunc riis abibo: nam eccum erilem filium Yideo^ corruptum { ex adulescente optumo.
PHILOLACHES
ADM.ESCENS
Recordatus miiltum et diii cogitaui 85
Argiimentaque in pectus miilta institui (Ego atque in meo corde — sist quod mihi cor — Eam rem uokitaui et diii disputaui),
Hominem quoius rei, quandd natust, 89
Similem esse arbitrarer simulacrumque habere:
Id repperi iam exempkim. 90
Nouarum aedium esse arbitro similem eQ;o hominem, Quandd [hic] natus est: ei rei argiimenta dicam. (Atque hoc haud uidetur ueri^ simile uobis:
At ego id faciam ita esse ut credatis.) Profecto esse ita lit praedicd uera umcam. 95
Atque hdc uosmet ipsi, scid, proinde uti nunc Ego esse autumd, quando dicta audietis
75. del Sj^engelins || 76 sq. add ef del Ca || 80 sq. periere vel pertere | nisi huc: corr lii || 82. del Lamb || 83. eccum vel equum || 84. optumo veJ obtumo || 87 sq. secl Bi \\ 91. ar- bitro vel arbitor vel arbitror || 92. del Lorenzius || 93 sq. sed Ri II 95 — 98. tres versiis in B [ — ipsi — autumo) ||
8 PLAVTI I 2, 15—41
Mea, haud aliter id dicetis. Auscultate, argumenta dum dico ad hanc rem: Simiil gnaruris uo<(s)> uolo esse hanc rem mecum. lOO Aedes quom extemplo sunt paratae^ expolitae,
Factae probe examussim, Laudant fabrum atque aedes probant: sibi quisque inde
exemplum expetunt. Sibi quisque similes "^uo is sua sumptum operam par-
cunt suam.
Atque ubi illo inmigrat nequam homo, indiligens
[que], 106
Ciim pigra familia, inmundus, <^in)>strenuos, Hic iam aedibus uitium ad<(d>itur, bonae quom curan-
tiir male.
Atque ilkid saepe fit: tempestas uenit,
Cdnfringit tegulas imbricesque: ibi
Dominus indiligens reddere alias neuolt. iio
Venit imber, lauit parietes: perpluont:
Tigna put[r]efacit, per<(dit'> operam fabri: Nequior factus iamst usus aedium.
Atque <(ea)> haud est fabri ciilpa, sed magna pars Morem hunc induxerunt: siquid nummo sarciri po-
test, 115
"^sque mantant neque id faciunt, doniciim Parietes ruont — aedificantur aedes totae denuo. Haec argumenta ego aedificiis dixi: nunc etiam uolo +Dicere, ut hominis aedium esse similis arbitremini.
Primumdum parentes fabrf liberum sunt: 120
Ei fundamentum substrudnt liberdrum,
Extdllunt, parant sedulo m firmitatem,
100. add Ca || 102. examussim vel examissum || 103. ex- petunt vel expetant || 104. simile suo is | sumptu vel sumptu vel sumptvi s | parcunt vel pascunt (parsunt B in marg) 11 105. del Py || 107. add B^ || 112. del Ki \ add Bergkius || 114. add Herm || 115. Moram: corr quidam apud Lamh \ hunc vel hanc | nummo sarciri vel nummos acciri || 117 aedificantur vel aedificatur 11 121. Et: corr Gul 11
I 2, 42—69 MOSTELLAEIA 9
Et, ut in usum boni et in speciem Populd sint sibique, <^h)aud materiae reparcunt, Nec siimptus <(s>ibi sumptui esse ducunt. 125
(Expdliunt, doceut litteras, iura, leges Sumptii suo et labore.)
Nitiintur, ut alii sibi esse ill6i-um similis expetant. Ad legionem +comita adminiculum eis danunt: + Tum iam aliquem cognatum suom. 130
■•■Eatenus abeunt a fabris unum ubi emeritumst sti-
pendium.
Igitiir tum specimen cernitur, quo eueniat aedificatio. Nam ego ad illiid frugi usque et probus fui, In fabronim potestate dum fui.
Pdsteaj quom inmigi*aui mgenium in meiim, 135 Perdidi operam fabrorum ilico oppidd. Yenit ignauia: ea mi tempestas fuit, Mi aduentu sud grandinem imbremque attulit. Haec uereciindiam mi et uirtutis modum Deturbauit ^texit detexitque a me ilico. uo
Pdstilla optigere ea[m] neglegens fui:
Contmuo pro imbre amdr aduenit [in cor meum].
Is usque in pectus permanauit, permadefecit cdr meum. Niinc simul res, fides, fama, uirtus, decus[que]
Deseruerunt: ego sum in usu factus nimio nequior. 145
Atque edepol ita haec tigna +umide putent: non ui-
ded<(r)> mihi
Sarcire posse aedes meas, quin tdtae pei-petuae ruant,
123. icUis omisimus, uhi metra incertiora \ usum vel usu [1 124. aut: corr quidam ajnid Lamb \ reparcunt vel neparcunt [| 126 sq. secl Bi {compr B) \ leges vel lege || 129. 1 tum ad comita add B s. v. || 130 sq. locus lacnnosns est \ eatenus etiam gJoss. Pl. I habeunt: corr B ras || 134. in fabrorum v. 133 ad- nectit B || 135. quam: corr Guy \ i(m)migraui | in ingenium: trai Bo \\ 136. oppido vel opido || 141. opticere: corr Ca deJ Sey \\ 142. del Bo verba quae alia depiderunt || 144. de- cusque vel que decus: del Bo || 146. Atque vel At | putant: corr B' 1 add Ca 11
10 PLAVTI I 2, G9— 77; 3, 1—9
[Quiu] Cum fuudaineuto perieriut, uec quisquam esse
auxilio queat.
Cor dolet, quom seio ut niiuc sum atque ut fui:
Qud ueque iudustrior de Tauentnte erat loo
[Arte gymuastica] disco, hastis, pila
Cursu, arBais, equo. uictitabam uolup. 152. 153
Parsimouia e<^t^ duritia discipuliuae alieis eram: Optumi quique expetebant a me doctrinam sibi. 155 Nunc, postquam uili sum, id uero meopte ingenio
repperi.
PHILEMATIVM. SCAPHA. PHILOLACHES
MERETRIX ANCLLLA ADVLESCENS
PHILE. lam pridem ecastor frigida nou laui magis
lubenter, Nec quom me melius, mea Scapha, rear esse deficatam. SC. Euentus rebus omuibus, uelut horuo messis magna, TFuit. PHILE. Quid ea messis attinet ad meam laua-
tionem? 160
SC. Nild plus quam lauatio tua ad messim. PHILO.
Oh Venus ueuusta, Haec illast tempestas mea, mihi quae modestiam dmnem Detexit tectus qua fui, quom mihi Amor et Cupido In pectus perpluit meum: ueque iam umquam opti[u]-
gere possum. Madent iam in corde parietes: periere haec oppido
aedis. 165
148. del Bi || 151 sqq. del Ei | hastis filia: corr B* | uolup vel uolupe | locus lacunosus est \\ 154. Parsimonia (vel Parsi- moniae; eduritia || 155. tam {vel tain) e: corr B^ \\ 157. ecastor vel mecaator | lubenter vel iubenter || 158. es sedeficatam vel es edificatam || 163. que: corr -B* | quam: corr Bi \\ 165. haec vel hae ||
I 3, 10—26 MOSTELLARIA U
i*LILE. Contempla, amabo, mea Scapha, satin haec
me uestis deceat. Volo me[o] placere Philolach[et]i, meo ocello, meo
patrono. SC. Quid tii te exornas, moribus lepidis quom lepida
tute's? Xon uestem amatores amant mulieris, sed uestis fartim. PHILO. Ita me di ament, lepida<st> Scapha: sapit sce-
lesta multum. 170 Yt lepide omnes <mo)res tenet sententiasque aman-
tum. PHILE. Quid nunc? SC. Quid est? PHILE. Quin me aspice et contempla, ut haec me dece<a>t. •SC. Virtiite formae id euenit, te ut deceat quicquid
habeas. PHILO. Ergo +ob hoc uerbum te, Scapha, donabo ego
hodie aliqui, Neque patiar te istanc grati<(i>s laudasse, quae placet
mi. 175
PHILE. Nolo ego te adsentari mihi. SC. Nimis tuqui-
dem stulta's miilier. Eho, mauis uituperari<(er> falso quam uero ex-
tolli? 177. 178
[PHILE.] Equidem pol uel falso tamen laudari multo
malo, Quam uero culpari aiit meam speciem alios inridere. 180 <PinLE.> Ego uerum amo: ueriim uolo dicf mihi:
mendacem odi. SC. Ita tii me ames, ita Philolaches tuos te amet, ut
uenusta's. PHILO. Quid ais, scelesta? quomodo adiurasti? ita ego
istam amarem?
167. o del Bo \ et del Ca || 168. Quin: corr Bo \ dist Ei [\ 169. fartim etiam gloss. Pl. \\ 170. add Gru || 171. add Bergliins || 172. add Ca \\ 175. istanc vel hanc | add Bent \\ 176. tu quidem vel quidem tu || 178. add Bent || 179. 181. del et add Canterus \\ 183. pers add D^ \\
12 PLAVTI I 3, 27—45
Quid ista[ha]ec me, id cur[a] non additumst? infecta
dona facio. Peristi: qiiod promiseram tibi dono, perdidisti. 185 SC. Equidem pol miror tam ca[p]tam, tam +doctam te
et bene doctam Nun<(c)> stiiltam stulte facere. PHILE. Quin mone
quaeso, siquid erro. SC. Tu ecastor erras, quae quidem illum expectes unum
atque illi Morem praecipue sic geras atque alios aspernere[s]. Matrdnae, non meretriciumst unum inseruire amantem. PHILO. Pro Iiippiter, nam qudd malum uorsatur meae
dom<i> illud? 191 Di deaeque onmes me pessumis exemplis interficiant, Nisi ego illam anum interfecero siti fameque atque
algu. PHILE. Nolo ego mi<(h)>i male te, Scapha, praecipere.
SC. Stulta's plane, Quae illiim tibi aeternum putes fore amicum et bene-
uolentem. 195
Moneo ego te: te ille deseret aetate et satietate. PHILE. Non spero. SC. Insperata accidunt magis saepe
quam quae speres. Postremo, si dictis nequis perdiici ut uera haec credas Mea dicta, ex factis ndsce rem: uides quae sim: et
quae fui ante. Nilo ego quam nunc tu amata sum atque uni modo
gessi mdrem, 200 Qui pdl me, ubi aetate hdc caput coldrem commutauit^ ReKquit deseruitque me: tibi idem futurum credo.
184. del B^ I dist Sey \\ 185. Peristi vel Perdisti | dona: corr B minio \ perdidisti vel perdisti || 186. del Pius \ doctam {vel docta) te || 187. Non: corr Bo \ staitam: corr B^ || 189. Morem vel Moram | del Ri \\ 190. meretricium vel meritri- cium II 191. domillum: corr Ca \\ 192. omnes me vel onmes || 193. algu vel gelu || 194. mei || 195. putes vel putas || 199. dist Sey || 201. colorem vel calorem ||
I 3, 46. 48. 47. 49-62 MOSTELLARIA 13
PHILO. Yix cdmprimor, quin inuolem illi in oculos
stimulatrici. PHILE. Solam ille me soli sibi suo <^sumptu)> libe-
rauit: [Solam] IIK me[o] soli censeo esse opdrtere opsequen-
tem. 205
PHILO. Pro di immortales, mulierem lepidam et pu-
dico ingenio. Beue hercle factum, et gaildeo mihi nil esse huius
causa. (SC. Inscfta ecastor tii quidem es. PHILE. Quapropter?
SC. Quae istuc <(cures>, Yt te ille amet. PHILE. Cur obsecro non ciirem?
SC. Libera's iam: Tu iam quod quaerebas habes: ille te nisi amabit
ulti*o, 210
Id pro capite tuo quod dedit perdiderit tantum argenti. PHILO. Perii hercle, ui ego illam pessumis exemplis
enicasso. Illa hanc corrumpit mitlierem malesuada '^uitilena. PHILE. Numquam ego illi possum gratiam referre, ut
meritust de me: Scapha, id tu mihi ne suadeas, ut illilm minoris pen-
dam. 215
SC. At hoc unum facito cogites: si iUum inseruibis
sokim, Dum ti))i nunc haec aetatulast, in senecta male querere. PHILO. In anginam ego nunc me uelim uorti, ut ue-
neficae illi Fauces prehendam atque enicem scelestam stimula-
tncem.
204. 205. inv libri: trai Ri \ add Bent | Solam del Fl f 0 del Ca || 208 — 223. secl Ladewigius || 208. inciste ecastor {vel castor) | add Py ducihiis aliis \\ 210. quod vel quot j| 212. enicasso vel enecasso || 213. malesuadam uitilena vel malesuada utti {vel uti) lena || 216. inseruibis vel inseruiis || 218. ueneficae vel beneficae || 219. enicem vel enecem ||
14 PLAVTI I 3, 63—80
PHILE. Eundem animum oportet mmc mihi esse, gra-
tiim ut inpetraui[t], 220
Atque dlim priusquam id extudi, quom iUi su<(b)>blan-
diebar. PHILO. Di^ui^ me faciant quod uolunt, ni ob istam
oratidnem Te Kberasso denuo et ni Scapham enicasso.) SC. Si tibi sat acceptumst, fore tibi uictum sempi-
ternum Atque illum amatorem tibi propriiim futurum in uita, Soli geiTindum censeo morem et capiundas crmes. 226 PHILE. Vt famast homini, exm sole<(t) pecimiam in-
uenire. Ego si bonam famam mihi seruasso, sat ero diues. PHILO. Siquidem hercle uendundu[m]st pater, uenibit
multo pdtius, Quam te me uiuo umquam sinam egere aut mendi-
care. 230
SC. Quid iUis futurumst ceteris qui te amant? PHILE.
Magis amabiint, Quom (jney uidebunt gratiam refer<(re rem fe)renti. PHILO. Vtinam meus nunc mdrtuos pater ad me
nuntietur, Vt ego exheredem +meis me bonis faciam atque haec
sit heres. SC. lam istaquidem absumpta [quidem] res erit: dies
ndctesque estur, bfbitur, 235 Neque quisquam parsimdniam adhibet: sagina planest. PHILO. In te hercle certumst principi[um] ut sim
parcus experiri:
220. animum milii oportet esse gi-atum ut impetu (vel gra- tum impetu qui) Servius Dan \ dist Bi || 221. add B^ \\ 222. add Bo II 223. caspam | enicasso vel inicasso || 224. sat solus B \\ 226. capiendos: corr ex B^ et Nonio (gerundum morem censeo et capiundas crines tibi) || 227. add B^ \\ 229. uendundum si: del Weisius, corr Ca || 232. suppl Gru \\ 233. nunc meus vel meus nunc || 234. heres vel res | 237. del Bent \\
; 3, 81—97 MOSTELLARIA 15
Nam neqiie edes quicquam neque bibes apud me <(h)is
dec<(em) diebus. PHILE. Siquid tu in illum bene uoles loqui, id loqui
licebit: Nec recte si illi dixeris, iam ecastor uapulabis. 2-iO <PHILO.)> Edepdl si summo loui +bo argento sacra-
ficassem Pro ilKus capite quod dedi, numquam aeque id bene
[coljlocassem. [Vt] Videas eam meduUitus me amare: oh probus
liomo sum: Quae prd me causam diceret, patrdnum liberaui. SC. Vided te nili pendere prae Philolache omnis hd-
mines: 245
Nunc, ne eius causa uapulem, tibi pdtius adsentabor. (Si acceptum sat habes, tibi fore iUum amicum sem-
piternum.) PHILE. Cedo mihi speculum et cum drnamentis arcu-
culam aetutum, Scapha, Ornata ut sim, quom hiic <(ad)ueniat Philolaches uo-
luptas mea. SC. Miilier quae se suamque aetatem spernit, speculo
ei usu<^s)> est: 250
Quid opust speculo tibi, quae tute speculo speculum
es maxumum? PHILO. Ob istuc uerbum, ne nequiquam^ Scapha, tam
lepide dixeris, Dabo aliquid hodie pe[r]culi — tibi, Philematium mea. PHILE. Sud quique loco? uiden? capillus satis com-
positust cdmmode?
238. isdec vel isdem: stqjpl Bent \\ 241. bo agento vel uiuo {vel ioui) argento || 242. del Guy \\ 243. del Schoe \\ 245. Video enim te Varro \ philolache vel pliilolace (philolacho Varro) \\ 247. secl Ac \ Is: corr Ca || 249. add Ri \ philo- laches vel philolaces || 250. elusa est: corr Ca \\ 253. perculi vel ferculi: corr B^ || 254. uide capillum satin compositum sit Nonius I dist Schoe duce Iti et Sey ||
16 PLAVTI I 3, 98—113
SC. Vbi tu cotnmoda's, capillum cdmmodum esse cre-
dito. 255
PHILO. Vah, quid illa pote peius quicquam miiliere
<(me)>morarier? Nunc adsentatrix scelestast, dudum aduorsatrix erat. PHILE. Cedo cerussam. SC. Quid cerussa opust nam?
PHILE. Qui malas oblLnam.
SC. ^ua opera i ebur atramento candefacere postules.
PHILO. Lepide dictum de atramento atque ebure.
eug<(a)>e, plaudd Scaphae. 260
PHILE. Tiim tu igitur cedo pui-purissum. SC. Ndn
do: scita's tii quidem. Ndua pictura interpolare uis opus lepidissumum ? Ndn istanc aetatem oportet pigmentum ullum attm-
gere,^ Neque cerussam neque Melinum neque aliam uUam.
oflPiiciam. PHILE. Cape igitur speculum. PHILO. Ei mihi mi- sero: sauium .speculd dedit. 2G5 Nimis uelim lapidem, qui ego illi speculo dimminuam
caput. SC. Lmteum cape atque exterge tfbi manus. PHILE.
Quid ita, dbsecro? SC. Vt specukim tenuisti, metuo ne ol[e]ant argentiim
manus : Ne lisquam argentum te accepisse siispicetur Philo-
laches. PHILO. Ndn uideor uidisse lenam callidiorem ullam
alteras. 270
255. commodes: corr Ca || 256. pote vel potest | muliere vel mulieri || 258. opust 4t nam vel opos nam PBULE. || 260. ebure vel ebore | scaphae vel caphae || 261. puq^uris- simum {item glossae) vel purpurissum || 264. melinum: corr Koepkius \ offugiam || 265. dedit vel dedi || 266. specu- lum 4t^ odim minuat vel speculo ifj: imminuat: corr B^ || 268. del Ri || 269. philolaches veJ philolaces || 270. alte- ram B- 11
13,114-131 MOSTELLARIA 17
V^t lepide atque astute in ineutem uenit de speculo
mal<^a)e. PHILE. Etiamne unguentis unguendam censes? SC.
Minume feceris. PHILE. Quapropter? SC. Quia ecastor mulier recte
olet, ubi nil olet. Nam istae +ueteres, quae se unguentis linctitant, inter-
poles, Vetulae edentulae, quae uitia corporis fuco occulunt, 275 Vbi sese sudor cum unguentis cdnsociauit, ilico Itidem olent, quasi quom una multa iilra confudit cocus: Qufd olant, nescias, nisi id unum, lit male olere in-
tellegas. PHILO. ^t perdocte ciincta callet: nil hac docta
doctius. Verum illuc est: maxuma adeo pars uostrorum intel-
legit, 280
Quibus anus domi siint uxores, quae uos dote merue-
runt. PHILE. Agedum contempla aiirum et pallam, satin haec
<(me)> deceat, Scapha. SC. Non me istuc curare oportet. PHILE. Quem 6b-
secro igitur? SC. Eloquar. Phrlolachem: is nequid emat, nisi quod sibi placere
censeat. 284. 285
(Nam amator meretri^cis mores sil)i emit auro et piir-
pura.) Quid opust, quod suom esse nolit, e(i} ultro ostentarier? Purpura ''^aetate occultanda est aurum turpi miilieri: Piilcra mulier niida erit quam purpurata piilcrior.
271. male vel mane: corr Ca || 274. istes vel iste || 275. fuco vel suco I occultant: corr ex Pseudoservio \\ 277. unam vel una II 278. oleas: corr Ei duce Lanib \ unum ni: corr Bi || 279. docta vel dota || 280. illud est maxumum adeo: illuc esse maxuma Gellius (corr Sey) || 282. add Ca || 283. curare istuc: trai Guy \\ 284. is vel us | tibi: corr Schoe || 286. secl Ei II 287. nollit e vel nolit te: corr Py \\
Plavti Cohoediab V 2
18 PLAVTI I 3, 13-2—147
(P6ste[a] nequiquain exornatast bene, si moratast
male. 290
Piilcrum ornatum tiirpes mores peius caeno cdnlinunt.) Nam [ne]si pulcrast, nimis ornatast. PHILO. Nimis
diu abstineo manu<m)>. —
Quid hic uos [diu] agitis? PHILE. Tibi me exorno ut
placeam. PHILO. Ornata's satis.
Abi tu binc intro atque ornamenta haec aiifer. sed^
uoluptas mea, Mea Pbilematiiim, potare tecum conlubitumst mihi
[libet]. 295
PHILE. Et edepol mihi tecum: nam quod tilsi lubet,
idem mihi lubet, [PHILO.] Mea uohiptas. <PHILO.> Em istuc uerbum
uilest uiginti minis. PHILE. Cedo amabo decem: bene emptum tibi dare
hoc uerbiim uolo. PHILO. Etiam nunc decem minae apud te siint: uel
rationem puta: Triginta minas pro capite tud dedi. PHILE. Cur ex-
probras? 30o
PHILO. Egone id exprobrem, qui mihimet ciipio id
o<p)prob<(r)arier Nec quicquam argenti locaui iam diu usquam aeque bene ? PHILE. Certe ego, quod te amo, dperam [a] nusquam
melius potui pdnere. PHILO. Bene igitur ratio accepti atque expensi inter
nos cdnuenit: Tii me amas, ego te amo: merito id fieri uterque ex-
istumat. 305
290 sq. secl Bi \ del Ri \ nequicquam: eorr B \ si vel est I continunt: corr ex Poen. 306 \\ 292. ne vel ni: del Ca || 293. del Weisius \\ 295. philomatium | del Bent \\ 296. id mihi B^ II 297. eam: corr B ras \ minis vel minus || 298. decum: corr Ac \\ 301. add B' et rubr. in B \\ 302. tam: corr Ca |j 303. opera manus quam: corr B^ \\ 305. me amas ego te amo vel amas ego "amo "te | id vel di ||
I 3, 148-154; 4. 1—8 MOSTELLARIA 19
(Haec qui gandent, gaudeant pei-petuo suo semper bono. Qui muident, neumquam edrum quisquam inuideat
prosus c6mmodi<(s>.) PHILE. Age accumbe igitur. cedo aquam manibus,
piiere: appone hic mensulam: Vide, tali ubi sint. uin unguenta? <,PHILO.)> Quid
opust? cum stacta accubo. Sed estne hic meus sodalis, qui huc incedit cum amica
sua? 310
Is est: Callidamates cum amica [cum] incedit. euge^
oculus meus: Cdnueniuiit manuplares eccos, praedam participes petunt.
CALLIDAMATES. DELPHIVM. PHILOLACHES.
ADVLESCENS .MERETRIX ADVLESCENS
PHILEMATIVM
MERETRIX
CAL. Aduorsum ueniri mihi ad Philolachem Volo temperi: aiidi: em, tibi imperatumst. Nam illi ubi fui[t] mde effugi foras: 315 Ita me male conuiui sermdnisque taesum^s^t. Niinc co[m]misatum ibo ad Philolachetem, ^bi nos hilari ingenio et lepide accipie<(n>t. [Ha]Ecquid tibi uideor ma-m-ma-madere? DEL. Semper istoc modo moratus * * uitae debe- bas. 320. 321
306 sq. secl Langenus \\ 307. post v. 308 exstat: trai Ae \ inuideat vel inuidiat | add B^ || 308. puer et mensam: corr ex Prisciano \\ 309. stacte B riibr. \\ 311. cum vel eccum: del Bo II 313. uenire veJ uenere: corr Dousa || 315. del Ca || 316. me vel me ibi | tesunt: corr Pareus \\ 317. commisatum vel commissatum || 318. elepida: corr B \ add Lorenzius \\ 319—324. cf. ad v. 123 \\ 319—321. compr B {sed Semper) || 319. mammam adire: corr ex v. 331 \\ 320. 324. 328. pers s. v. habet B {om jt^) || 320 sq. Jac sign Bi ||
2*
20 PLAVTI I 4, 9-29
CAL. Visne ego te ac tu me amplectare? DEL. Si tibi cordist facere, licet. CAL. Lepida's. Duce me amabo. DEL. Caue ne cadas: asta. CAL. 0-o-ocellus es meus: tuos su[u]m alumnus, mel
meum. .325
DEL. Caue modo, ne prius m uia accubas Quam illi, ubi lectus est stratus "''coimus. CAL. Sme sine cadere me. DEL. Sino. <CAL.> +Sed
hoc quod mihi in manu[se]st. <DBL.> Si cades, ndn cades, quin cadam tecum. CAL. lacentis tollet postea nos ambos aliquis. 330 DEL. Madet homo. <(CAL.> Tun me a[h]is ma-m-ma-
madere ? DEL. Cedo manum: nolo equidem te adfligi. CAL. Em tene. <DEL.> Age [i]i simul. Qu6[d] ego eam, an scis? CAL. Scio: in mentem uenit-
[DEL.] modo: Nempe domum eo co[m]missatum. +CAL. Immo istuc
quidem iam memini. 335
PHILO. Niim non uis me obuiam his ei^re^ anime mi? [DEL.] fl<(l>i <Ce>go ex omnibus optume uold. [DEL.] lam reuortar. PHILE. Diust *iam' id mihi. CAL. Ecquis hic est? PHILO. Adest. CAL. Eu,
Philolaches. Salue, amicissume mi dmnium hominum. 340
PHILO. Di te ament. accuba, Callidamates. V^nde agis te? CAL. V^nde homo ebrius probe.
322. amplectere: eorr Py \\ 323. corde est || 325. Hoho- hocellus vel Ohohocelles: corr Bo \ del B^ \\ 326. accubas B, minio \\ 328. sinos & {vel &*): add Herm \ del B minio \\ 329. clades quin vel dades quiin: corr B^ || 331. mea his vel mea uis: corr Scal \ mammam adere {vel adire) || 332. CAL. || 333—335. tres v. sunt in B (— scis — domum eo) || 333. DEL. | add Ac I ii vel u: corr Ca || 334. del B \ eam vel cam | del Gru || 335. CAL. B s. v. || 336. DEL. || 337. del Ca I llico: corr Ca \\ 338. del Ca \ CAL. || 339. DEL. | Eec (vel hec) quis [ CAL. Adest 4^ eu JB || 342. Probe v. 343 ad- haeret (PHIL. praem B^) ||
I 4,29— 33; II 1,1— 11 MOSTELLARIA 21
<(PH1LE.) Qmn amabo accubas, Delpbium mea? <PHILO.> Da illi quod bibat. <(CAL.> Ddrmiam ego
iam. DEL. Niim mirum aut nouom quippiam facit? 345 <PHILO.> Quid ego | boc faciam postea, mea? <DEL.>
Sic sine eum[i]pse. <PHILO.> Age tu mterim da ab Delphio cito can-
tharum circum.
ACTYS II
TBANIO. PHILOLACHES. CALUDAMATES.
SERVOS ADVLESCENTES II
DELPHIVM. PHILEMATIVM
MERETRICES H
TR. Iiippiter supremus summis opibus atque industriis Me perisse et Philolachetem ciipit erilem filium. Occidit spes ndstra: nusquam stabuhimst confidentiae. Nec Sahis nobis saluti iam esse, si cupiat, potest: 351 fta mah maerdris montem maxumum ad portum modo Cdnspicatus sum. erus aduenit peregre: periit Tranio. Ecquis homost, qui facere argenti cupiat ahquantum
hicri, Qui hodie sese excruciari meam ui<^cem)> possit pati ? 355 ^i sunt isti plagipatidae ferritribaces uiri Vel isti, qui hosti<^ca)s trium numm[or]um causa sub-
eunt sub falas, ^i ^aliqui quique denis hastis cdrpus transfigi solet?
343. add Lorenzius duce Mi et Sey | accubas vel accum- bas II 344. add Schoe (CAL. D-j j # Dormiam: corr Vss || 345. PHILO. I quippiam vel quippam || 346. DEL. add Ca \ del Gru || 347. add Ca \\ 348. industriis vel industris || 351. Nec salus: corr Scal I Itam aliam eroris {vel erroris): corr B' \\ 355. add Py (mea uice B^) \\ 357. Vel «eZ Vibi | hastis: corr Bi \ del Bi \ falsa: corr Ca \\ 358. Vbi vel Vel | solet vel solent |j
22 PLAVTI II 1, 12—26
Ego dabo ei talentum, primus qui in crucem excu-
ciirrerit : Sed ea lege, ut offigantur bis pedes, bis brachia: 3G0 Vbi id erit factum, a me argeutum petito praesen-
tarium. Sed ego, sumne [ille] infelix, qui non curro curriculo
domum?
PHILO. ^Adest opsonium: eccum Tranio a portii redit.
TR. Philolaches. PHILO. Quid est? TR. <Et> ego et
tu — PHILO. Quid et ego et tu? TR.
peri^^i^mus?
PHILO. Qmd ita? TR. Pater +adatest. PHILO. Quid
ego e(xy te audio? TR. Absumpti^
sumus : 365
Pater, inquam, tuos uenit. PHILO. Vbi is est, obsecro?
TR. * * adest. PHILO. Quis id ait? quis mdit? TR. Egomet, inquam,
uidi. PHILO. Vae' mihi. Qui^d ego ago[m] nam? TR. Quid tu malum me rogi-
tas quid agas? accuba[n]s.
<PHILO.> Tutin uidisti? TR. Egomet, inquam. PHILO.
Certe? TR. <Certe,> inquam. PHILO.
Occidi,
Si tu uera memoras. TR. Quid mihi sit boni, si men-
tiar? 370
PHILO. Quid ego nunc faciam? TR. lube haec hinc
omnia amoh'rier. Quis istic dormit? PHILO. Callidamates. siiscita istum,
Delphium. DEL. Callidamates, Callidamates, uigila. CAL. Vigilo:
cedo ut bibam.
362. del Py \\ 363. aedit: corr B \\ 364. est ego (TR s. V. B): add Dousa \ tu perimus (TR. s. v. B): corr Py \\ 366. luc sign Gru \\ 368. agam: corr Lamb \ numquid (TR. praem B s. v.): corr ScJioe | :j^ Me | del Ca || 369. add Z)* Tuin vel Tuiin: corr Fl \ add Ca \\ 370. mentirer: corr Py || 372. Quid: corr B minio ||
II 1, 27—41 MOSTELLARIA 23
DEL. Vigila: pater aduenit peregre Philolachae. CAL.
Valeat pater. PHILO. Valet illequidein atque <^ego)> disperii. CAL.
Bisperisti? qui potest? 375 PHILO. Quaeso edepol *, exsilrge: pater aduenit. CAL.
Tuos uemt pater? <(l,y iube abire rursum: quid illi reditio | etiam hilc
fuit? PHILO. Quid ego agam? pater iam Mc me offendet
miserum adueniens ebrium, Aedis plenas conuiuarum et muiierum. miserumst
opus, Igitur demum fodere puteum, iibi sitis fauces tenet: 380 Sicut ego aduentii patris nunc quaero, quid faciam
miser. <^TR.)> Ecce I autem hic depos(i>uit caput et dormit.
suscita[t]. <PHILO.)> Etiam uigilas? pater inquam aderit iam hi^c
meus. CAL. Ain tii? pater? Cedo soleas mihi, ut arma capiam: iam pol ego occi-
dam patrem. DEL. Perdis rem: tace amabo. <^TR.> Abripite hunc mtro actutum inter manus. 385 CAL. lam hercle ego uos pro matula habebo, nisi mihi
matuliim datis. PHILO. Perii. TR. Habe bonum auimum: ego istum
lepide medicabd metum. PHILO. Nullus sum. TR. Taceas: ego qui istaec se-
dem meditabor tibi.
874. PHIL. praem B et CAL. s. v. (DEL. et PHIL. D'-) || 375. add Pij \ disperi: corr B minio \ # Bis (TR. D*) || 376! lac sign Bi \\ 377. add Schoe \\ 378. offendit || 380. solus habet B || 382. i add Ca | suscitat: corr B ras || 383. adherit: coir B ras \ meus ain (CAL. B s. v.) \\ 385. PHIL.: corr Sey \ add Niemeyerus \\ 386. nisi mihi vel mihi || 387 — 392. pers s. v. habent BD- {om #) || 387. meditabo vel medicabo || 388. Nul- lum: corr B- \ ista hec: corr B ras \\
24 PLAVTI II 1, 42—57
Satin habes, si ego aduenientem ita patrem faciam
tuom Non modo ne intro <^e)>at, nerum etiam ut fiigiat longe
ab aedibus? 390
Vos modo hinc abite intro atque haec hinc propere
amoKmini. PHILO. Vbi ego ero? TR. Vbi maxume esse uis:
cum I hac, cum istac eris. DEL. Quid si igitur abeamus hinc nos? TR. Ndn hoc
longe, Delphium. Nam intus potate haii tantillo hac quidem causa minus. PHILO. Ei mihi, quom, istaec blanda dicta quo eue-
niant, madeo metu. 395 TR. Pdtin ut animo sis quieto et facias quod iubed?
PHILO. Potest. TR. Omnium primum^ Philematium, intro abi, et tu,
Delphium. DEL. Morigerae tibi erimus ambae. TR. Ita ille faxit
Iiippiter. Animum aduorte niinciam tu, quae uolo accurarier. Omnium primumdum | aedes iam fac occlusae sient. 400 Intus caue mu<(t)>tire quemquam siueris. PHILO. Cu-
rabitur. TR. Tamquam si intus natus nemo in aedibus habitet.
<PHILO.> Licet. <TR.)> Neii quisquam responset, quando hasce aedis
pultabit senex. PHILO. Nvimquid aliud? TR. Clauem mi harunc ae-
dium Lacdnicam
389. post tuum inseritur Non modo hinc abite intro atqi hec inquicl: del B^ || 390. add B^ \\ 393. PHIL. B^ \ Quid est: corr Bo | abeamus vel habeamus | delephuum vel delephyum: corr B \\ 394. Nam entus: corr B^ \\ 395. ista haec (h er. B) \\ 396 — 398. animo ut: trai Bent \ iubeo potest et ambae ita {pers s. V. B) I delphum vel delphym: eorr B^ || 399. nunc tu iam {vel tulam): trai Bent \ accurarier vel accurrarier || 402. stin- tus: corr B \\ 403. add D* | putabit: corr B || 404. harumc et iaconicam: corr Ca \\
111,58—66.68.67.69-74 MOSTELLARIA 25
lam iube efferri mtus: hasce ego aedis occludam hinc
foris. 405
PHILO. In tuam custod<(e)>lam meque et meas spes
trado, Tranio.
TR. Pluma haud interest, patronus an cliens +pro-
brior siet. 407. 408
TRANIO. SPHAERIO
SERVOS PVER
TR. Homini, quoi nulla in pectorest audacia,
[Nam quoiuis homini, uel optumo uel pessumo] 410
Quamuis desubito facilest facere nequiter.
[Clauem cedo atque abi intro atque occlude ostium.] 4ii^
Verum id uidendumst, id uiri doctist opus^
Quae dissignata sint et facta nequiter,
Tranquille cuncta et lit proueniant sme [mo] malo,
Niquid potiatur^ quam 6b rem pigeat uiuere. 415
Siciit ego efficiam^ quae facta hic turbauimus,
Profecto ut liqueant omnia et tranquiHa sint,
Neque quicquam nobis pariant ex <(s^e[i] incdmmodi.
Sed quid tu egredere, Sp<(ha)>erio ? * * * *
*♦**♦*♦♦ iamiam: optume
Praeceptis paruisti. SPH. lussit maxumo 420
Opere orare^ ut patrem aliquo absterreres modo,
406. custodiam: corr Bo \\ 407. accliens vel addiens vel andiens: corr B'^ \ probrior vel proprior | sciet: corr B ras \\ 409. est in pectore: trai Py || 410. secl jRi \ cuius uis vel cuius: corr B ras | homine: corr B^ \\ 411^. secl Ac: cf. 425 \ abii: corr B ras \ occludi ostius: corr B^ || 412. docte est: corr B ras \\ 413. dissignata vel dissignita | nequitia: corr Dousa || 414. post V. 415 exstat: trai Ac \ mo malo vel mo molo || 415. Niquid vel Nequid | patiatur B e corr || 416. turbabimiis : corr Lamb || 417. linqueant: corr B || 418. exei vel exeis: corr Ca \\ 419. egre- deres perio (perii corr B): corr Sey \ lac sign Schoe \\ 420. pers suppl 5 II 421. Opete ||
26 PLAVTI II 1, 75—83; , 1—112
Ne intro iret ad se. TR. Quin etiam illi hoc dicito: Factiirum, ut ne etiam aspicere aedis aiideat, Capite obuoluto ut fugiat cum summo metu. Clauim cedo atque abi [hinc] intro atque occlude
dstium, 425
Et ego hmc occhidam. iiibe uenire nunciam: Ludos ego hodie umo praesenti hic seni Faciam: quod credo mdrtuo numquam fore. Concedam a foribus huc: hinc speculabor procul, Ynde aduenienti sarcinam inponam seni. 430
ACTYS iir
THEOPROPIDES. TRANIO
SENEX SERVOS
TH. Habeo, Nep<(t)une, gratiam magnam tibi,
Quom m.e<^dy amisisti ab<(s)> te uix uiuom domu<(m)>.
Veriim si posthac me pedem latum modo
S<(c)ies inposisse in undam, hau causast, ilico
Quod niinc uohiisti facere quin facias mihi. 435
Apage, apage te a me nunciam post hiinc diem:
Quod crediturus ti})i fui, omne credidi.
TR. Edepol, Neptune, peccauisti largiter,
Qui occasionem hanc amisisti tam bonam.
TH. Triennio post Aegypto aduenio domum: 440
Credo exspectatus ueniam familiaribus.
422. adest quin (TR. s. v. B): corr Py \\ 424. obuolutu vel obuoluto II 425. ef. 41P \\ 427. hodi vel hodie | sene: corr B- \\ 428. quo do edo: corr J5* || 429 sq. scaena signi- ficatur nova \\ 431. add B'- \\ 432. d add Guy | ad (a B ras) te : corr Stu \ modo : corr Thomas \\ 433. Virum || 434. illieo est : trai Scriverius, dist Weisius \\ 436 sq. acage : corr B \ dist Bo II 437. omni: corr BH
II 2, 12—32 MOSTELLARIA 27
TR. Nimio edepol ille potuit exspectatior
Venire qui te nuntiaret indrtuom.
TH. Sed quid hoc? occlusa ianuast interdius.
Pultabo. •(h)>eus, [hjecquis <^hic)> est? aperitin foris? 445
TR. Quis homost qui no.stras aedes accessi^t prope?
TH. Meus seruos hicquidemst Tranio. TR. 0 Theo-
<(p)ropides, Ere, salue: sahiom te aduenisse gaiideo. Vsqum uakiisti? TH. Vsque, ut uides. TR. Factum
optume. TH. Quid uds, insanin e'stis? TR. Quidum? TH. Sic:
quia ibO
Foris ambulatis: natus nemo in aedibus Seruat, neque qui reclildat neque qui[s] ^respondeat. Pultando [pedibus] paene confregi <^h)>asce ambas
<(foris>. TR. E<li)o, an tu[te] tetigisti has aedis? TH. Cur uon
tangerem? 454. 455
Quin piiltando, inquam, paene confregi foris. TR. Tetigistiu? TH. Tetigi, inquam, et pultaui. TR.
Vah. TH. Quid est? TR. Male hercle factum. TH. Quid est negoti? TR.
Non potest Dici quam indignum facinus fecisti et mahim. TH. Quid iam? TR. Fuge obsecro atque abscede ab
aedibus: 460
Fuge hiic, fuge ad me propius. tetigistm foris? TH. Quo modo pultare pdtui, si non taugerem? TR. Occidisti hercle — TH. Que'm mortalem? TR.
omnis tuos.
445. hecquis ista perit in: corr Schoe duce Leone \\ 447. tlieuropides || 448. galue: corr B-D^ \ saluom veJ saluem || 449. Vsque inualuisti: corr ex gloss. PI. \\ 452. del B^ || 453. del Bo I confregi vel confrigi | suppl Bi |! 454 sq. add B^ \ tute vel tete | tetigisti vel tetigistis || 456. coufrigi: corr B^ || 459. facinus vel facimus || 461. ijropius vel proptus reZ pro- pitius H
28 PLAVTl n 2, 33—65
TH. Di te deaeque omnis <f)axint cum istovc)> dmine — TR. Metud, te atque istos expiare ut pdssies. 465
TH. Quam ob rem? aiit quam subito rem mihi ad-
portas nouam? ♦ + *♦♦*****♦ + TR. Et, heus, iube illos illinc am[a]bo abscedere. 467 TH. Apscedite. TR. Aedes ne attigatis. tangite Vos qudque terram. TH. Obsecro herclej quin +eloquere. TR. Quia septem menses sunt, quominTiasceaedispedem Nemo intro tetulit, semel ut emigrauimus. 471
TH. Eldquere, quid ita? TR. Circumspicedum, num-
quis est Sermdnem nostrum qui aiicupet? TH. Tutum probest. TR. Circiimspice etiam. TH. Nemost: loquere niinciam. TR. Capitale scehis factu<(m}st. TH. Quid est? non
intellego. 475'
TR. Scelus, mquam, factumst iam diu antiquom et
uetus. <(TH.) Antiquom? <(TR.) Id adeo nds nunc factum
inuenimus. TH. Quid istiic est .scele<ri)>s[te] ailt quis id fecit? cedo. TR. Hospes necauit hdspitem captiim manu — Iste, ut ego o[p]pinor, qui has tibi aedis uendidit. 480" TH. Necauit? TR. Aurumque ei ademit hdspiti Eumque hic defodit hdspitem ibidem in aedibus. TH. Quaprdpter id uos factum suspicamini? TR. Ego dicam: ausculta . lit foris cenauerat Tuos gnatus, postquam redi<(i)>t a cena domum, 485 Abimus omnes ciibitum^ condormmimus.
464. f add B^ \ homine: corr BB ras \\ 466. lae sign Sey \\ 467. del Scal || 468. taedis Biomedis \ atigate: corr ex Bio- mede \\ 469. TH. suppl B || 473. Sermonum: corr B^ | TR. B II 475. Capitali scedis facta est: correximus duce Bergkio || 478. sceleste: corr Spengelius \\ 479. negauit: corr B^B^ | dist Sey II 480. (li)astibus: corr B^ \\ 481. Necauit vel Cecauit | et: corr Scioppius || 482. en aedibus: corr B^ \\ 484. aut: corr B ras B^ II 485. add Bousa \\ 486. gubitum: corr B^B^ ||
II 2, 56—78 MOSTELLARIA 29
Lucernam forte oblitus fueram extmguere:
Atque ille exclamat derepente maxumum. -
TH. Quis homo? an gnatus meus? TR. St tace:
ausculta modo. Ait uenisse illum in somnis ad se mortuom. 490
TH. Nempe ergo in somnis? TR. Ita, sed ausculta
modo. Ait illum hoc pacto sibi dixisse mortuom — TH. In somnis? TR. Mirum qui<(n> uigilanti diceret, Qui abhinc sexaginta aimis occisiis foret. Interdum inepte stultus es w -i v^ _ 495
TH. Taceo. TR. Sed ecce, quae illi iu _ ^ ^ .^ _ 'Ego transmarinus hospes sum Diapontius. Hic habito I , haec mihi deditast habitatio: Nam me Acheruntem recipere Orc[h]us noluit, Quia praemature uita careo. per fidem 500
Deceptus sum: hospes Thic me necauit, isque me Defodit insepiiltum clam [ibidem] in hisce aedibus, Scelestus, auri causa. nunc tu hinc emigi-a: Scelestae hae sunt aedes, impiast habitatio'. Quae hic monstra fiunt, anno uix possum eloqui. 505 St st. TH. Quid dbsecro hercle factumst? TR. Concrepuit
foris. ^INTVS) Hicine percussit? TH. Giittam haud habeo
sanguinis : Viuom me accersunt A[d]chenintem mdrtui. <^TR.)> Per<(ii:)> illisce hodie hauc cdnturbabunt fabu-
lam. 510
489. Si tace: corr Ca || 490. adesse: corr B || 493. add Py I diceret vel dicerit || 495 sq. lac sign B || 498. habeto vel habito || 499. me vel ine || 500. hareo: corr B^D^ \\ 501. hospes vel hopes || 502. del Bent \ his ce aedibus vel his cedibus || 504. sunt aedesimpla est: corr Pius || 505. moni- tra: corr B^ \\ 506 sq. Sedet vel Setet: corr Gru, discr Bo i fores: corr S* |] 508. add Brixius |1 509. adcheruntem vel adacheruntem : corr Dousa 11 510. TR. add Ca 11
30 PLAVTI II 2, 79—98
Nimis quam formido, ne mamifesto hic me dpprimat. TH. Quid tiite <(te)cum loquere? <^TR.) Abscede ab
ianua: Fuge, obsecro hercle. TH. Quo fugiam? etiam tufuge[s]. TR. Nil ego formido: pax mihist cum mortuis. INTVS. Heus, Tranio. <TR.> Non me appellabis, si
sapis. 515
Nil ego commerui, neque istas percussi fores. Quaeso w _ w ^ w _ Quid? segreges w z ^ _ w <(TH. Quae r>es te agitat, Tranio? [TR.] Quicum ista[h]ec loquere? <TR.> An quaeso tu
appellaueras? Ita me di amabimt, mdrtuom illum credidi 520
Expostulare, quia percussissem fores. Sed tu, etiamne astas nec quae dico optemperas? TH. Quid faciam? TR. Caue respexis, fuge, [atque]'
operi caput. TH. Cur ndn fugis tu? TR. Pax mihist cum mortuis. TH. Scio: quid modo igitur? ciir tanto opere exti-
mueras? 525 TR. Nil me curassis, inquam: ego mihi prouidero. Tu ut dccepisti, tantum quantum quis fu<g)e Atque Herculem inuoca[bi]. TH. Hercules, te<d) m-
uoco. TR. Et ego — [u]tibi hodie ut det, senex, magniim
malum. Pro di[i] immortales, obsecro uostram fidem, 530
Quid ego hodie negdti confeci mali[m].
511. opprimat vel opprimant || 512. TR. : corr Ca | Quit te tu cum I TR. add Ca | abscede vel abcede |( 513. del Pareus || 515. TH. Heus: corr Bostius || 516. quommerui || 517 sq. lac sign lihri II 518. suppl Ca || 519. b del B^ \ appellaueras vel apel- laueras || 520. amabant mortum vel amabunt mortuum || 521. percussisses: corr Ac 1| 522. dist Sey \ astias vel astras || 523. del Guy || 527. fui || 528. del Bent \ TH. suppl B \ add Fl II 531. malum: corr Guy \\
III 1, 1—24 MOSTELLAKIA 31
DANISTA. TRANIO. THEOPROPIDES
SERVOS SENEX
DA. Scelestiorem ego annum argento faenori Numqnam lillum uidi^ quam hie mihi aunus dptigit. A mani a<^d^ noctem usque m foro dego diem: Locare argenti nemini nummiim queo. 535
TR. Nunc pdl ego perii plane in perpetudm modum. Danista adest, qui dedit w - <j s ^ ^ Qui amicast empta qudque _ w ji ^ _ Manufesta res est, nisi quid occurrd prius, Ne I hdc senex resciscat. ibo huic dbuiam. 540
Sed quidnam hic sese tam cito recipit domum? Metud ne de hac re quippiam in<(d>audiuerit. Accedam atque adpellabo. ei, quam timed miser. Nil est miserius quam animus hominis cdnscius, Siciit me <(male^ habet. uerum ut ut res [esjsese
habet, 545 Pergam turbare pdrro: ita haec res pdstulat. Vnde i^s? TH. Conueni illum, uude hasce aedis
emeram. TR. Numqui^d dixisti de illo quod dixi tibi? TH. Dixi hercle uero dmnia. TR. Ei miserd mihi: 549* (Etiam fatetur de hdspite? TH. Immo pernegat. TR. Cape dbsecro hercle ciim [m]eo | una iiidicem: Sed eiim uideto ut capias, qui credat mihi: Tam facile uinces, quam pirum uolpes comest.) 549^ Metud ne techinae meae pei^petuo perierint. 550
TH. Quid tu<te> tecum? TR. Nil enim. sed dicmihi:
533. uidi vel iud || 534. mane: corr Ei | acld B^D^ || 537 sq. lac sign B \\ 539. quod: corr Angelius |( 540. re- scissat II 542. adcl Bo || 543. et: coi'r Taubmannus \\ 545. add Niemeyerus | del B^ \\ 547. his: corr B ras \ hasce aedis vel has cedis || 548. dixit: corr B ras \\ 549*. et vel Vet II 549^—549^ secl Ac: cf 553. 557 sqq. \\ 549=. hercle ob- secro I cum vel com || 551. dic vel dit 1|
32 PLAVTI III 1, 25—46
+Dixtm quaeso? TH. Dixi, inquam, ordine dmnia. TR. Etiam fatetur de hdspite? TH. Immo pernegat. TR. Negat? w _ w ^ w _ quom cdgita w z w _ o <(TH.> Dicam, si confessus sit. 555
[TH.] Quid nunc faciundum censes? TR. Egon quid
censeam ? Cape, dbsecro hercle, cum eo | una iudicem: Sed eum uideto ut capias, qui credat mihi: Tam facile uinces, quam pirum uolpes comest. DA. Sed Philolachetis seruom | ec<(c)>um Tranium, 560 Qui mihi neque faenus neque sortem argenti danunt. TH. Quo te agis? TR. Ne[c]quoquam abeo. — ne
ego siim miser, Scelestus, natus de[h]is inimicis dmnibus. lam illd praesente adibit. ne ego homo sum miser: Ita et hinc et illinc mihi ex<(h)>ibent negdtium. 565 Sed dccupabo adire. DA. Hic ad me it: salu<(o)>s sum: [TR.] Spes est de argento. <(TR.)> Hilarus est: fru-
strast homo. Saluere iubeo te, Misargyrides^ bene. DA. Salue[et]to. qui<d> de arge'ntos<t>? TR. Abi
sis, belua: Continuo adueniens pilum iniecistf mihi. 570
<Certe> hic homo inanis est. TR. Hic homost certe
<h>ariolus. DA. Quin tu istas mittis tricas? TR. Qufn quid uis,
cedo. Vbi Philolaches est? TR. Numquam potuisti mihi
552 sq. TH. suppl B (bis) \ cf. 549^ \\ 554 sq. lac sign lihri 11 554. Negat vel Necat || 556. TH. Us B \\ 557 sqq. cf. 549°"« || 558. ut vel u || 559. uinces vel uincis || 560. add B^ || 562. quoquom: corr B^ || 563. del Pius \\ 565. add B^ \\ 566. meis I add B^ \\ 567. add Ca \ dist Bi || 568. mi sar- cirites vel mis artirites: corr ex Donato \\ 569. Salue et tu: corr Lachm \ add B^ || 570. Continuo vel Continu 11 571. suppl Sey \\ 572. mittis vel mittistis | TR. suppl B \\ 573. 4^ pro TR. ||
lll 1,47— G5 [4y— A] MOSTELLARIA 33
Magis 6<^p^portuiius adueii<(ire quam)> aduenis.
DA. Quid est? <TR.> Concede hue. <DA. l. ^ faenus
red)>ditur? 575
TR. Scio te bona esse uoce: ne clama nimis. DA. Ego hercle uero chimo. TR. Ah, gere morem
mihi. DA. Quid tilji ego morem uis geram? TR. Abi quaeso
hiiic domum. DA. Abeam? TR. Redito huc circiter meridiem. DA. Reddeturne igitur faenus? TR. Reddet[ur]: nunc
abi. 580
DA. Quid ego huc recursem aut operam sumam aut
conteram? Quid si hic manebo pdtius ad meridiem? TR. Immo abi domum. uerum hercle dico: ^^abi do-
mum. At uolo o _ w faenus — nqu ^ ^ w o. 583^
DA. Quin uos mihi faenus date. quid hic nugamini? TR. Eu hercle, ne tu — abi modo: ausculta mihi. 585 DA. lam hercle ego illum nominabo. TR. Euge strenue.
(Beatus uero's nunc, quom clamas. DA. ]VIeum peto. [DA.] IVIultos me hoc pacto iam dies frustramini. JVEolestus si sum, reddite arofentum: abiero. 590
Responsiones dmnes hoc uerbo eripis. TR. Sortem accipe. DA. Immo faenus, id primum uolo. TR. Quid ais, tu hominum dmnium taeterrume?
574 sq. Magius vel Maius: corr B \ lac sign libri \ concede vel conde | stippl Bi || 576. xeclamatmimiS: ne cum Jac su])pl Ca II 577. clamabo {sic A, ut vid) vel ciamo | geke cherem {corr B^ || 578. g(eram): ceram {corr B-) \\ 579. (h)uc liunc {corr B^) \ (meri)dieM: meridie || 580. del Guy || 581 SUMAM: summam || 582. si hic manebo: post si discrepahat A meridiem (sic A) vel merediem || 583^. DOMrM*UERUM | domum: modo II 583^. solus A habet (Atuolo) || 586 sq. illum: illunc {corr B) \ lac sign Ei \\ 588 — 597. secl Schoe \\ 588 sq. 4J:MEUMPET0: meum puto {pers corr Pius) \\ 591. eripis: eripit || 593. OMXIUMHOMIXUM: hominem omnium: corr B- \\
PliAVTI CoSfOEDIAE Y 3
34 rLAVTI MOSTELLARIA III 1, 66— 86[— 85A]
Venisti hiic te extentatum? agas quod m manust. Non dat, non debet. DA. Ndn debet? TR. Ne[c] frft
quidem 595 Ferre hinc potes. an metuis, nequo abeat foras Vrbe exolatum faenoris causa tui?) 597
Quoi sortem accipere iam "'^licebit. DA. Quin non
peto 599 Sortem: ilhic primum, faenus, reddundiimst mihi. 600 <(TR.^ Molestus ne sis: nemo dat: age quidlubet. Tu sdkis credo faenore argentvlm datas. DA. Cedo faenus, redde faenus, faenus reddite. Datiirin estis faenus actutiim mihi? Datiir faenus mihi ? <TR.> Faenus illic, faenus hic. 605 [TR.] Nescit quidem nisi faenus fabularier Vndse: neque ego taetriorem bekiam Vidisse me umquam quemquam quam te censeo. DA. Non edepol tu nunc me istis uerbis territas. 609 (Calidum hdc est: etsi prdcul abest, urit male.) 666 TH. Quod illuc est faenus, dpsecro, quod ilKc petit? 610 TR. Pater eccum aduenit peregre non multd prius lUius: is tibi et faenus et sortem dabit: Ne incdnciliare quid nos porro pdstules. Vide niim moratur. DA. Quin feram, siquid datur.
594. MANy(ME)ST II 595. del Ac \ erit: corr Ellisius
596. (lii)NC: hoc I METUISNEQUOABE**: Quo habeat posi lac
597. UEE(EE)X0LATUMI'AEN0EIS: Vrbem exsul {lac) his {vel hic)
598. CUI0ETEMAC(CIP)EEE(IA)MLICEB(1T) : Quoi sortem (lac) cebit 600. solus A habet \\ 601. sit | quid (sic A) vel quod || 603. redde faenus {sic A) vel rede funus | reddite vel redite: keddidete || 604. (est)iS: estiis || 605. datuefaenusmihifaenuS: Date mihi fenus fenus || 607 UNO** {suiipl Stu): Vetro te (Vltro te Sey) I beluam: belum {corr B^ \\ 608. quemquam {vel quam- quam) quam: Quemquam || 609. tuncmeistiS; nunc me tu istis {vel tu tuis): corr Sclioe \\ 666. secl Bi et cum Ac trai post 665 I abestueit: habes tu rita || 610. hinc saepius B H. pjro TR. {interdum etiam pro TH.) et S. vel SI. pro TH. {interdum etiam pro TR.) habet \ illuc: illud | obsecro quod illic petit {sic A [opsecro]) vel et sortem dal)it (e v. 612) \\ 612 estsortem II 613. quid {sic A) vel quod ||
m 1, 87-93. 97-100. 94-96. 101. 102 (=121 [A]). 122 sq.[A]. 103 sq. 35
TH. Quid ais tu? TR. Quid uis? <TH.> Quis illic est?
quid iUic petit? 615 Quid Philolachetem gnatum compellat <meum> [TR.] Sic et praesenti tibi facit conuicium? [TH.] Quid ilK debetur? TR. 6bsecro hercle, <tu> iube Obi<cere> argentum ob ds inpurae beluae. TH. lubeam — ? TR. lube [in] homini argento os
uerberarier. 620
DA. Perfacile ego ictus perpetior argenteos. <TR.> Audin? uidetur, obsecro hercle, idoneus, Damsta qui[d] sit, genus quod inprobissumumst? TH. ^Non ego istuc curo, qui sit, linde sit: +Id uolo mihi dici, id me scire expeto, 625
[TR.] Quod illuc argentumst. TR. Est — huic debet
Philolaches Pauliim. TH. Quantillum? TR. Quasi quadraginta
minas. Ne sane id multum censeas. TH. Pauhim id qui
demst ? Adeo etiam argenti faenus credit<um> audio. TR. Quattilor quadraginta lUi debentur minae, 630 Et sors et faenus. DA. Tantumst: nilo plils peto. TR. Yelim quidem hercle ut lino nummo pliis petas. Dic te daturum^ ut abeat. TH. Egon dicam dare? TR. Dic. TH. Egone? TR. Tu ipsus. dic modo:
ausculta mihi.
616. add Ca || 617. conuitium vel contium || 618. add Schoe I iubi || 619. add Mue \\ 620. homini vel homine j argentos vel argenteos: corr B- || 621. perpetior vel pepetior j| 622—625. extant x>ost 628; trai Bi {duce Bo) \\ 623. impro- bissimum est vel improbissimus est || 626. illud: corr Bi | dist Leo || 627. Paululum vel Paulum | quadraginta vel qua- dragenta vel quadringenta || 630. iteratur post v. 652, ubi sequimtur 631. 632, quos huc traxit Bi confirmante A et Servio | DA. | Quattuor {sic A) vel Quatuor (Centum Ser- vius, ut vid) 1 librae Servius, ut vid \\ 631. tantunst: tan- tum est # II 632. Velim vel Vellm | numo || 633.' abeat vel habeat ||
36 ni 1, 105— 109. 117. 118. 110— 116. liy. 120. 124sq. [124sq. A]
Promitte, age inquam: ego iiibeo. TH. Responde mihi: Quid eost argento factum? TR. Saluomst. TH. S61-
uite 636
Vosmet igitur, si saluomst. TR. Aedis filius Tuos emit. TH. Aedis? TR. Aedis. TH. Euge, Phi-
lolaches Patris<(s)>at: iam homo in mercatura uortitur. <(TR.)> Nam postquam haec [cjaedis it<(a)> erant ut
dixi tibi, 640
Contmuost alias aedis mercatus sibi. <(TH.)> Ain tu aedis? TR. Aedis ihquam. sed s<(c)>in
quoiusmodi? TH. Qui scire possum? TR. Vah. TH. Quid est?
TR. Ne me roga. TH. Nam quid ita? <^TR.^ Speculoclaras, can<(d)>orem
merum. 644. 645-
TH. Bene hercle factum. quid, eas quanti destinat? TR. Talentis [ajmagnis tdtidem quot ego et tu sumus. Sed arraboni has dedit quadraginta minas:
Hi<(n>c sumpsit, quas ei dedimus. satin intellegis? 650 TH. Bene hercle factum. <(DA.)> Heus, iam adpetit
mendie<(s)>. <(TR.)> Absdlue hunc quaeso, u6mitu[m] ne hic nos
enecet. <(TH.)> Adulescens, mecum rem habe. DA. Nempe aps
te petam. TH. Petito cras. DA. Abeo: sat habeo, si cras fero.
637. saluomst vel saluom si || 638. TH. ante euge suppl B 11 639. add B^ || 640. 641. extant post 650.- trai Ri \ del B^ j| 642. Ain vel An | TR. s^ippl B | sint quouis vel in quoius: corr B^ || 644 sq. TR. add Ca \ speculo claras canorem {vel conorem): corr Spengelius \\ 647. DA. : corr Sarac \ del Pius \ quod: corr B^ cum Servio || 649. lac sign Ri || 650. add Py | quasi: corr B \ satin vel santin | cf. ad v. 640 sq. || 651. DA. add Py \ s add Sarac \\ 652. add Py \ del Bo \ cf. ad v. 630 (| 653. habe {sic A) vel habet || 654. aeeo {om :^): habeo {corr B ras) I PETO ||
III 1, 126—147 [A] rLAVTI MOSTELLARIA 37
TR. Malum qiiod isti di deaeque omnes duint: 655
Ita mea consilia perturbat paenfssume.
Nullum edepol hodie genus est hominum taetrius
Nec mmus bono cum iure quam danisticum.
TH. Qua in regione istas aedis emit filius?
TR. Ecce aiitem perii. TH. Dicisne hoc quod te
rogo? 660 TR. Dicam: sed nomen ddmini quaero quid siet. TH. Age, comminiscere ergo. TR. Quid ego nunc agam, Nisi ut in uicinum hunc prdxumum ^ ^ w _ Eas emisse aedis hiiiius dicam filium. Calidum hercle esse audiui dptumum mendacium. 665 Quidquid dei dicunt, id decretumst dicere. 667
TH. Quid igitur? iam commentu's? TR. Di istum
perduint — Immo istunc potius. — de nicino hoc prdxumo Tuos emit aedis filius. TH. Bonan fide? 670
TR. Siquidem tu argentum reddituru's, tiim bona: Si redditurus non es, non emit bona. [TH.] Non lii loco emit perbono? TH. Immo in optumo. [TH.] Cupio hercle inspicere hasce aedis. pultadilm
fores Atque euoca aliquem | intus ad te, Tranio. 675
TR. Ecce autem perii. nunc quid dicam nescio. Iteriim iam ad unum saxum me fluctiis ferunt.
655. QUAD 1 d:deaeq-: de deaque {corr B^) \\ 656. peruertit Priscianns | p(eniss)ume {ut vid) : plenissime : corr ex Prisciano \\ 657. edepol hodie: edepol || 659. quarein || 661. siet: sciet
{corr B minio) \\ 663. (PK)0(si)aiUMp EpiE(t'eZ percite):
proximum mendacium {cf. 665) \\ 664. HUnuS: huius || 665. ESSEAUDiui: audiui esse | cf. ad609sq. || 667. QypQUiD | decre- TUNST: decretum est vcl rectum est || 668. etcommentust: commentus: corr Lamb \ di istum {sic A) vel diis tuum || 669. ISTUNC: istuc II 670. TH. suppl B \\ 671. tuargentum- REDDITURUS: 68 argcntum redditurus {corr Vss) \\ 673. del Sey I TR.: corr Sey ' inoptumo: optumo || 674. del Sey \ HASCEAEDES: has caedis II 675. adtetranio: atte {vel atite) temo II 676. perii: iterum ||
38 PLAVTI mi, 148— 159; 2,1— 6 [A]
<TH.> Quid minc? <TR.> Non hercle quid nunc fa-
ciam reperio. Manufesto teneor. TH. Euocadum aliquem ocius, Roga circumducat. TR. Heiis tu, at hic sunt mii-
lieres : 680
Yidendumst primum, utrum eae uelintne an ndn uelint. TH. Bonum aequomque oras. i, percontare et roga: Ego hic tantisper, dum exis, te opperiar foris. TR. Di te deaeque omnis funditus perdant, senex: Ita mea consilia lindique oppugnas male. 685
[TR.] Eugae optume eccum | aedium dominiis foras Simo progreditur mtus. huc concessero, Dum mihi senatum consili in cor conuoco. Igitiir tum accedam huc, quando quid agam inuenero.
SIMO. THEOPROPIDES. TRANIO
SENES n SERYOS
SI. IVTelius anno hdc mihi ndn fuit domi, 690
Nec quod una esca me iuuerit magis. Prandium uxdr mihi perbonum dedit.
Nilnc dormitum iubet me ire: minume. Ndn mihi fdrte uisum ilico fuit, I^elius quom prandium, quam solet, dedit. 695
678. add Schoe | 4^noN: non | reperio: recerio || 679. OCIUS: foras II 680. hic (sic A) vel hinc || 681. eae (sic A) vel ee | uelintautnon || 682. aequmqrogasipercunctare: aequomque oras percontare || 684. Di te et perdant (sic A) vel Dice {ex Dide) et pedant || G85. malI: mala || 686. del Ca \ eugae: fuge I optume (sic A) vel obtume || 687. intuS: ipsus || 688. MiHi: mi II 689. Igitur {sic A) vel Itur | huc {sic A) vel hunc ] INUENERO: enuenero || 691. necquodunaescameiuuerit: Ne quod est cauna meruerit || 692. prandium: Peranium {corr B^) II 693. MEiRE: mieire (corr B^) \\ 694. ilico {sic A) vel iloco || 695. QUM: quam | quamsolet: quam solum |J
in 2, 7—30 [A] MOSTELLARIA 39
Voluit in cubiculum abducere me auiis:
Ndn bonust somnus de prandio: apage. Clanculum ex aedibus me edidi foras: Tota turget mihi uxor, scio^ domi. TR. Res paratiist mala in uesperum huic seui: 700 Nara et cenandum et cubandumst ei male.
SI. Quom magis cogito cum meo animo: Siquis dotatam lixorem atque +anum habet, Neminem soUicitat sopor: ibi omnibus Ire dormitum ddiost. uelut<^i) nunc mihi 705
Exsequi certa res est, ut abeam Pdtius hinc ad forum quam domi cubem. Atque pol nescio ut mdribus sient Vdstrae: haec sat scid +quam habeat male, Peiius posthac fore quam fuit mihi. 710
TR. Abitus tuos tibi, senex, fecerit male, Nii erit qudd deorum villum accusites, Te ipse iure dptumo merito incusses licet. Tempus nunc est senem hunc adloqui mihi. Hdc habet: repperi, qui senem diicerem, 715
Qud dolo a me dolorem procul pellerem.
Accedam. — di te ament pkirumum, Simd. SI. Saluos sis, Tranio. TR. ^''t uales? SI. Ndu male. Quid agis? TR. Hominem dptumum teneo. SI. Amice
faciSj
696. abducere nie anus (sic A) vel abducerem eamus || 697. BONUMESTSOMNUM: bonus somnus est: corr Bi \\ 699. domi: nunc domi 1| 700. male || 701. et cubandumst ni trahis:
EIETCUBANDUMEST : tvai Bi \\ 703. ATQ-ANUMHABET : habet
post lac II 704. sopo cum lac: sopokinomnibuS: corr Bi || 705. DOMiTUM I ue cti)n lac: uelutnuncmihi: corr Bi || 706. ABEAM: liabeam {corr B ras) \\ 709. uostra | quam {sic A, ut vid) vel quam me || 710. peiiuS: Pelius || 712. ullum: nullum (co»T B^) II 713. ipsei I incusseS: incusis (corr B^) \\ 714. senem (sic A) vel semen: item v. 715: cf. v. 716 \ adloquimihi: adloquimini || 715. ciRCyMpuCEKEM || 716. pro hoc v. 714 iterat A, sed mihihungadloquisenem | Quod: cmr B^ \\ 718. TRANIOUT II 719. AGis#: agis (TR. 5. V. B) I 4:|:a]mige: uamicB (SI. et a s. v. B) \\
40 PLAVTI III 2, 31.32; 1,71; 2,33— 49[—35A]
Qudm me laudas. TR. Decet certe. SI. Qmn me-
hercle te 720
Hail bonum teneo seruom. 721
(<(TH.)> Heia, mastigia, acl me redi. TR. lam isti
ero. 741
SI.) Quid nunc? quam mox — TR. Quid est? SI. Quod
solet fieri hic 722 Intus — TR. Quid id est? SI. Scis iam, quid loquar.
sic decet: * * * morem geras. 725
Vita quam sit breuis, '''simul cogita. <TR.)> Quid? Ehem, uix tandem percepi super his rebus nostris te
loqui. 727. 728
SI. Musice hercle agitis aetatem ita ut uds decet: Vmo et uictu, piscatii probo electili 730
Vitam * cdlitis. TR. Immd uit<(a> antehac erat: ■ Nunc nobis +communia haec exciderunt. SI. Quidum? TR. Ita oppido dccidimus omnes^
Simo. SI. Ndn taces? prdspere udbis cuncta lisque adhuc Prdcesserunt. TR. Ita ut dicis facta haii nego. 735
Nds profectd probe ut udluimus uiximus: Sed, Simo, ita nunc uentus nauem <^ndstram)> deseruit — SI Quid est?
720. me laudas vel mel audis | 4I^CERTEQyiXM — : certe hercle (SI. s. v. B) te: corr Schoe duce Gru \\ 721. haudbo- NUM: habeo hau|;Bonum || 741. versum ah aliis traiectum secl Schoe I add Ca | heia: Eia | meredi(:j^iamistieiio): meredieam (TE. s. V. B) istic ero || 722 sq. nunc: num | QUIDISEST | FiERiHic||iNTUS: fieri||Hic {vel SI. Dic) cnm lac \ scisiamquii)- LOQUARSIC: loquar (vel TK. loquar) post lac || Sic {vel SI. Sic) II 725. lac sign libri \\ 726. breuis {et simul s. v.) vel breui simul j ^t^ Quid || 727 sq. percipio super rebus nostris loqui te Festus \\ 731. lac siyn Spengelius || 732. cf. ad V. 123 II 733. Quidum ita vel Qudum ita (TR. s. v. B) || 734 — 736. tres v. in B ( — processerunt — nos); discr Ca || 735. hau vel haud || 737 — 740. qtiinque v. in B ( — nauem — pessimo — in terra — (.Imsi): discr Bo || 737. scimo vel simo | suppl Ca I SI. s. V. B jj
III 2, 49—72 [72— A] MOSTELLAEIA 41
Qu6 modo? <TR.)> Pessumo. <CSI.> Quaene[c] sub-
dilcta erat Tiito in terra? TR. Ei. SI. Quid est? TR. Me' mi-
serum: occidi. SI. Qui? TR. Quia uenit nauis, nostrae naui quae
frangat ratem. 740 SI. Velim, ilt +tu uelles, Tranio. s<(ed> qmd est negoti?
TR. Eloquar: 742 Erus peregre uenit. SI. Tiiuc ****** cor
tenditur : Inde ferriterium: postea * * <(TR. * * g)enua
dbsecro, Ne indicium ero facias meo. SI. E me, nequid me-
tuas, nil sciet. 745
TR. Patrone, salue. SI. Nil moror mihi istiusmodi clientis.
TR. Nunc boc, quod ad te noster me [me] misit
senex — SI. Hoc mihi responde primum, quod ego te rogo: lam de istis rebus uoster quid sensit senex? TR. Nil quicquam. <(SI.)> [u]Numquid ihcrepitauit
filium? 750
TR. Tam liquidu[me]st quam liquida esse tempestas
solet. Nunc te hoc orare iiissit opere maxumo, Vt sibi liceret inspicere hasce aedis tuas. SI. Non siint uenales. TR. Scio equidem istuc: sed
senex Gynaeceum aedificare uolt hic m suis 755
Et balineas et ambulacrum et porticum. SI. +Quid consomniauit? TR. Ego dicam tibi: Dare uolt uxorem filio quantum potest: Ad eam rem facere uolt nouom gynaeceum.
738. add Bo \ del Py \\ 742. tu vel ut/// ] trannios # est vel trannios est et qd s. v. \ eloquar vel eloquere || 743 sq. lac sign lihri I add Ca || 745. sciat: corr B- || 750. increpitauit vel increpauit || 751. del Guy duce Ca || 753. hasce aeclis vel has cedis || 755. Gyneceum vel Cineceuni ||
42 PLAVTI III 2, 73—93 [A]
Nam si\n laudaiiisse hasce ait architectonem 760
Nescioquem exaedifieatas iusamim bene. Nunc hmc exemplum capere uolt, nisi tii neuis. Nam ille eo maiore hinc opere sibi exempliim petit, Quia isti limbram audiuit esse aestate perbonam Sub sudo cohimine usque pei-petudm diem. 765
SI. Immo edepol uero quom lisque quaque umbrast,
tamen Sol semper hic est lisque a mani ad uesperam. Quasi flagitator astat usque ad ostium, Nec mi ilmbra hic usquamst, m'si si in puteo quae-
piamst. TR. Quid? Sarsinatis ecquast? si Vmbram non habes. SI. Molestus ne sis: haec sunt sicut praedico. 771
TR. At tamen inspicere uolt. SI. Inspiciat, si lubet. Siquid erit quod illi placeat, de exemplo meo Ipse aedificato. TR. Eon, uoco huc hominem? SI. I,
uoca. TR. Alexandrum maguum atque Agathoclem aiunt
maxumas 775 Duo res gessisse: quid mihi fiet tertio, Qui solus facio facinora inmortalia? Vehit hic clitellas, uehit hic autem alter senex. Nouicium mihi quaestum institui non makim: Nam muliones miilos cHtellarios 780
760. LAUD(AUI)SS(EAI)THAS(AECHITEC)TONEM: laudasse hasce
ait architectonem vel laudasse ait architectorem || 761. EX- AEDiFiCATASESSE(iN)SA(N)UM: aedificatas {vcl esse aedificatas) has sane: corr Stu \\ 763. maioeehixc: malo cum lac
S(lBl)Ex : exemplum (vel ex te exemplum) || 764. istium-
BEAM: hic cum lac I aestate(mihi)esseaud(IUIt): esse aestate post lac (corr Ca) \\ 765. suBS(up)OCOL(UMi)XEUSQ- (suppl Stu): Subdiu col cum lac || 767. hucusqamane: hic est usque amane: corr ex Servio \\ 768. hostium (sic A) vel ostium (| 769. Nec (sicA) vel Haec | umbeahic: umbra || 770. aesinatisecquaest : sarsinatis ec (vel et) quam est | dist Tauhmannus \\ 114=. Ipse (sic A) vel Ispe | dist Sey \ iuoca: uoca || 778. uehit(hic)- clitellas: Yehit clitellas (vel ditellas: hic add B^) ||
in 2, 94—110 [—109 A] MOSTELLARIA 43
Habent, at ego habeo homines clitellarios. Magm sunt oneris: quicquid imponas, uehunt.
TRANIO. THEOPROPIDES. SIMO
SERVOS SENES U
TR. Nunc hunc hauscio an conloquar. congrediar.
Heus, Theopropides. TH. Hem, quis hic nominat me?
TR. Erd seruos miiltimodis suo fidus. TH. V^nde is? 785
TR. Quod me miseras, adfero dmne impetratum.
TH. Quid ilKc, opsecrd, tam diil destitisti?
TR. Seni' non erat otium: id sum opperitus.
TH. Antiquom optines hoc tudm, tardus lit sis.
TR. Heus til, si uoles uerbum hoc cdgitare: 790
Simiil flare sdrbereque haiid factu facilest.
Ego hic esse et illic simitu hau potui.
TH. Quid nilnc? TR. Vise, specta tuo lisque arbitratu.
TH. Age duc me. TR. Num moror? TH. Siibse-
quor te. TR. Senex ipsus te ante ostium eccum opperitur. 795 Sed ut maestus est se hasce ^^aedis^ uendidisse. TH. Quid tandem? TR. Orat ut suadeam Philolacheti,
781. {ATE)G0 (siq)})! Sh(): ego || 783. scaenam om A \ Huxc- HAUDSCIO: nunc hausclo: corr B' | conloquae: con 4^ conlo- quar {corr B^) || 784. theokopideS: theuijropides vel theuropides | HEMQUISHIC: Hcm cum lac (quis add B') \\ 785. multimodis- FiLius4^UNDEiS: niultum suo cion lac (fidelis add B-)-. corr Ri \\ 786. Quo (sic A) vel Quod || 788. eratotium: otium erat vel otium cum lac \ operitus vel opperitus (sic A) \\ 789. tardus (sic A) vel pardus | sies || 791. haud (sic A) vel aut || 792. illic- SIMITUHAU: iUi simul hau vel illic simul et haud || 793. nunuis4|:uisaspecta# I TuousQ-: tuo || 794. DUC: # Duc vel ][ Duc I 4|:nommorok: nunc moror: corr Ca || 795. ipsuste: ipse te veJ ipse | kostium | eccum operitur (vel opperibitur) : illudopperitue II 796. SEDUT: sed I SESE | suppl Bi II
44 PLAVTI III 2, 111—128
Vt istas remittat sibi. TH. Haud opmor. Sibi quisque niri metit. si male emptae Forentj nobis istas redhibere haud lieeret. 800
Lucri quicquid est, id domum trahere opdrtet. Misericordia s * * * hominem oportet. TR. Morare hercle, ♦ * facis. subsequere. <(TH.>
Fiat. <TR.> D6 tibi ego operam: senex illic est. em, tibi
adduxi hominem * * SI. Saluom te aduenisse peregi*e gaudeo, The6<^p)>ro-
pides. 805
TH. Def te ament. SI. Inspi'cere[n] te aedis [te] has
uelle aiebat mihi. <(TH.^ Xisi tibist incommodum. SI. Immo commo- dum. [SI.] i intro atque mspice. TH. At enim mulieres — SI. Caue tu uUam fl6cci
faxis miilierem. Qualubet perambula aedis oppido tamquam tuas. TH. 'Tamquam'? TR. Ah, caue tu illi obiectes nunc
in aegritiidine 810
Te has emisse. n6n tu uides hunc u61tu ut tristi [ est
senex ? TH, Video. TR. Ergo inridere ne uideare et gestire
admodum: N61i facere mentionem +te emisse. TH. Intellego: Et bene monitum diico atque <(es)se existumo humani
ingeni[o]. Quid nunc? SI. Quin tu [TR.] is mtro atque oti6se
perspecta, lit lubet. 815
799. metit vel metuit || 800. liceret vel placeret || 802 sq. lac sign libri || 803. subsequere fiat vel subsequere: add Gru || 804. add Bo \ ego vel senex | hominem vel homine | lac sign Richterus || 805. theuropides || 806. Inspiceren te (vel in- spicerent) aedes te: del Pareus | belle || 807. incommodum est: trai Bent | TH. Immo || 808. ullam flocci vel illam floxci 11 812. uideare et vcl uideare || 814. add Bo | humano corr B || 815. i ex is B minio 11
m 2, 129— 145 [141— A] MOSTELLARIA 45
TH. Bene beni<(gue>que arbitror te facere. <(SI.> Factum
edepol uolo. (SI. Vin qui perductet? TH. Apage istum perducto-
rem: non placet. 816^
[SI.] Qui<^cqui)>d est, [TH.] errabo potius, quam per-
ductet qui^spiam.) 816*^
TR. Viden uestibulum ante aedis hoc et ambulacrum,
quoiusmodi? TH. Luculentum edepol profecto. TR. Age specta
postes, quomsmodi, Quanta finnitate facti et quanta crassitudine. TH. Non uideor uidisse postis pulcriores. <(SI.)> P61
mihi 820
E6 pretio empti fuerant olim. TR. Aiidin 'fuerant'
dicere? Vix uidetur continere lacrimas. TH. Quanti hosce
emeras? (Sl.y Tris minas pro istfs duobus praeter uecturam
dedi. TH. Hercle qui multum fmprobiores siint quam a primo
credidi. SI. Quapropter? TH. Quia edepol ambo ab mfumo
tarme<(s)> secat. 825
<(TR.)> Intempestiuos excisos credo: id eis uitiiim nocet. Atque etiam nunc satis boni sunt, si' sunt inducti pice. Non enim haec pultifagus opifex opera fecit barbanis. [TR.] Viden coagmenta in foribus? TH. Video. TR.
Specta quam arte dormiunt. TH. D6rmiunt? TR. Illiid quidem, ut coniuent, uolui
dicere. 830
816^. add Ca || 816^^ gecl Sey \ cf. v. 847 \\ 817. SL | amplacrum (corr B) \ dist Vss || 818. SL Age || 819. Quanta veJ Qua(m) || 821. Aut in vel Auden J fuerat (n s. v. B) 11 823. istis diebus || 825. tramisecat: corr Scal duce B- (s s. v.) \\ 826. add Ca \ rsTEMPESTiuSEXCissos | docet II 827. etian- NUNG II 828. PULTUFAGIS || 829. dcl Ca I DOKivnuNT: dormunt {corr B')\\
46 PLAVTI III 2, 146— 160 [A]
Satin habes? <TH.^ Yt qmcqiiid magis contemplor^
tanto magis placet. TR. Viden pictnm, ubi ludificat[ur] una comix uoltu-
rids duos? TH. Ndn edepol uideo. <TR.> At ego uideo[r]: nam
mter uolturios duos Comix astat: ea uolturios duo uicissim uellicat. Quaeso huc ad me specta, comicem ut conspicere possies. lam uides? TH. Profecto nullam equidem illic comi-
cem ihtuor. 836
TR. At tu isto ad uos dptuere, quoniam comicem
nequis Conspicari, si uolturios forte possis contui. TH. (3mnino, ut te absdluam, nullam pictam cons-picio
hic auem. TR. Age, iam mitto: ignosco: aetate ndn quis optuerier. TH. Haec quae possum, ea mihi profecto cuncta uehe-
menter placent. 841
SI. Latius demumst dperae pretium iuisse. TH. Recte
edepdl mones. SI. Eho, istum, puere, circumduce hasce aedis et con-
clauia. Nam egomet ductarem, nisi mi esset apud foram ne-
gdtium. TH. Apage istum a me perductorem: nil moror ducta-
rier. 845
Qmcquid est, errabo potius, quam perductet quis-
piam. 846. 847
831. Satin {sic A) vel Satim || 832. del Bent \ unacoenix: comix una | DUOS: duo || 833. solus hahet A \ add Bo \ del Stu II 834. duo: Duos | UELLiCAT: uelHtat: corr B^ || 835. POSSIES: possis II 836. riDES#: uides (TH. s. v. B) | coeni- cuaaKTUOR: comicem intueor {vel intues) || 841. placent {sic A) vel isLceai || 842. (DEiiUKST)OPEEERAE | pretium tJeZ tretium | eecte: Erecte {corr B ras) \\ 843. puebe: puer HOSAEDis II 844. egomet {sic A) vel ego mes | nisi mihi {sic A) vel -4 mihi || 845. ameperductorem : me cum lac \] 847. est- er(ra)p>opotiusquam: est cum lac: cf. v. 816'^ ||
1112,161— 170; IV 1,1 [A]. 2 MOSTELLARIA 47
SI. Aedis dico. TH. Ergo intro eo igitur sine per-
ductore. SI. Ilicet. TH. Ibo intro igitur. TR. Mane sis uideam, ne canis —
TH. Agediiin uide. <^TR.> Est: abi, canis: est, abin dierecta? abin hinc iu
malam crucem? 850 At etiam restas? abi istinc. <SI.> Ni'1 periclist: "''age Tam placidast quam feta quaeuis: eire intro audacter
licet. [SI.] Eo ego binc ad foriim. TH. Fecisti commode:
bene ambula. Tranio, age canem istam a foribus <^aliquis)> abducat face, Etsi non metuendast. TR. Quin tu illam aspice ut
placide accubat. 855 Nisi molestum uis uideri te atque ignauom. TH. lam
lit lubet. Sequere hac me igitur. TR. Equidem haud usquam a
pedibus apscedam tuis.
ACTVS IV
PHANISCVS ADVORSITOR
Serui qui, quom culpa carent, tamen malum metuont, [H]Ei solent esse eris utibiles.
848. AEDES: Adis I 4:^rLiCET: ilicet (SI. s. V. B) il 849. IGI- TUK: igitur est {corr B^ \ uidE: unde || 850. add Ca \ CA- NiEST I ABINDIEEECTE [vix a): abi dierecta {vel dierecte) est (directe JB*) | in malam (sic A) vel malam |1 851. restas {sic A, ut vid) vel restat | abi: est abi {vel ab: corr B^ \\ 852. quae- uiSIRE: qua uis eire || 853. Eo (vel Ec) ego: egoabeo || 854. suppl Weisius {om etiam A) \\ 855. illaaspice (ut vid) \\ 856. TH. s. V. B II 857. haud {sic A) vel hau | a pedibus {sic A) vel ab edibus || 858. quom vel quo : CUM | carent : carint || 859 sq. Hii: corr Sey \ cf. Men. 9S4sqq. \\
48 PLAVTI IV 1, 3-27; 2,1.2
Nam illi qui nil metuout, ^postquam sunt malum me
riti, 860
Stultii sibi expetunt consilia: Exercent sese ad ciirsuram: fugiilnt. sed [lii]i si re-
prehensi sunt, Faciunt a malo peculio quod nequeunt * * * 863. 864 Augent ex pauxil<(lo^ ***** de parant. 865 Mihi in pectore consili* * * * malam rem prius Quam ut meum ***** Vt adhuc fuit mihi corium esse oportet Sinceram atque, ''■ut uotem uerberare.
Si huie imperabo, probe tectum habebo, 870
Maliim quom impluit ceteris, ne inpluat mi. Nam lit serui uolunt esse erum, ita solet: ^Bonis sum improbis sum, malus fuit.
Nam nunc domi nostrae tot pessumi uiuont Peciili sui prodigi, plagigeruli. 875
Vbi aduorsum ut eant uoc<(it)>antur ero: 'Non eo, molestus ne sis. Scio quod properas: gestis aliquo: iam hercle fre uis,
mula, foras pastum'. Bene merens hdc preti[um] inde abstuli: abi<^i>
foras: Solus nunc eo adudrsum ero ex pliirumis seruis. 880
Hdc di<(e)> crastini quom erus resciuerit, Mane castigabit eos biibulis exiiuiis. Pdstremo minoris pen<(do t)>ergum illorum quam meum: llli erunt bucaedae multo pdtius quam ego sim restio.
862. del Sey || 863 sqq. cf. ad v. 123 \ lac sign lihri || 865. add B^ \\ 870. tectum vel tecum || 871. ceteros: corr B^\\ 873. improbis sum vel improbis sunt 1| 875 — 877. dw v. sunt in B ( — eant) || 876. Vocantur vel Vocatur: add Herm || 878. bercle vel erde/// (er. t) vel erede (d ex t) || 879. del Herm \ unde I abstultabi: corr Bo duce Ca || 881. add B' || 883. add B^ in lac 11
IV2,2-4.6— 8.5.y— 21[10^— AJ MOSTELLARIA 49
PINACIVM (?). PHANISCVS ADVOIISITORES II
PI. Mane tu atque adsiste ilico, 885*
Phanisce: etiain respicis? 885^
<PH.> MiTii molestus ne sis. 886*
PI. Vide ut fastidit simia. 886^
Manesne ilico, impure parasiteV PH. Qui parasitus sum? <?!•)> Ego enim dicam: cibo
perduci poteris quouis. PH. Mihi siim, lubet esse: quid id curas? PI. Ferdcem facis, quia "'^te eratus amat. <PH.> Vah, 890 Oculi dolent. PI. Qur? PH. Quia fumus molestus est. PI. Tace sis, faber, qui ciidere soles pliimbeos nummos. PH, Ndn potes tu cdgere me ut tibi maledicam. Nduit erus me. <PI.)> Suam quidem pdl culcitul[I]am
opdrtet. PH. Si sdbrius sis, male ndn dicas. <fPI.)> Tibi optem- perem, quom tu +mihi nequeas? 895. 896 At tu mecum, pessume, ito adudrsus. <PH.)> Quaeso
hercle abstine lam sermonem de istis rebus. <(PI.)> Faciam et pul-
tabd foris. Heus, ecquis hic est, maxumam his qui iniiiriam Foribiis defeudat? ecquis has aperit foris? 900
Homo nemo hincquidem foras exit.
885'' et 886^. compr B || 885''. respices vtl respicis vel re- spice II 886" et 889. compr B (sed Milis pro Mihi).- trai Ac ]| 887. cf. ad v. 123 \\ 888. poteres: corr Ca \\ 889. cf. ad 886^ ] 890. amatuha: adcl Ca \\ 891. cf. ad v. 123 (a Quia v. in- cohabat A, ut vid) \ moles(tu)S(EST): molestus || 892. sis (sic A) vel si | nummos vel numbosnos || 895 sq. neqieas || 897. PESSIMEITO («i vid): pessimi tu | add Spengelius \\ 898. add Bi II 899. 'qui his {item A, ut vid): trai Guy \\ 900. (ec- QUiSH)ASAPERiTFORis : hec quis ec {vel hec) quis huc exit atque aperit || 901 et 902^. compr B, 902» et 902^ compr A: discr Stu \\ 901. homoxemo {ut vid): Xemo ||
PliA.VTI COMOEDIAB V 4
50 PLAVTI IV2,21— 23; III 3,1—9 [AJ
Vt esse addecet iiequam hommes, ita sunt. 902*
Sed ed magis cautost opus, Ne huc exeat qui male miilcet. 903
I
TRANIO. THEOPROPIDES.
SERVOS SENEX
PHAOTSCVS. PINACIVM (?)
ADVORSITORES II
TR. Quid tibi uisumst mercimoni? TH. * * totus
gaudeo. TR. Niim nimio emptae tibi uidentur? TH. +Numquam,
edepol ego me scio 905 Vidisse umquam abiectas aedes, m'si modo hasce. TR.
Ecquid placent? TH. Ecquid place<(a)>nt, me rogas? immo hercle uero
perplacent. TR. Quoiusmodi gynaeceum? quid porticum? TH. In-
saniim bonam. Non equidem ullam in pilblico esse maiorem hac ex-
istumo. TR. Quin ego ipse et Philolaches in piiblico omnis
porticus 910
Sum[m]us commensi. TH. Quid igitur? TR. Longe
dmnium longissumast. TH. Di immortales, mercimoni lepidi. <(si)> hercle niinc
ferat
902*. addecet vel adect vel addet || 903. qiui)ma(le) {ut vid); qui male me | mulcet vel multet || 904. lac sign Gru || 905. ego me scito : M(es)CIO || 906. umquam ablectas vel umq» ablactas | ecquid: haec quid (h ei: B) \ placet {ut vid) || 907. add Ca || 908. modi vel modo || 911. del -B* || 912. add Ca ||
III 3, 10—26 [A] MOSTELLARIA 51
Sex talenta magna argenti pro istis praesentaria, Numquam accipiam. TR. Si <(h)>ercle accipere ciipias,
ego numquam sinam. TH. Bene res nostra cdulocatast istoc mercimonio. 915 TR. Me suasore atque inpulsore id factum audacter
dicito, Qui' subegi faenore argentum ab danista ut sumeret Quod isti dedimus arraboni. TH. Seruauisti omnem
ratem. Nempe octoginta debentur huic minae? TR. Hau
nummo amplius. <^TH.^ Hodie accipiat. TR. Ita enim uero: nequa causa
siibsiet. 920
Vel niihi denumerato: ego illi porro denumerauero. TH. At euim nequid captioni<^s> mihi sit, si dederim
tibi. TR. Egone te ioculo modo ausim dicto aut facto fallere? TH. Egone aps te ausim non cauere, nequid commit-
tam tibi? TR. Quia tibi umquam quicquam, postquam tuos sum,
uerborilm dedi? 925 <^TH.)> Ego enim caui recte — eam <^am)>bis gratiam? —
atque animo meo [TH.] Sat sapio, si aps te modo uno caueo. TR. Te-
cum sentio. 927. 928 <(TH.)> Niinc abi rus: dic me aduenisse filio. TR. Fa-
ciam lit iubes. TH. Ciirriculo iube in lirbem ueniat iam simul teciim.
TR. Licet. 930
914. acciinein et cupies: corr Ca \ si ere te accipere {vel accicere) | numquam vel numq^ || 918. quid | an-aboni vel arri- boni II 919. TH. : corr Pij || 920. add Py (TR. er. in B) j| 922. add Geppertus \ sed si: corr B- || 923. egqnteioco [ut vid) j ioculo vel loculo II 924. neqciD: ni quid || 925. dist Taiibma7i)U(s 1 926. EECTEEAMBis (tit vid): recte 4f eam dehis: corr Schoe || 929. ABi: abi i | filiofaciam j iubeS: uoles il 930. itjbe: ubi iube I 4f LiCET: licet ||
4*
52 PLAVTI ins, 27.28; IV '2, 24— 30 [A]
[TR.] Niinc ego nae illac per posticum ad congerrones
couferam : Dicam ut hinc res sint quietae atque hiinc ut hinc
amouerim.
I
PHANISCVS. PINACIVM (?). THEOPROPIDES
ADVORSITORES II SENEX
PH. Hic quidem neque conuiuarum s6nitus<^t)>, it[id]em
ut antehac fuit, Neque tibicinam cantantem neque alium quemquam
aildio. TH. Quae illaec res est? quid illisce homines quaerunt
apud aedis meas? 935 Quid uokmt? quid introspectant? PI. Pergam pultare'
dstium. Heus, reclude: heus, Tranio, etiamne aperis? TH. Quae
haec est fabula? PI. Etiamne aperis? Callidamati nostro aduorsum ueni-
mus. TH. Heiis uos, pueri, quid istic agitis? quid istas aedis
frangitis? PH. <(Heu)s senex, quid tii percontare, ad te quae nil
attinent? 940
TH. <Ni>l ad me attinet? PH. Nisi forte factu's prae-
fectiis nouos: Quf res alienas procures, quaeras, uideas, aiidias. TH. (Mesie su)>n<(t ist)>a<(e> ae<dis,)> ubi statis. PH. Quid
ais? an iam uendidit
931. ILLAC: illa I! 932. hic vel hinc (sic A) | quaksitae 1 IIUNCUT: ut hunc [ scaenam om A || 933. aAd Bi \ del Bo \\ 935. ILLISCE: illisc | MEAS: mem {corr B^) || 936. pultare: pultari {corr B^ \\ 937. etiamne: etiam || 938. callidamatI; calidamati || 940—945. solus Juibet A \\ 940. percunctaee-
(ATTE)QUAE(«;eZ QUOp) | ATTINENT Vel ATTINET || 941. FACTUS:
corr Schoe || 943. suppl Stu et Schoe ||
IV 2, 31—42 [A] MOSTELL.AJIIA 53
Ae<(dis P^hilolaches? aiit qiiidem iste uos defrustratur
senex. TH. Vera dieo: sed quid uobis^ est negoti hic? PH.
Eloquar: 945
Erus hic noster potat. TH. Erus hic uoster potat?
PH. Ita loquor. <TH.> Piiere, nimium delicatu's. PH. Ei aduorsum
uenimus. TH. Quoi homini? PH. Ero nostro. quaeso, quotiens
dicendilmst tibi? TH. Piiere, nemo hic habitat: nam te esse arbitror
puerilm probum. PH. Non hic Philolaches adulescens habitat hisc<(e)> in
aedibus? 950
TH. Habitauit: ueram emigi-auit iam diu ex hisce
aedibus. PI. Senex hic elleborosus est certe. PH. Erras per-
uorse^ pater: Nam nisi hinc hodie emigi-auit aiit heri, certo scio Hic habitare. TH. Qum sex mensis iam hic nemo
habitat. PI. Sdmnias. TH. Egone? PI. Tu. TH. Tu ne molestu's: sme me
cum puero loqui. 955 [TH.] Nemo habitat. PH. Habitat profecto: nam heri
et nudius tertius, Quartus, quintus, sextus usque, postquam hinc peregre
eiiils pater Abiit, numquam hic triduom unum desitumst potarier.
947. PUERE: Puer | deljcatum:^: adelicatus: corr Py 948. DICENDUST II 949. PUERENEMOHic : Puer hic nemo
950. Non {sic A) vel Nam ] msciN aedibus : his cedibus
951. sohis habet A \\ 952. elleborosuS: cerebrosus | certe {om 41:): certe//// (er. PH.) veZcerti || 953. hinc: hic || 955. #tu41:: tu I molestus: corr Bi \\ 956. habitatprofecto: haectat profecto I HERi: eri | nudius {sic A) vel nudus \\ 957. hinc peregre eius : PEREGREiEnus II 958. ABiT : Habiit {corr B ras) \ unum- DESITUMESTPOTARIER : munum {corr B ras) desitum esse et bibi est (bibi//// B)-. cf. 959 \\
54 PLAVTI IV 2, 43—57 [A]
TH. Qiud ais? PH. Triduom unumst haud intermis-
sum hic esse et bibi, Scorta duci, pergraecari, fidicinas tibicinas 960
■•■Ducere. TH. Quis istaec faciebat? PH. Philolaches.
TH. Qui Philolaches? PH. Quoi patrem Theopropidem esse opinor. TH. +Ei,
dccidi, Si haec hic uera memorat. pergam porro percontarier. Ain tu istic potare solitum Philolachem istum, quis-
quis est, Cum ero uostro? PH. Hic, inquam. TH. Puere, praeter
speciem stultus es. 965
Vide sis, ne forte ad merendam quopiam deuorteris Atque ibi ampliiis +quam satis fuerit biberis. PH.
Quid est? TH. Ita dico: ne ad alias aedis perperam deueneris. <(PH.^ Scio qua me ire oportet et quo uenerim noui
locum. Philolaches hic habitat, quoiius est pater The6<(p)ro-
pides: 970
Qui, postquam pater ad mercatum hinc abiit, hic tibi-
cinam Liberauit. TH. Philolachesne ergo? PH. Ita: Phile-
matium quidem. TH. Quanti? PH. Triginta — TH. Talentis? PH. (iSc
rhv 'AtioXXg)^ sed minis. 973 TH. Lil)erauit? PH. L]l>erauit ualide, triginta minis.
959. AiS: agis(co?T B ras) \\ 961. istaec: ista hec {corr B^) \ Qui {sic A) vel Quid || 962. Quoi: cuiius | teoropidem: theu- propidem vel theuropidem | Ei: Et || 964. isticpotaee: istuc portare | silitum || 965. uestrO: uostra {corr B-) \ AiC: H(a)ec 1] 966. QUOPiAM: copiam II 967. ampliusquam: melius cuiquam || 968. AD: ab {corr B^) \ deueneriS: neueneris || 969. meire: me et re {corr B') \ et quo {sic A) vel quo | locum: loqui 11
970. cunus: cuius vel adcuius | theoropideS: theuropides ||
971. HINCABITHIC: abit {vel habit: abiit B^) hinc || 972. philo-
LACHESNE: philolaches II 973. #TALENTIS#MAT0NAP0LL0SED:
talentis maton apollo sex || 974. solus habet A ||
IV 2, 58—72 [A] MOSTELLAEIA 55
TH. Am minis trigmta amicam i destiuatam Philo-
lachem? 974''
PH. Aio. TH. Atque^eam manu emisisseV PH. Aio.
TH. Et postquam eiius hinc pater 975
Sit profectus peregre, perpotasse assiduo | ac simul
Tuo cum domino? PH. Aio. TH. Quid is? aedis emit
has hinc proxumas? PH. Non aio. TH. Quadraginta etiam dedit huic, quae
essent pignori? PH. Neque istud aio. TH. Ei, perdis. PH. Immo suom
patrem illic perdidit. TH. Yera cantas. PH. Yana uellem: patris amicus
uidelicet. 980
TH. Heu, edepol patrem eiius miserum praedicas. PH.
Nil hoc quidemst, Triginta minae prae quam alios dapsilis sumptiis facit. <TH.)> Perdidit patrem. PH. Ynus istic seruos est
sacerrumus, Tranio: is uel Herculi conterere +quaestum potest. Edepol ne eius patris me misere miseret, qui quom
istaec sciet 985
Facta ita, amburet ei misero corculum carbunculus. TH. Si quidem istaec uera sunt. PH. Quid merear,
quam ob rem mentiar? PI. Heiis uos, ecquis hasce aperit? PH. Quid istas pultas, ubi nemo intus est?
974^. BESTiXAT AM : destinatuiu || 975. emisisse et aio 4^ et {sic A) vel emisse et aio (TH. s. v. B) \\ 976. Assinuo- ACSiMUii: assiduo II 977. Aio^^: alio (1 er. et TH. s. v. B) \ dist Sey \ edes | hashinc: hic || 978. Aio#: agio vel aio (TH. s. V. B) I etiam dedit: E(tiam) | huiC: huc {corr B-) ! QUIESSENT: que est II 979. istud veJ illud | aio veJ allo vel iaio || 981. HEU: Eu I EnuS: meum vel. eum || 982. praequam: praeter quam j dapsiliS: dapsillies || 983. add Bi \ ^u^TJS: unus {corr Bi) \ estsaceeeimuS: si acerrimus || 984. conteeeee: conterre {corr B^) \\ 985. nemeeiuspateismiseee: me eius patris: trai Weisius \\ 986. ita: istaesse | eimiseri: misero ei II 988. hasce aperit: aperithas | TH. : corr Bi \ istaS: ista I intusest: intusst ||
56 PLAVTI IV 2, 73—75; 3, 1—12 [A}
[PH.] Alio credo cdmisatum abisse: abeamus nun-
ciam —
TH. Piiere — <^PH.)> atque porro quaeritemus. sequere
hac me. (VI. Sequor.^ 990
TH. Puere, iamne abis? PH. Libertas paenulast tergo
tuo:
[PH.] Mihi, nisi ut erum metuam et curem, nil est
qui tergiim tegam.
THEOPROPIDES. SIMO
SENES 11
TH. Peri<i> hercle. quid opust uerbis? ut uerb[er]a
aiidio, [SI.] Non equidem in Aegyptum hi^nc modo uectiis fui, Sed etiam in tei-ras sdlas orasque [u]ultumas 995
Sum circumuectus : fta ubi nunc sim nescio. Veriim iam scibo: nam eccum unde aedis filius Meus emit. quid a<g)is tu? SI. A foro incedo do-
mum. TH. Numquid processit ad forum +hodie noui? SI. Etiam. TH. Quid tandem? SI.*Vidi efferri mor-
tuom. TH.Hem, looo Nouom. SI. Vnum uidi mortuom efferri foras: [TH.] Modo eiim uixisse aiebant. <TH.) Vae capiti tuo. SI. Quid tu [ut] otiosus res nouas requiritas? TH. Quia hddie adueni peregre. <SI.^ Promisi foras:
989. COMISATUMABESSE: commissatum abisse | ABEAMUS: abemus {corr B) \\ 990. solus habet A \ add Schoe \ ATQ-PUEiiO: corr Goe \ supj)l Vss || 991. abis^^:: abis (corr Ei) \\ 992. del Bi I UTERUM: erum ut | tergumteega || 993. add B^ \ del Ca II 995. orasque vel horasque | del B^ \\ 996. circum- uentus II 998. add Ald \\ 1000. tandem uidi (SI. s. v. B) \ (mo)Rftu)uM: mortum {corr B^) \ 4}:hem: hem (TH. .s. v. B) \\ 1001. SI. .9. V. B II 1002. tuae: corr B ras || 1004. add Py \\
IV 3, 13-32 [A] MOSTELLARIA 57
Ad cenam ne me t[u]e uocare censeas. 1005
rH. Haud postulo edepol. SI. Verum cras, nisi <^qni^
prius Vocauerit — me, uel apud te cenauero. TH. Ne istuc quidem edepol postulo. nisi quid magis Es occupatus, dperam mihi da. <(SI.)> IVLaxume. TH. IVIinas <^qua^draginta accepisti, quod sciam, 1010 A Philolachete? SI. Numquam nummum, qudd sciam. TH. Quid, a Tranione seruo? SI. ■''Multo id minus. TH. Quas arraboni tibi dedit? SI. Quid somnias? TH. Egone? at quidem tu, qui istoc speras te modo Potesse dissimulando infectum hoc reddere. 1015
SI. Quid autem? TH. Quod me apsente hic tecum
fiHus Negoti gessit. SI. Mecum ut ille hic gesserit, Dum tuhincabes,neg6ti? quidnam? autquddie? 1018.1019 TH. Minas tibi octogmta argenti debeo. 1020. 1021
SI. Non mihi quidem hercle: uerum si debes, cedo. Fides seruandast: ue ire infitias pdstules. TH. Profecto non negabo debere, et dabo: Tu caue quadraginta accepisse hinc te neges. 1025
SI. Quaeso edepolhuc me aspecta et responde mihi: 1026* Q********i argenti minas? Fu * * * *• * * TH. Ego dicam tibi: Tantu ******** ebeat De te aedis. SI. Ktane? de me)> ille aedis emerit? 1026®
1005. AT I del Py || 1006. SL et TH. (s. v.): corr Ald \ suppl Sey diice Ca \\ 1008. SL: corr Ald \ iste: corr JB* cxnn A \\ 1009. Es occupatus: OCCUPATUS 1 add Ald \\ 1010. triginta {itern A, xd vid): corr Py \ a(CCEpistin)qu(AS) («i mrf) : accepistis quas t-eZ ac-
cepisti qua: corr Guy || 1011. SL s. v. B || 1012. MULTOMixys
{ubi 2}iura quam in reliquis praecedebant): multo {lac) id mi- nus II 1014. EGONE^^ 1 SPERASTE: te speras II 1016. HIC- {vel ixc)tecum: hic II 1017. ut {sic A) vel hut || 1025. acce- pisse hinc {vel hinc accepisse) ne neges: (a)cc(episs)eminaS: corr Lamb \\ 1026''—'^. .^olus liabet A, XXI insuper senariis auctior || 1026^. suppl Schoe et Stu \
58 PLAVTI IV3, 33— 46; Vl,1.2[2— A]
SI. Te uelle uxorem aiebat tuo nato dare: io27
Ideo aedificare hoc uelle aiebat m tuis.
TH. Hic aedificare uolui? SI. Sic dixit inilii.
TH. Ei mihi, disperii: uocis non habeo satis. 1030
Vicme, perii interii. (Sl.y Numquid Tranio
Turbauif? TH. Immo | exturbauit omnia.
Deludificatust me hodie indigm'<^s mo^dis.
SI. Quid tu ais? TH. Haec res sic est ut narro tibi:
Deludificatust me hodie in pei^petuom modum. 1035
[TH.] Nun<(c)> te dbsecro, ut me beue iuues operam-
que des. SI. Quid uis? TH. I mecum |, obsecro 1, una simul. SI. Fiat. TH. Seruoramque operam et lora milii cedo. <^Sl.y Sume. <(TH.)> * * eademque dpera haec tibi
narrauero, + Quis me e<(x)>emplis hodie eludificatus est. 1040
AOTTS Y
TRANIO
SERVOS
ui' homo timidus erit in rebus dubii.s, nauci non erit: tque equidem quid id esse dicam uerbum uauci
nescio. 1042
1027. agebat: corr B^ \\ 1028. aiebat vel agebat || 1029. TH. s. V. B II 1030. disperii vel dispergi vel disperi || 1031. Vicini: corr Ac \ perii interii veJ peri interi || 1032. Turbabit {corr B^) \ exturbabit vel exturbauit ji 1033. Te ludificatust: corr Bo \ mi vel et me | suppl B- \\ 1034. TH. | agis: corr B \ SI. 1035. Te ex De B \\ 1036. add B^ \\ 1038. TH. s. r. B 1039. Jac sign Schoe \\ 1040. me {vel mee) emplis: corr B^ 1041. dubiis is: corr ex Prisciano || 1042. quod Festus ||
V 1, 3—15 [A] MOSTELLARIA 59
Nani erus ine postquam rus misit filium ut suom
arcesserem, 1043. 1044 Aliii illa per augiportum ad hdrtum nostrum clan
culum. Ostium quod in angiportost horti, patefeci fores, Eaque eduxi omnem legionem, et maris et feminas. Postquam ex opsididue in tutum ediixi maniplaris meos, ('apio consilium, lit senatum cdngerrouum conuocem. (^Uioniam conuocaui, atque illi me ex senatu segre-
gant. 1050
^bi ego me uideo uenire in meo foro, quantiim potest Fcicio idem quod pliirumi alii quibus res timida aut
tiirbidast: 1'e'ro-imt turbare lisque, ut nequid possit conquiescere. Xiim scio equidem niillo pacto iam esse posse haec
clam senem. Xon amicus alius quis * * * riuabo se * * 1055 Aut ut*****es***ff*** Prosi *******q***sa*ll** 1057. 1058 lUe qui *****:t^*** ero simul * * Praeoccupato atque anteueniam et foedus feriam: me
moror. 1060. 1061
k?ed quid hoc est quod foris concrepuit proxuma ui-
ci^niaV Erus meus hicquidemst: gustare ego eius sermonem
uolo.
1043 sq. ut &lium {eticwi A): trai Bo \ aecesseeem: accerse- rem || 1045. abii (?<i vid): Ab || 1046. angiportoesthorti {ut vid): angiportu est orti || 1048. exiiobsedione: ex opsidionem (carr B) || 1049. congerronem: congeronem: u corr B- || 1050. Quoniam {sic A) vel Quom | exsenatu: esenatus || 1051. om B \ UENIRE: uentre |! 1052. aliiq — : aliquibus j| 1053. ut ne {sic A) vel ut I possiT: sit II 1054. Nam scio {sic A) vel Nescio I H(AEC)CLAM: clam II 1055—1061. solus hahet A lectiom perdubia \\ 1062. qui vel quicl {sic A) || 1063. sermonem: ser- mone {corr B-) \\
60 PLAVTI V 1, 16—29 [— 25"^]
THEOPROPIDES. TRANIO. LORARII
SEXEX SERVOS
TH. Ilico intra limen isti astatej ut, quom extemplo
uocem, Continuo exiliatis: manicas celeriter conectite. 10G5 [TH.] Ego illum ante aedis praestolabor ludificatorem
meum, Quoius ego hodie ludificabor corium, si uiuo, probe. <(TR.^ Res palamst: nunc te uidere meliust, quid agas,
Tranio. <(TH.)> Ddcte atque astu[te] milii captandumst ciim illo,
ubi huc aduenerit. Non ego illi extemplo hamum ostendam: sensim mit-
tam hneam. 1070 Dissimulabo me horum quicquam scire. TR. 0 mor-
talem malum: Alter hoc Athenis nemo doctior dicf potest. Verba illi non magis dare hodie quisquam quam la-
pidi jiotest. Adgrediar hominem: appellabo. TH. Nunc ego ille
huc ueniat uelim. TR. Siquidem pol me quaeris, ad,sum praesens prae- "
senti tibi. 1075
TH. Eilge, Tranio. quid agitur? TR. Veniunt rure
rustici : Philolaches iam hic aderit. TH. Edepol mi 6j)<(p)>ortune aduene<(r)>it.
1064. ILICO: Illico I ISTASTATE: astate illic: corr Vss duce Ac I extemplo {sic A) vel exemplo || 1065. manicaS: manilas | CONIECTITE II 1066. PRAESTOLAEOK: praestabor vel praestabo (corr jB*) II 1067. cunus | hodie: hic | ludificabor (sic A) vel ludificabo || 1068. meliusst || 1069. add Py \ del Bo \ illO: illoc II 1070. HAMUM: itamum rel ita meum | sensim (sic A) vel sensum || 1071. #omortai.em: o mortale (corr Py) \\ 107.3. DAREHODIE: hodic || 1075. Si vel f' vel f || 1076. tranio vel ranio | ruri: eorr Ri \\ 1077. aderit (vel adherit) edepol (TH. s. v. B) \ oportune vel opurtune | aduenies: corr Bent \\
V 1, 30— 41. 4a. 44 MOSTELLARIA 61
Nostriiui ego hu<(n)c uicinum opinor esse hominem
audacem et malum. TR. Quidum? TH. Qui<a> negat nouis<s>e uos — TK.
Negat? TH. Nec uos sibi Niimmum <um>quam argentei dedisse. TR. Abi, liidis
me: credo haild negat. lOSo TH. Quid iam? TR. Scio, iocaris tu nunc +tu: nam
ille quidem haiid negat. TH. Immo edepol negat profecto, neque se hasce <ae>-
dis Phflolachi Vendidisse. TR. Eho an negauit sibi datum argeutum,
dbsecro ? TH. Qui ius iurandum poUicitust dare se, si uellem,
mihi Neque se hasce aedis uendidisse neque sibi argentum
datum [est]? 1085
TR. *** + ♦♦********* <TH.> Dixi ego istuc idem illi. TR. Quid ait? TH.
Seruos pollicitiist dare Suds mihi omnis quaestioni. TR. Nvigas: immquam
edepdl dabit. TH. Dat profecto. <TR.> Quin tet illum in ius si
ueniam mane. <TH.> Experiar, ut opinor. TR. +Certumst. mihi
hominem cedo. 1090
Vel hominem iube aedis i^maucipio poscere. <TH.>
Immo hoc primiim uolo, [TH.] Quaestioni accipere seruos. TR. Faciundum ede-
pol censeo.
1078. add B' \ uicinum vel incinuni || 1079. add Bo I nouiseuor: corr B^D^ || 1080. add B'^ \ argentei vel argetei || 1081. solus habet B \\ 1082. add B^ \\ 1083. reeho vel TR. eho || 1084. dare si si || 1085. del Py, dist Sey \\ 1086 sq. lac sign Ac \ TH. {ex TR.) et TR. B \\ 1088. TH. s. v. B: corr Ca \\ 1089. TR.: corr Ca \ add Ca || 1090. TH. B s. v.: corr Ca \ sequitur v. 1U93: trai Ac \\ 1091. immo hoc vel immo II
62 PLAVTI V 1, 42. 45—59
<^TH.) Quid si igitiir ego accersam | homiues? TR. Fac-
tum iam esse opdrtuit. Ego interim hanc aram dccujDabo. TH. Quid ita? TR.
Nullam rem sapis: Ne enim illi huc coufugere possiut quaestioni quds
dabit. 1095
Hic ego tibi praesidebo, ne mterbitat quaestio. TH. Siirge. TR. Minume. TH. Ne occupassis, dbsecro^
aram. TR. Cur? TH. Scies: Quia enim id maxume uolo, ut illi istoc confugiant.
sine: Tanto apud iudicem hunc argenti cdndemnabo facilius. TR. Qudd agas^ id agas: quid tu porro serere uis ne-
gdtium? 1100
Nescis quam metiiculosa res sit ire ad iiidicem. TH. Siirgedum huc igitiir: cousulere quiddamst quod
teciim uolo. TR. Si<(c)> tamen hinc consilium dedero: nimio plus
sapid sedens. Tiim consilia firmiora siint de diuim's locis. TH. Siirge: ne nugare: aspicedum cdntra me. TR.
Aspexi. TH. Vides? iioo TR. Vfdeo: huc siquis mtercedat tertius, pereat fame. TH. Quidum? TR. Quia nil quaesti sit <(ei^: ita mali
hercle ambd sumus. TH.Perii. TR. Quid tibist? TH. Dedisti uerba. <TR.>
Qui tandem? <TH.> Probe
1093. cf. ad 1090 \ Quid vel Quis | esse iam: trai Ca \\ 1094. occupabo vel occubabo | TR. s. v. B || 1095. hic: corr Sarac \\ 1097. Minine vel minime | neoctu passis: corr B^ \ arma cur (TR. et TH. s. v. B)-. corr Py \\ 1099. hinc: corr B^ I condem(p)dabo : corr B^ \\ 1100. uis serere: trai Bo \\ 1101. resit: corr B^D- cum Prisciano \\ 1102. huc est con- sulere igitur quiddam: trai Langenus (consulere quiddam est Servius Ban) || 1103. add Pius \ sapio vel saplo || 1104. Tum vel Tunc || 1105. TR. s. v. B \\ 1106. intercedas: corr J3* || 1107. qua estis id | add Ei \\ 1108. add Ca \ probi ||
V 1,60-72 MOSTELLARIA 63
Me<:^d) emunxti. TR. Vide sis, satine recte: niim mucci
fluont? TH. fmmo etiam cerebriim quoque omne e capite
emunxti meo. iiio
Nam omnia male facta uostra repperi radicitus: Ndn radicitiis quidem hercle, uerum etiam exradicitus. TR. Niimquam edepol hodie ^inuitus destinant tibi. TH. lam iubeo ignem et sarmen <^arae)>, caruifex, cir-
cumdari. TR. Ne faxis [sis]: nam elixus esse quam assus soleo
suauior. 1115
TH. Exempla edepol faciam ego in te. TR. Quia pla-
ceo, exemphim expetis. TH. Ldquere: quoiusmodf reliqui, quom hinc abibam,
filium ■? TR. Ciim pedibus manibiis, cum digitis aiiribus, ocuKs
labris. TH. Aliud te rogo. TR. Aliud ergo niinc tibi re-
spondeo. Sed [hajeccum tui gnati sodalem uideo | hu[i]c ince-
dere, 1120
Callidamatem : illd praesente mecum agito, siquid uoles.
1109. add Bo \ emunxit (emunxisti J5*): corr Pius | sis {vel si) satin erecte: corr Pij \\ 1110. omnem {eorr B ras) | e capite munxit (vel munxti) || 1111. facta vel fata || 1112. era- dicitus: corr ex Frontone \\ 1113. inditus B e corr \\ 1114. lubeo vel lubo vel iube: coir Sarac \ sarmen vel samem | suppl Sey ||
1115. sis del B ras \ solio: corr B^ \ suauior vel suauio ||
1116. inte {vel inter) quia (TR. s. v. B] || 1118. Quom vel Cum ' dicitis vel digitis || 1119. ergo vel ego || 1120. gnatis vel gnatus: corr B ras \\ 1121. calidamatem vel callidamatem j praesente vel praesenti | agite: corr B^ \\
64 PLAVTI V 2, 1-14
CAIiLIDAMATES. THEOPROPIDES. TRANIO
ADVLESCENS SENEX SERVOS
CA. X^bi <^s)>oirm[i]um sepeliiii omuem atque e[b]dor-
miui crapulam, Philolaches uem'sse <^dixit)> milii suom peregre huc
patrem, Quoque modo hominem ad<(uenientem)> seruos ludifi-
catus sit. Ait se metuere in. conspe<(ctum sui patris pr)>ocedere. Niinc ego de sodalitate solus sum orator datus, 1126 Qui a patre eius conciliarem pacem |. atque eccum
optume. lubeo te saluere, et saluos quom aduenis[se], Theo-
<(p)>ropides, Peregre, gaudeo. hic apud nos hddie cenes: sic face. TH. Ca<(l)>lidamate<(s)>, dei te ament: de cena facio
gratiam. 1130
CA. Qum uenis? TR. Promitte: ego ibo prd te, si
tibi non lubet. <(TH.)> Verbero, etiam im-ide[n]s? TR. Quian me pro
te ire ad cenam ailtumo? TH. Non enim ibis: ego ferare faxo, ut meruisti, in
crucem. CA. Age mitte ista: Tacto ad me ad cenam. TR. Dic
uenturum: quid taces? CA. Sed tu, istuc quid confugisti in aram ^inscitissu-
mus? 1135
1122. obdormiui: corr Ca || 1123. suppl Bo duce Py | liuc vel huic II 1124. supj)! Ald in lac \ ludificatutn: corr Ald \\ 1125. suppl Ri in lac \ ocedere vel occedere || 1127. conciliarem vel cociliarem | optimi: corr B^ \\ 1128. saluere vel saluare | aduenisset {vel adueninisset) heuropides || 1129. sic tale: corr Scioppius II 1130. s add lU \\ 1131. si tibi vel sibi || 1032. Ver- bero vel Verbo | del B^ \ Quia//// B \ te ire vel te | aut humo {corr B ras) \\ 1133. ibis vel ibi || 1134. Dic uentum vel Di- cuntur um: corr B- ||
V 2, 15—31 MOSTELLARIA 65
TK. Adueuiens perterruit ine. <(e>16quere nunc quid
tecerim. Nunc utrisque disceptator eccum adest: age disputa. TH. Filium corrupisse aio te meum. <,TR.)> Ausculta
modo. [TR.] Fateor peccauisse, amicam liberasse absente <^te^, Faenori argentilm sumpsisse: id esse absumptum prae-
dico. 1140
Numquid aliud feci<(t)> nisi quod [faciunt] summi<^s)>
gnati generibus? <^TH.)> <H)>ercle mihi tecum cauendumst, nimis qui's
oratdr catus. <(CA.^ Sine me dum istuc iildicare. sitrge: ego isti
adsedero. <TH.)> Maxume. accipito hanc <modo)> ad te litem. < TK.>
Enim istic captiost. [TR.] Fac ego ne metuam <(mihi atque^ ut tii meam
timeas uicem. ii45
<^TH.)> lam minoris * * * * <(fa)>cio prae quam qui-
bus modis Me ludificatiist. TK. Bene hercle factum et factum gaudeo : Sapere istac aetate oportet qui <^si>s capite candido. TH. Quid ego nunc faciam ? <TR.)> Si amicus De<^i)>phila
aut Philemoni's, [CA.] Dicito [i]isj quo pacto tuos te seruos ludifiea-
uerit: 1150. ii5i [TH.] Uptumas frustrationes dederis in com[m]o<^e)>diis. CA. Tace paru[o]mper: sihe uicissim me loqui. ausculta. <TH.> Licet.
1136. add Langemis \\ 1138. add Ca \\ 1139. add B- || 1140. 4t: Id II 1141. add B^ \ del Guy \ summi vel sum: corr B- || 1142 — 1146. pers add vel corrCa || 1142. Erile: corr Piiis \ quis: corr Giplmnius || 1144. accipite vel accipte: o corr B- \ hanc vel hac suppl Vss in lac \\ 1145. suj)}}! Bi in lac i| 1146. suppl Ca in lac II 1147. CAL. s. v. B \\ 1148. add Schoe \\ 1149. add Leo \ dephilo aut philomontes: cojt BuecJielerus || 1150 sq. pers del Leo I capto || 1153. del B- \ me uicissim loqui (^vel ioqui): trai Ac I lucet: corr B ras \\
Plami Comoedijle V 5
66 PLAVTI V 2, 32—48
<^CA.)> Omniuni primuni sodalem me esse scis gnato
tuo. Is adi[i]t me: nam illiim prodire piidet in conspectum
tuom 1155
Prdpter ea quae fecit, quom te scire scit. nunc te
obsecro, Stilltitiae adulescentiaeque eius ignoscas: tuost. Scis solere illanc aetatem tali ludo liidere. Quicquid fecit, ndbiscum una fecit: nos deli[n]quimus. Faenus, sortem sumptumque omnem, qui amica <(em-
pta)>st, omnia 1160
Nds dabimus, nos conferemus, ndstro sumptu, ndn tuo. TH. Ndn potuit uenire orator magis ad me inpetrabilis Quam tu: ^neque illi sum iratus neque quicquam
suscenseo. Immo me praesente amato, bil)ito, facito qudd lubet; Si hdc pudet, fecfsse sumptum, silpplici | babed satis. CA. Dispudet. •(TR.)> +Istam ueniam: quid me fiet
[TH.] niinciam? 1166 <(TH.)> Verberibus, lutiim, caedere pendens. <(TR.)> Tamen
e[s]tsi pudet? <^TH.)> Interimam bercle ego (te}, s(iy uiuo. CA. Fac
istam cunctam gratiam: Tranioni amitte, quaeso, hanc ndxiam causa mea. <^TH.)) Aliud quiduis impetrari a me facilius perfe-
ram, 1170
1154. esse vel esses vel esse si || 1155. del Bent | nam vel est nam || 1156. Propterea qui (vel quia) facit qum (vel quae): corr Ri || 1157. ignoscas vel ignoscat || 1159. una no- biscum fecit non: trai et corr Ca | del Pius \\ 1160. sortem vel fortem | sup})! Ri \\ 1161. conferemus vel conferimus || 1163. iratus vel ////ratus || 1164. praesente vel praesenti || 1165. sum- ptum vel sumptum sumptum || 1166. TR.: corr Ac \ add Ac \ TH. s. V. B II 1167. caedere lutum: trai Guy \ add Lamb | tam inest si: corr Gru (tametsi B^) || 1168. add Lamb \ Interi- mam vel Interemam | add Mahlerus duce Guy \ suibo facis tam (CA. s. v. B): corr B' \\ 1169. remitte: corr Vss \ noxiam vel noxia || 1170. add D^ \\
V 2, 49—59 MOSTELLARIA 67
Quam lit non ego istum pro suis factis pessumis pes-
silm premam. CA. Mftte, quaes<(o), istum. <(TH.)> +e uiden ut astat
fiircifer? <(CA.)> Trauio, quiesce, <(si)> sapis. TH. Tii quiesce
hanc rem modo Petere: ego illum ut sit quietus uerberibus subegero. TR. Nil opust profecto. <CA.) Age iam sme te<(d>
exorarier. 1175 TH. Nolo ores. CA. Quaeso hercle. TH. Nolo inquam
ores. CA. Nequicquam neuis. ■•■Hanc modo uuam noxiam unam quaeso fac causa mea. TR. Quid grauaris? quasi uon cras iam commeream
aliam noxiam: Ibi I utrumque, et hdc et iUud, poteris ulcisci probe. CA. Sine te exorem. TH. Age abi, abi inpune. em, huic habeto gratiam. 1180
Spectatores, fabula haec est acta: uos plausiim date.
1171. pro .suis vel prosus | pessumis pessum vel spes sum////// spessum || 1172. que sis tum euident (vel tume Viden) ut restat: add Ca || 1173. quiesse sapis: co»t Ca | quiesse: corr B^ \\ 1174. ego vel ergo | uerberibus ut sit quietus: trai Ae II 1175. CAL. | d add Guy \\ 1176. CA. {bis) et TH. .<?. v. B \\ 1178. gras iam vel gratiam: corr B^ || 1180. TH. .<». v. B \ abe abi: corr B- \ em vel hem ||
T. MACCl PLAVTl
PERBA
PEESOIlTAE
TOXILVS SERVOS SAGARISTIO SERVOS SATVRIO PARASITVS SOPHOCLIDISCA ANCILLA LEMNISELENIS MERETRIX PAEGNIVM PVER LVGRIS VIRGO DORDALVS LENO
Arff. I
ARGYMEXTYM I
Profecto domino suos amores Toxilus
Emit atque eurat leuo ut emittat manu:
Raptamque ui emere[t] de praedoue uirginem
Subornata suadet sui parasiti fiiia
Atque ita intric[h]atum liidit potans Dordalum.
2. Emit atque vel Emittat que || 3. deJ Sclioe || 5. dor- palum: corr Ca ||
Arg. II [Al
AEGYMENTYM 11
tur <(se)run umn * * mm mat * * rce m * * eru o
fingunt 5,
ant <(u)erec dum
ru ta + * rsi de <(ui)rgi cam uen lo
<^pr)etio . <p)aru
ua * faci
a re<(ci)pit e
tue <(l)eno
Argumenti reliquias Amhrosianas eruit Stu, suppl Schoe 5. riNCUNT II 14. secuntur quattuor v. vacui ||
1, 1—6 [A]
ACTYS I
TOXILVS SERVOS
Qui amans egens ingressus est princeps in Amoris
■''nias, Superauit aerumms suis aenlmnas ^Herculi. Nam cum leone, cum excetra, cum ceruo, cum apro
Aetolico, Cum auibus Stymphalicis, cum Antaeo deluctari ma-
uelim Quam cilm Amore: ita fio miser quaerendo argento
mutuo : 5 Nec quicquam nisi 'non est' sciunt mihi respondere
quds rogo.
Personas per totam fahulam omittiint plerwnqne BCD: sed spatia hahent: notamus quae extent et quae posf Italos correcta sint II 1. A.EGENS I EST {item Pseudoservius): es | uias: vi — (uiam Pseudoservius) \\ 2. in suis Pseudoservius \ herculi: heb- crL — (herculis Pseudoservius) \\ 3. coiexcetba (cum excetera Pseudoservius): et cum ecscetera {vel exscedra) | cum ceruo om Pseudoservius \ aetolito vel etholico (etolico Pseudoservius) j| 4. stymfacilis cum anthaeo me Pseudoservius \ cleluctari {sic A et Pseudosei-vius) vel delluctari | malueram Pseudoserviics \\
E
6. non est {vel nonem) sciunt: xoxSTUESTirxT [vohiit corrector
NONESTSCIUNT, ut vid] \\
74 PLAVTI I 1, 7—19 [A]
SAGARISTIO. TOXILVS
SER\T II
<SA.> Qui ero siio seruire uolt bene seruos serui-
tutem, Ne illum edepol multa in i^ectore suo conlocare
oportet, Quae ero placere censeat praesenti atque apsenti suo. Ego neque lubenter seruio neque satis sum ero ex
sententia: 10
Sed quasi lippo oculo me erus meus manum apstinere
hau quit tamen,
Quin mihi imperet, quin me suis negdtiis praefiilciat.
<(T0.> Quis illic est qui contra me astat? SA. Quis
hic est qui si<(c)> contra me astat?,
TO. Similis est Sagaristionis. SA. Toxilus hicquidem
meus amicust. TO. Is est profecto. SA. Eum esse opinor. TO. Con- grediar. SA. Contra ado-redibor. 15 TO. 0 Sagaristio, dei ament te. SA. 0 Tdxile, dabunt
di quae exoptes. tt uales? TO. tt queo. SA. Quid agitur? TO.
Viuitur. SA. Satin ergo ex sententia? TO. Si eueniunt quae
exoptd, satis. SA. Nimis stulte amicis utere. TO. Quid iam? SA. Imperare opdrtet.
7. scaenam solus A habet \ add Ca || 8. illumedepol: edepol illum || 9. quaero || 10. seruineq- || 11. oculo (sic A) vel ocillo | hauquiT: aut quit {vel quid) || 12. QUIN Quid II 13. post V. 14 A hahet \ add Bo \ astatquis (SA. Bo) QUisi: qui: add Schoe \\ 14. sagaristionitoxilus || 15. 4^ Eum EUM I 4^ Congrediar 4^: congrediar^^ | adgrediboe: adgre- dior II 16—20. TO. ante di et ante v. 17 D-, dein SA. et TO. pernmtans et Satin — utere Toxilo continuans itemque quia iam — uisitaui || 16. ti^I^toxile | optes || 17. tres sunt in A V. (— uales — agitur)' || 18. si rel # Si {sic A) || 19. quid- iAM4t : Quid iam ^t^ quia iam ||
I 1, 20—35 [—29* A] PERSA 75
TO. Miquidem tu iam eras mdrtuos, quia ndn te uisi-
tabam. 20
SA. Negdtium edepol. TO. Ferreum fortasse? SA.
Plusculum amium Fui praeferratus apud molas tribilnus uapularis. TO. Vetus iam istaec militiast tua. SA. Satin tu lisque
ualuisti? TO. Hau probe. SA. Ergo edepol palles. TO. Saiicius factits sum in
A^eneris proelio: Sagitta Cupido cdr meum transfixit. SA. lam serui
h£c amant? 25
TO. Quid ego faciam? deisne aduorser quasi Titani?
cum eis belligerem, Quibus sat esse ndn queam? SA. Vide modo, ulmeae catapultae tudm ne transfigant
latus. TO. Basilice agito eleutheria. 29*
SA. Quid iam? TO. Quia erus peregrist. SA. Ain tu
peregrist? TO. * * ♦ Sicut tibi bene esse pote pati: ueni, uiues mecum: 30
Basilico accipiere uictu. SA. Vah, iam scapulae prilriunt, quia te istaec audiui
loqui. TO. Sed hoc me linum excrucia<(t>. SA. Quidnam
id est? 32''
TO. ^Haec de summa hodiest, mea amica sitne Kbera An sempiternam seruitutem seruiat. SA. Quid nunc
uis ergo?
20. uisitaba: uisitaui || 21. negoti || 23. tuasatin | 4t^HAU: haud II 24. sumfactus I inueneris {sic A) vel inueniris || 25. transtixit {sie A) vel tranfixit || 26. egO: ergo | aduorser: aduorse | cumeiS: cum dis || 27. esse {sic A) vel ese || 28. ui- MEAE: ut meae : carr Scu \ catapultae: cataputae | trans- figant latus {sic A) vel transfagan datus || 29*''. compr B \\ 29». cf. ad Most v. 123 || 29^. qui erus Charisiiis \ peregri est Charisius: peregre est {bis) \ lac sigii Schoe \\ 30 sq. compr B || 30. Sicut et tibi vel Sit ut tibi | mecum vel meum || 32^. Yah. iam vel Vaiham || 32^. me unum vel meum am || 33. Haec # ]|
76 PLAVTI I 1, 36—50
TO. <Facere ami^cuin tibi me potis es sempitermim.
SA. Quem ad modum? 35 TO. "^t mihi des nummds sescentos, quos pro capite
illms pendam: Quds continuo til^i reponam in hoc triduo aut qua-
driduo. Age fi benignus: siibueni. SA. Qua cdnfidentia rogare tu a me<(d^ argentiim
tantum audes, Impudens? quin si egomet totus ueneam, uix recipi
potis est 40
Qudd tu me rogas: nam tu aquam a pumice nunc
pdstulas Qui ipsus sitiat[e]. TO. Sicine hoc te mihi facere? SA.
Quid faciam? TO. Rogas? Aliciinde exora miltuom. SA. Tu fac idem quod ro-
gas me. TO. Quaesiui: nusquam repperi. SA. Quaeram equi-
dem, siquis credat. TO. Nempe <(h>abeo in mundo. SA. Si id domi esset
mihi, <Ci)>am pollicerer. 45 Hoc meilmst ut faciam sedulo. TO. Quicquid erit,
recipe te ad me. Quaere tamen: ego item sedulo, siquid erit, (ie fac^iam
lit scias. + Obsecro te, resecro, operam da hanc mihi fidelem.
SA. Ah, odio me enicas. TO. Amdris uitio, ndn meo nunc tibi morolosrus fio.
35. lac sign lihri {suppl Ca duce Pio) | 4t^ Quem vel quem || 36. mihi dens vel des mihi | sescentos vel sescemos || 37 sq. compr B || 38. fi vel Sed || 39. confitenti arogare tua me {vel tuiame) || 40. ueniam || 41. nam vel manam | pumice vel pimice || 42. sitiare ^ Sicine vel Siciare ^t^ sitine ] rogas vel rogan || 44. post 46 iterat B || 46. meumst vel meunst | recipete vel recipite ] cf. ad v. 44 || 47. sujypl Ahra- ham duce Ca \\ 48. 4^ resecro :^ vel 4t^ resecro vel resecro ] me enicas vel moenicas || 49. morolocus: corr TJ^ \\
II, 51-53; 2, 1-15 PERSA 77
SA. At pol ego aps te coucessero. TO. lainiie abisV
bene ambulato. 50
Sed recipe [tej quam primum potes: caue fuas mihi
LU quaestioue.
Vsque ero domi, dum excoxero lenoui Tmalam.
ACTVS II
SATVRIO PARASITVS
Veterem atque antiquom quaestum maio<(rum meum^ Seruo atque obtineo et magna cum cura colo. Nam numquam quisquam meorum maioriim fuit, 55 Quiu parasitando pauerint uentris suos. Pater, auos, proauos, abauos, atauos^ tritauos Quasi mures semper edere alienilm cibum: Neque edacitate eos quisquam poterat umcere: ^Neque eis cognomentum erat duris capitdnibus. 00 Vnde ego | hunc quaestum optineo et maioriim locum Neque quadrup<(u)>lari me uolo: neque enim decet Sine meo peric[u]lo ire aliena ereptiim bona: Neque ilK qui faciunt mihi placent. planen loquor? Nam publicae rei caiisa quiquomque id facit 65
Magis quam sui quaesti, animus induci potest, Eum esse ciuem 1 et fidelem | et bonum.
50. abis 4t^ {corr Ac) \\ 51. recipete/'// vel recipite: del Bo \\ 52. malam vel malum || 53. mali vel malo: sujjp^ Gru \\ 54. magua cum vel cum magna || 55. maiorum vel maorum || 56. uerti'is vel uentres || 60. iis vel hus | cognomen tum erat vel cogno- mentum || 61. maiorum vel maorum (u ex e) || 62. adcl Fl \\ 63. del Guy \ alienae reptum || 64. planen vel plane || 65. publi- cae vel puplicae | quicum: q; add B in lit. \\ 67. et fidelem et vel et fidelem 11
78 PLAVTI I 2, 16—28; 3, 1—9
Sed +81 lege rumpam ******* G8*
* * * * qui damnet, det in pilblicum
Dimidium: atque etiam ] in ea lege adscribier:
Vbi quadrup<^u>lator quempiam iniexiXt) manum, 70
Tantidem ille illi rursus iniciat manum,
Vt aequa parti prodeant ad tris uiros.
Si id fiat, ne isti faxim <(n)>usquam appareant,
Qui hic +albo rete aliena oppugnant bona.
Sed sumne ego stultus qui rem curo piiblicam, 75
Vbi sint magistratus quds curare oporteat?
Nimc hiic intro ibo: uisam hesternas reliquias,
Quie[uene]rintne recte necne: num afuerit febris:
Opertaen[e] fuerint: nequis obreptauerit.
Sed aperiuntur aedes: remorandiist gi-adus. 80
TOXILVS. SATVRIO
SERVOS PARASITVS
TO. Omnem rem inueni, ut sua sibi pecunia Hodie illam faciat leno libertam suam. Sed eccum parasitum quoius mihi auxiliost opus. Simulabo quasi non uideam: ita alliciam uirum. Curate istic uos atque adproperate 6c[u]ius, 8.5
Ne mihi morae sit quicquam, ubi ego intro aduenero. Commisce mulsum. striithea, tcoluthequam appara, Bene ut m scutris concalea<(n>t: et calamum <(i)nice. lam pdl ille hic aderit, credo, congerro meus.
68*. Sed si vel Sed | lac sign Schoe duce Brixio \\ 68*». dam- net det vel damne det || 70. add Fl \ inlexi: corr Ca \\ 73. faximus (vel facimus) quam: corr Py \\ 78. del Ca et Doum num infuerit: corr Hauptixis \\ 79. Oportene: corr Py \ fuerintve? fueritt I dist Sey \\ 83. quoius mihi vel quo mihi ius || 84. allictam {vel allietam) uerum: corr Ca \\ 85. oculus vel oculos: corr Ca || 88. stutris: corr Ca \ n add Scal || 89. congenro {item Varro) vel congero (congerrae omnia eius libri meliores Nonii) ||
I 3, 10-34 PERSA 79
SA. Me (licit: eugae. TO. Laiitum eredo e bali[e]neis 90
lam hic adfiiturum. <(SA.)> Vt ordine omnem rem tenet.
TO. Colljrae facite ut madeant et colyphia:
Ne mihi | incocta deti.s. •(SA.)> Rem loquitu<(r^ meram.
Nil<(i)> sunt crudae, m'si quas madidas gliittias.
Tum +nisi cremore crasso sot ius colljricum: 9.5
Nil<(i)st macram illud epicrocum pelliicidum,
Quasi ■'■iuream esse iiis decet collyricum.
Nolo m uesicam qudd eat, in uentrem uolo.
TO. Prope me hic nescioquis Idquitur. SA. 0 mi
Iiippiter Terrestris, te coepuldnus compellat tuos. loo
TO. 0 Saturio, opportiine aduenisti mihi. SA. Mendacium edepol dicis: atque haud te decet: Nam essiirio uenio, ndn aduenio saturio. TO. At edes: nam iam intus uentris fumant fdcula. Calefieri iussi reliquias. SA. Pernam quidem 105
lus est adponi frigidam postridie. <T0.> Ita fieri iussi. SA. Ecquid haUecis? TO. Vah,
rogas ? SA. Sapis miiltum ad genium. TO. Sed +[h]ecquid
meministi, here Qua de re ego tecum meiitionem feceram? SA. Memini: ut muraena et cdnger ne calefierent: iio Nam nimio melius dppectuntur fi-igida. Sed quid cessamus proelium committere? Dum manest, omnis esse mortaKs decet. TO. Nimis paene manest. SA. Mane quod tu occeperis
90. Medicit vel Medicti | credo vel crodo ] ebalieneis vel abalieneis: corr Ri || 91. ut ordine vel ut Inordine | rem vel rea || 93. r add Ca || 94. add Pius \\ 95. crasso vel cresso || 96. add Scal \ magrum | epigrocum || 97. iure amesse vel iure se amesse || 99. nescio qui Charisius || 100. compellat tuus vel compellatiuus || 101. TO. D- \ opportune vel oportune || 102. SA. D^ II 103. essurio vel esurio || 104. TO. D* | At edis: ad aedes Nonius \ uentris Nonius: ueneris || 105. SA. pro 4^: Ald II 107. add Ahl \ hallegis || 108. here {sic gloss. Pl.) vel ere || 110. gonger ne Priscianus: conger nec i|
80 PLAVTI I 3, 35-59
Negotiuin agere id totum procedit diem. 115
TO. Quaeso animum aduorte hoc: iam heri narraui! tibi
Teciimque oraui, ut nilmmos sescentos mihi
Dares utendos mutuos. SA. Memini et scio,
Et te me orare et mihi non esse quod darem.
NiK parasitus est quoi argentum + domideste. 120
Lubfdo extemplo coeperest conuiuium,
Tubiircinari de suo, siquid domist.
Cjnicum esse <(e)>gentem opdrtet parasitiim probe:
Ampullam, strigilem, scaphium, soecos, pallium,
Marsiippium habeat: iiiibi pauUum praesidi, 125
Qui familiarem suam uitam oblectet modo.
TO. lam uolo argentum: ffliam utendam tuam
Mihi da. SA. Numquam edepol quoiquam etiam u<^t)>en-
dam dedi. TO. Non ad istuc, quod tu ins[t]imulas. SA. Quid eam
u<i>s? TO. Scies: Quia forma lepida et liberalist. SA. Res itast. 130 TO. Hic leno neque te nouit neque gnatam tuam? SA. Me ut quisquam norit msi ille qui praebet cibum? TO. Itast. hoc tu mihi reperire argentilm potes. SA. Cupio hercle. TO. Tum tu me sine illam uendere. SA. Tun illam uendas? TO. Immo alium adlegauero Qui uendat: qui esse se peregrinum praedicet: 130
Sicut istic leno hau dum sex menses Megaribus Huc est quom commigrauit. SA. Pereunt reliquiae: Posterius istuc tamen potest. TO. Scin quam potest?
116. iam vel enim iam | narra ut vel narrauit || 117. sescen- tos mihi vel sescento mih || 118. Dares vel Dare || 119. me vel meo | darem vcl darum )| 120. domideste vel domi ide || 122. Turbucinari: corr ex Nonio \ domi sit Nonius || 123. parasitum vel parasitcis j| 125. marsup(p)ium vel Marsipium habeat vel habiat || 128. Mihi da numquam vel Mihilda num- quaam | uendaadedi || 129. eamus || 130. liberali [vel libirali) est II 134. uendere vel uedere || 136. uendat vel uedat | peregri- num veJ pergrinum | lac sign Ri \\ 137. leno noudum: corr Ei '\
I 3, 60—81 PERSA 81
Numquam hei-cle | hodie hic prius [s]edes, ne friistra
sis, 140
Quam te hoc facturum quod rogo adfirmas mihi: Atque nisi gnatam tecum huc iam quantum potest Adducis, exigam hercle ego te ex hac decuria. Quid nilnc? <(SA.)> Quid est? <T0.)> Quin dicis quid
facturus sis? SA. Quaeso hercle me quoque etiam uende, si hibet, 145 Dum saturum uendas. TO. Hdc, si facturu's, face. SA. Faciam equidem quae uis. TO. Bene facis. pro-
pera, abi domum: Praemonstra docte, praecipe astu filiae, Quid fabuletur: libi se natam praedicet, Qui silsi parentes fuerint, unde surrupta sit. 150
Sed longe ab Athenis esse se gnatam aittumet: Et ut adfleat, quom ea memoret. SA. Etiam tii taces? Ter tanto peior ipsast quam illam tu esse uis. TO. Lepide hercle dicis. sed scin qui<(d)> facias? cape Tunicam atque zonam, et chlamydem adferto et cau-
si<a)>m, 155
Quam ille habeat qui hanc lendni huic uendat. SA.
Eii, probe. TO. Quasi sit peregrinus. SA Laudo. TO. Et tu
gnatam tuam Ornatam adduce lepide in peregrinum modum. SA. Ilod-ev drnamenta? TO. Abs chorago silmito. Dare debet: praebenda aediles locauerunt. 160
SA. lam faxo hic aderunt. sed ego nil horilnc scio.
140. sedis: corr Bo \\ 142. quantua vel quam tua |I 144. add Sey || 145. etiam vel ciam vel ut iam | uendes {vel uendas) elubet: corr Sclioe duce Py ]| 146. uendas vel uedas "// | facturus: corr Ri \\ 147. TO. et SA. B^ \ domum vel donum || 152. TO. pro SA. D' II 155. chlamydem vel clamidem | camsem vel causem: corr Pihs duce Sarac \\ 157. peregrinus 4}: vel per- regrinus | tu tuam gnatam tapen: corr Ca || 158. peregrinum
vel peregrinus || 159. TTo6n vel TTGQe vel TToe | coragro vel liorago II 161. nihil hornuc vel horunc nihil ||
Plavti C0MOEDL1.E V 6
82 PLAVTI 1 3, 82—87; II 1, 1-7 [1— A]
TO. Nil hercle iiero. uam ilbi ego argeutum accepero Coutiuuo tu illam a lenou<(e)> adseritd mauu. SA. Sibi habeat, si uou extemplo ab eo abdiixero. TO. Abi et istuc cura. iuteribi ego puerum uolo 165 Mittere ad amicam meam: lit habeat auimum bouum: Me esse effecturum | hddie. nimis lougiim loquor.
I
SOPHOCLIDISCA. LEMNISELENIS ANCILLA MERETRIX
SO. Satis fiiit iudoctae, immemori iusipienti dicere to-
tieus. Nimis taudem mequidem prd barda et pro rilstica reor
habitam esse aps te. Quamquam ego uiuum bibo, at maudata uon cdnsueui
simul bibere uua. 170 Mequidem iam satis tibi spectatam ceusebam esse et
meos mdres. Nam equidem te iam sectdr quiutum huuc annum:
quom iuterea, credo, Ouis si lu ludum iret, pdtuisset iam fieri ut probe
litteras sciret, Quom iuteriin tu meum iugeuiiim faus atque iufans
nondum etiam edidicisti.
164. habeat vel haat || 165. curam me tibi: corr Ac (in- teribi [inter v. 588 et 677?] gloss. Plaut.) || 166. ad amicam meam vel adamcam mam || 168. satistfuit | indoctae: in- dotae I insipienti (sic A) vel infienti || 169. tandem mequidem {sic A) vel tanden mequidem (tandem equidem Nonius) || 170sq. sic A: tres sunt v. in B ( — simul — spectatam) | at: ad consueui {sic A) vel consui | unaJmequideM: unam equidem SATiSTiBiSPECTATAM: satis bis pectatam j censebam: censue- ram i| 172. te iam: iamte | interea: interiam || 17.3. quiS: Cuis vel cuius: corr Bergkius | potuisseiam || 174. Quom vel cum: QUUM 1 tu meum {sic A) vel eum | >ANSATQrNFANS- KolJDUMETiAMEDiDiciSTi: fans non edidicisti atque infans ||
II 1, 8— 13; 2, 1— C [A] PERSA 83
Potiu lit taceas? potin ne moueas? 175
Memiui et scio et calleo et eommemini, Amas pdl misera: id tuos scatet auimus: Ego istiic placidum tibi ut sit faciam. <(LE.y Miser est qui amat. <(S0.)> Certo isqui-
dem nilist, Qui nil amat. quid ei homini opus uitast? 180 Ire decet me ut erae opsequens fiam, libera ea opera
ocius lit sit. Conueniam huuc Toxihim : eius aureis quae ''^man-
data sunt onerabo.
TOXILVS. PAEGNIVM. SOPHOCLIDISCA
SERVOS PVER AXCILLA
TO. Satin haec tibi sunt plana et certa? satin haec
meministi et tenes? PAE. Melius quam tu qui docuisti. TO. Ain uero,
uerbereiim caput? PAE. Aio enim uero. TO. Quid ergo dixi? PAE. Ego recte apud illam dixero. 185 TO. Ndu edepol scis. PAE. Da hercle pignus, ni dmnia
memini et scio, Etquidem si scis tute quot hodie habeas digitos in
manu. TO. Egon dem pignus tecum? PAE. Audacter, si lubi- dost perdere.
175 — 180. sic A: iiaattuor v. sunt in B (— commemini — placidum — amat) || 176. calleo (sic A) vel callea |i 178. placi- dum: tELAGUS II 179. kihiliest: nihil est || 180. xihili j ei: ET II 181. T'TERAE: utere vel ere | fiam {sie A) vel filiam | L**ERAEA: Hberam ea || 183. plana: planae vel plane | hac|| 184. QUAMTU: quam II 185. UEKOQUID | dixcro {sic A) vel dixiero || 186. omnia {sic A) vel omia || 187. etquideM: Equi- dem I QUOTHODIEHABEAS: quod habeas hodie || 188. egon- DEM: Eoondem vel eodem | Audacter {sic A) vel Aucdacter | LUBiDOEST: lubidos est II
84 PLAVTI 11 2, 7—520 [—12 A]
TO. Boua pax sit potiils. PAE. Tum tu igitur sme nie
ire. <T0.> Et iubeo et sino: Sed ita uolo te currere, ut domi sis, quom ego te +esse
illi censeam. 190
PAE. Faciam. TO. Quo ergo is nunc? PAE. Domum:
uti domi sim, quom illi censeas.
TO. Scelus tu pueri's: atque ob istanc rem ego ali-
qui[t] te peciiliabo. PAE. Scio fide hercle erili ut soleat mpudicitia 6p-
probrari, Nec subigi queantur umquam, ut pro ea fide habeant
iiidicem. TO. Abi modo. PAE. E[r]go laudabis faxo. TO. Sed has tabellas, Paegnium, 195
Ipsi Lemniseleni fac des et quae iussi niintiato.
SO. Cesso ire ego quo missa sum? PAE. Eo ego. TO. I sane: ego domum ibo. face rem
hanc cum cura[s] geras. Vola curriculo. PAE. Istuc marinus passer per circum
solet. Illic hinc abiit mtro huc. sed quis haec est quae me<d)>
adudrsum incedit? 200 SO. Paegnium hicquidemst. PAE. Sophoclidisca haec
peculiarist eius Quo ego sum missus. SO. NiiUus esse hodie hoc puero
peidr per(h)>ibetur.
189. ire et {etiam A, tit vid) || 190. uolo: urolo | cue- EERE: curare | illi (sic A) vel illic || 191. duo v. sunt in A (— UTI [vel ut]) I cum: quam || 192. istanc (sic A) vel istam ' ALIQUIT: aliquid: corr Dousa || 193. fidehkecoIjK: fidei hercle | opprobrae*: opprobari || 194. Nec: ni || 196 sq. comjy)' B, discr Ca \ lemniseleni vel lemnisse leni | SO. Z)* || 198. sane vel san || 199. marinus vel marrinus || 200. Illic abiit (vel Illie habiit) hinc: trai Bi | huc vel hunc | mae duor sum vel me aduorsum: cojt Guy || 201. TO. praem D: corr Sarac \ sophoclidisca vel sophodi disca vel sophodiclisca (item V. 205) || 202. missus vel missum | SO. D* | peior vel poior ||
1 2, 21—35 PERSA 85
Compellabo. PAE. Commorandust apud hanc i^obieci
<^gi"adus^.
SO. Paegnium, deliciae pueri, salue. quid agis? ut uales?
PAE. Sophoclidisca, di — me amabunt. SO. Quid me?
<PAE.> Vtrum hercle z w _ 205
Sed si ut digua's faciaut, odio hercle habeant et fa-
ciant male. 80. Mitfce male loqui. PAE. Quom ut digna's di'co,
bene, non male loquor. SO. Quid agis? PAE. Feminam scelestam te astans
contra contuor. SO. Certe equidem puerum peiorem quam te noui ne-
minem. PAE. Quid male facio aut quoi male dico? SO. Quoi pol quomque occasiost. 210
r'AE. Nemo homo umquam ita arbitratust. SO. At pol
multi esse ita sciunt. PAE. Heia. <S0.> Beia. PAE. Tiio ex ingenio mores
aliends probas. SO. Fateor e[r]go profecto me esse, ut decet lenonis
familiae. PAE. Satis iam dictum habeo. SO. Sed quid tu? cdn-
fitere, ut te aiitumo?
PAE. Fatear, si ita sim. SO. lam abi: uicisti. PAE.
Abi nunciam ergo. SO. Hoc mi
expedi, 215
Qud agis? PAE.Quo tu? SO. Dic tu: "'prior rogaui.
PAE. At post scies. SO. Eo ego hinc haud longe. PAE. Et quidem ego haud longe. SO. Quo ergo * *, scehis?
20.3. TO. s. V. praem D^ \ hanc vel hana | suppl Schoe duce Langeno || 204. Penignum vel pegnium | deliciae pueri vel de- liciet pueris || 205. acld Bi \\ 206 sq. dignas (ibis) \\ 208. PA. B^ \ astans vel astan || 209 — 211. i^ers liahet D- || 209. quam vel quan || 210. male facio vel mali facio || 213. del Ca \\ 215. Fatear vel
b
Faciar | ::t|= ergo hoc {vel hoo): corr Brixius || 216. agis vel ais || 217. hinc haud vel hinc aud | ergo vel ego | lac sign libri \\
86 PLAVTI II 2, 36—49
PAE. Nisi sciero prius ex te, tu ex me numquam hoc
quod rogitas scies. SO. Niimquam ecastor hodie scibis prius quam <ego)
ex te audiuero.
PAE. Itanest? SO. Itanest. PAE. Mala's. SO. Scelestu's.
PAE. Decet me. SO. Me quidem
haud decet. 220
PAE. Quid ais? certum | est celare, qud iter facias,
pessuma? SO. Quid, offirmasti | occultare, quo te immittas, pes-
sume? PAE. Par pari respondes dicto: abi iam, quando ita
certa re[se]st: Nili facio scire. ualeas. SO. Asta. PAE. At propero.
SO. Et pol ego ite<m>.,
PAE. Ecquid habes? SO. Ecquid tii? PAE. Nil equi-
dem. SO. Cedo manum ergo. PAE.
Estne haec manus? 225
SO. Vbi illa altr/}]rast furtifica laeua? PAE. Domi ec-
cam I : huc nullam attuli. SO. Habes nescioquid. PAE. Ne me attrecta, siibigita-
trix. SO. Sin te amo? PAE. Male operam locas. <S0.> Qui? PAE. Quia enim nil amas, quom ingratu<(m> amas. SO. Temperi hanc uigilare oportet formulam atque
aetatulam, Ne, ubi uorsicapillus [peUis] fias, foede semper seruias. 230 Tilquidem haud etiam es octoginta pondo. PAE. At
confidentia
218. scies vel scis || 219. add Kampmannus \\ 220. rnala es vel maleas | scelestus: corr Bi \ mequidem t-e/ mequide || 221. fa- cias vel facies 1| 223. pari vel piri | dicto vel dicito | # abi iam | del Giiy \ 224. Nihilo: corr Ca \ ualeas vel uleas | at vel a | ite vel ire: corr Ca \\ 22.5. Etquid tu || 226. Vbi vel Vibi | altera (vel alterra) est: eorr Spengelius \ attuli veZ atuli || 227. Habes nescio- quid vel Habe scio quid ^ \ sibigitatrix vel subigatrix : corr Ri \\ 228. quia # enim || 229. temperi etiam gloss. Plaut. \\ 230. ubi {vel ibi) capillus uersibellis {vel uersippellis vel uesipellis) : corr Ri \\
II 2, 50—64 PERSA 87
■•"Illa inilitia militatur millto magis quam pdndere. Atque ego hanc [nune] operam perdo. SO. Quid iamV
PAE. Quia peritae praedico. Sed effo cesso. SO. Mane. PAE. Molesta's. SO. Eroro
<(ero^ quoque, msi scio
Quo agas te. PAE. Ad uos. SO. Et pol ego ad uos.
PAE. Quid eo? SO. Quid id ad te
attinet? 2.35
PAE. Enim non ibis niinc, uicissim nisi scio. SO.
Odiosu's. PAE. Lubet. Niimquam hercle istuc exterebrabis, tu lit sis peior
quam ego siem. SO. Malitia certare tecum mfseriast. PAE. Mers tu
mala's. Quid est quod metuas? <^S0.)> Idem istuc quod tu.
PAE. Dic ergo. SO. * * * Ne hoc quoiquam homini [ejdicerem, omnes mit[l]ti ut
loquerentiir prius. 240 PAE. Edictumst magnopere mihi, ne quoiquam hoc
homini crederem, Omnes muti ut <(e^loquerentur prius hoc quam ego.
SO. At tu hdc face: Fide data credamus. PAE. Noui: omnes sunt lenae
leuifidae. Neque tippulae leuius pondust quam fides lendnia. SO. Dicamabo. PAE. Dic amabo. SO.Ndloames. PAE.
Facile impetras. 24.5 SO. Tecum habeto. PAE. Et tu hdc taceto. SO. Tacitum
erit. PAE. Celabitur.
233 sq. pers pro # Ca \ del Bo | peritae vel peritae |j 234. Molestes vel molesta es | add Bo \ nisi vel :^ nisi || 23.5. ad te attinet vel ate attenet || 236. dist Bi \ scio vel cio odiosus es: corr Bo \\ 237. dist Vss | prior: corr Ca \\ 238. Mali- tia vel Milicia 1| 239 sqq. pers corr Lamh \\ 239. dic vel di lac sign Ca || 241. Edictum est vel Editum est | hoc homini vel homini || 242. add Mue \\ 244. tippulae Panlus: stipulae || 246. habeto et taceto vel abeo et taceo |(
88 PLAVTI n 2, 65-68 ; 3, 1—7 [2, 66— A]
SO. Toxilo has fero tabellas tiio ero. PAE. Abi: ec-
<(c)>illiliii domi. At ego I banc ad Lemniselenem tiiam eram opsigna-
tam abietem. SO. Quid istic scriptum? PAE. Iiixta tecum, si tu
nescis, nescio: Nisi fortasse blanda uerba. SO. Abeo. PAE. Et ego
abiero. SO. Ambula. 250
ACTYS III
SAGARISTIO
SERVOS
loui opulento, incluto, Ope gnato, Supremo, ualido, uiripotenti, Opes, spes bonas, copias commodanti * * ♦ * lubens uitulorque merito, Quia meo amico amiciter hanc commoditatis copiam 255 Daniint, argenti miitui ut <(e)>i egenti opem adferam. Quod ego non magis somniabam neque opinabar neque
censebam, Eam fore mihi occasionem: ea minc quasi decidit de
caelo. Nam erus meus me Eretriam misit, domitos boues ut[i]
sibi mercarer:
247. tabellas vel tabella es || 249. nescis {sic A) vel nes- scis II 250. At: corr Ac || 251 — 254. sic A: duo sunt v. in B (— uiripotenti) || 251 sq. 254. cf. ad Most. v. 123 \ incluto {sic A) vel induto || supremo: supraemo vel suppremo || 253. dist Sehoe \\ 254. lac sign ex A || 255. Quam meo Nonius \\ 256. argenti {sic A) vel argeti | mutui {sic A) vel minuti | ut legenti: UTi(ege)NTi {corr Weisius) \\ 258 sq. lioc ordvne A: inv reliqui \\ 259. naM: Num | meebetpjam: meeretsiam vel me (Jtac) iam | del Bo, fort. cum A \\
il 3,8-19 [A] PERSA 89
Dedit arerentum: nam ibi mercatum dixit ^esse die
septumei: 260
Stiiltus, qui hoc mihi diiret argentum quoius ingenium
nduerat. Nam hoc argentum | alibi abutar: ^bdues quos emerem
ndn erant'. Nilnc et amico prdsperabo et genio meo multii bona
faciam. Diil quo bene erit, die lino absoluam. tuxtax tergo
erit med: non curo. Nunc amico homini binis domitis mea ex crumina
largiar. 265
Nam id demum lepidumst: triparcos hdmines uetulos
auidos ar[i]dos Bene admordere, qui salinum seruo obsignant cum sale. Virtu[se]st, ubi occasio admonet, dispicere. quid faciet
mihi ■? Verberibus caedi iusserit, compedes inpingi: uapulet: Ne sibi me credat siipplicem fore. uae illi, nil iam
mihi noui 270
Offerri potest quin sim peritus. sed TToxili puerum
Paegnium eccum.
260. mercatuin (sic A) vel mertatum | die (sic A) vel dies || 203. Nunc et: NUNC | AJIICO: amico meo | prosperabo (sic A) vel properabo || 264. QCO: quod | tuxtax: tuxcax (tuttax vel tutax gloss. Plcmt.) \\ 265. HOMiNiBixis(i-iaj eibus): homini- bus II 266. del Sey \\ 267. quisalinum: quis alienum | cum {sic A) vel # cum || 268. duo v. sunt in A ( — occasio) | del Ei I dispicere {sic A) vel dispecere || 269. uerberibus {sic A) vel uerboribus | iusserit {sic A) vel iussirit | iaipingi: im- poni vel Inpono | uapulet etiam A \\ 270. suplicem vel supplicem {sic A) \ fore {sic A) vel rore | nihiliammihi : mihi iam nihil || 271. Oiferri vel Oferi: offeeee j eccum {sic A) vel ecccum ||
90 PLAYTI II 4, 1—12 [AJ
PAEGNIVM. SAGARISTIO
PYER SERYOS
PAE. Pensum meum quod datumst confeci: niinc domum
propero. SA. Mane, etsi properas.
Paegnium, ausculta. PAE. Emere oportet quem tibi
oboedire uelis. SA. Asta. PAE. Exhibeas molestiam I, ut opinor, siquid debeam, Quf nunc sic tamen es molestus. SA. Scelerate, etiam
respicis? 27.5
PAE. Scio ego quid sim aetatis: eo istuc maledictum
inpune auferes. SA. Vbi Toxilus est tuos erus? PAE. ^n^i illi lubet neque te consulit. SA. Etiam Dicis ubi sit, uenefice?
PAE. Nescio, inquam, ulmitriba tu. 278^
SA. Male dicis maiori? PAE. Prior promeritus per-
petiare: SeiTiam operam, lingiiam LTberam eras iiissit me<:^d>
habere. 280
SA. Dicisne mihi ubi sit Toxikis? PAE. Dico ut per-
petuo pereas. SA. Caedere hodie tu restibus. PAE. Tuaquidem,
cucule, caussa Non hercle, si os perciderim tibi, metuam, morticeme.
272. SA. praem D' \ datumst (datumest) vel datumsi | NUNCDOMUMPKOPERO: nunc pro domum || 273. PAEGNiUM: pae- pnium (corr D) | PAE. D^ | :f|: asta vel asta: ^^astas || 274. Ex- hibeas {sic A) vel Exibeas || 275 sq. j)ers corr Pius (SA. bis pi'aem D^) 1 tamen: tam |i 277 — 278^. duo v. srmt in B ( — consulit), quinque in A ( — erus — neque — etiam — uenefice).- cf. ad Most. 123 II 277. PAE. et SA. D^ {item 278) || 278. DICIS: edicis ulmitriba vel mul mitriba; uimiteiba || 279. Male {sic A) vel MaH II 280. liberam: operam | iussitmeo (o aut ex D aut in T cwr): iussit me vel me iussit {corr Hi) || 281. PAE. Z)* || 282 sq. hodie {sic A) vel odie | caussa : causa | dist Ei \ hercle si os vel her clisios: herclesihos ||
II 4, 13— 21. 23. 22. 24. 25 [A] PERSA 01
SA. Video ego te: iam iiicubitatus es. PAE. Ita sum:
quid id attiuet ad te? At non sum ita ut tu, gratiis. SA. Confidens. PAE.
Sum hercle uero: 285 Nam ego me confido liberum fore: tu te numquam
speras. SA. Potin lit molestus ne sies? PAE. Quod dicis fa-
cere non quis. SA. Abi in malam rem. PAE. At tii domum: nam ibi
tibi parata praestost. SA. Vadatur hic me. PAE. Vtinam uades desmt, in
carcere lit sis.
SA. Quid hoc? PAE. Quid est? SA. Etiam, scelus,
male Idquere? PAE. Taudem ut
liceat, 290
Quom seruos sis, seruom tibi male dicere. SA. Itane?
specta Quid dedero. PAE. Nil: nam nil habes. SA. Di deaeque
me omnes perdant — PAE. Amicus sum: eueniant uolo tibi quae dptas. <(SA.)>
Atque id fiat, Nisi te hddie, si prehendero, defigam in teiTam cdla-
pheis. PAE. Tun me defigas? te cruci ipsum adfigent pro-
pediem aliei. 295
SA. Qui te di deaeque — scis quid hinc porrd dictu-
ras fiierim.
284. es: SUM I attinet ad te: anteattiket || 285. sum ita: ITA I UTTU: uitu vel uita | graths: gratis | PAE. D* || 286. tute numquam (sic A) vel ut enumquam || 287. SA. et PAE. D^ I sis II 288. in {sic A) vel im | SA. jyro PAE. D- ;| 289. PAE. et SA. D* j uesinitin || 290. ut liceat vel udiceat: utiliceat II 292. Quid {sic A) vel Qui | m. dii | deaeque
{sic A) vel dete vel d§te || 293 sq. Jioc ordine A: inv reliqui (SA. add Brixius) | eueniat | Nisi te {sic A) vel Nisi | defe- EAM II 295. TUN: Tunc | ADFiGENTPEOPEDiEfir: i^ropediem {vel propedienti) adfigent jj 296. QUi: Quin ||
92 PLAVTI II 4, 26—30; 5, 1 -7 [A]
Ni linguae moderarei queam. potin abeas? PAE. Abi-
gis facile:
Nam umbra mea hic intus uapulat. SA. Vt istum~di
deaeque perdant:
Tamquam proserpens bestiast biKnguis et scelestus.
Hercle istum abiisse gaudeo. foris ^aperit. eccere
aiitem, 300
Quem conuenire maxume cupiebam, egreditur mtus.
I
TOXILVS. SAGARISTIO. SOPHOCLIDISCA
SERVI II ANCILLA
TO. Paratum iam esse dicito unde argentum sit fu-
tiirum. Iiibeto habere animilm bonum: dic me illam amare
milltum. Vbi se adiuuat, ibi me adiuuat. quae dixi ut nun-
tiares, Satin ea tenes? SO. Magis calleo quam aprugnum
calhim callet. 305
TO. Propera, abi domum. SA. Nunc huic ego graphice
facetus fiam: Subnixis alis me mferam atque amicibor gloridse. TO. Sed quis hic ansatus ambulat? SA. Magnifice conscreabor.
•297. NILINGUAE: nil linguae vel Nil ingruae | queam vel queam ^: QuiAM^I: | abeaS: habeas || 298. MEAHic(veZ iam): mea | intus uapulat {sic A) vel intu apulat | istum: istunc || 299. BESTIAST: bestiae | scelestus {sic A) vel celestus || 300. Hercle {sic A) vel Herde | istuM: illum | abiisse {sie A) vel abisse || 301. conuenirE: cum uenire || 302. dicitO: tlicto || 304. adluat bis: corr Valla cum A, ut vid \\ 305. satinetenes | plus calleo quam aprunum Nonius: magis tabello quam pni- num Charisius (aprugnum etiam Servius) \ callet {sic A cum Nonio et Charisio) vd cilet || 306. huicegO: ego huic || 308. post V. 309 habet A \ hic conatus Nonius \ nft^iAGNiriCE: magni- fice vel magnifico | conckeabor: constabor {corr ex Nonio) ||
ii 5, 8--J-2 [A] PERSA 93
TO. Sagaristio hicquidemst. quid agitur, Sagaristio?
ut ualetur? Ecquid quod mandaui tibi Testne in te speculae? SA.
Adito: 310
Videbitur: factiim uolo. uenito: promoueto. TO. Quid hoc hic in collo tfbi tumet? SA. Yomicast:
pressare parce: Nam ubi quf mala tangit manu, dolores cooriiintur. TO. Quaudo istaec innatast tibi? SA. Hodie. TO.
Secari iiibeas. SA. Metuo ne inmaturam secem: ne exhibeat plus ne-
gdtei. 315
TO. Inspicere morbum tuom lubet. SA. Ah, ah, abi
atque caue sis A cornu. TO. Quid iam? SA. Quia boues bini hic
sunt in crumma. TO. Emitte sodes, ne euices fame: sine ire pastum. SA. Enim metuo ut possim reicere in bubile, ne ua-
gentur. TO. Ego reiciam: habe animiim bonum. SA. Crede-
tur: commodabo. 320 Sequere hac sis: argentum hic inest quod mecum du-
dum orasti. TO. Quid tii ais? SA. Dominus me bouis mercatum
Eretriam misit: Nunc mi Eretria erit haec tiia domus. TO. Nimis tu
facete loquere:
309. cf. ad 30S \ quidemest: quidem secl || 310. estne in te speculae 4^ adito etiam A \\ 311. promoneto (item A) \\ 313. tan- GIT: tetigit I cooriuntur (sic A) vel cooriuuntur || 314. hodie {sic A) vel odie 1| 315. exbibeat {sic A) vel exibeat || 316. iubet | AHAHABi: abbi vel abi || 317. bini {sic A) vel boni | crumina vel crimina: ckumena || 318. fames in eire {veJ inire): fames- INEIRE II 319. IXBUBILEREICERE: in bubilcm rciccre : trai Bo j uagentur: uagientur vej uiagentur || 320. creditur: corr Guy 11 321. sequere: Seque | argentum {sic A) vel argentur 1 mecumdudumorasti: me dudum rogasti || 322. bouiS: uobis | eretriam (sic A) vel eretria ||
94 PLAVTI II 5, 23-27 ; III 1, 1—14 [A]
Atque ego j omne argentiim tibi hoc actiitum incolume
redigam. Nam iam omneis sycophantias instruxi et comparaui, 325 Quo pacto ab lenone ailferam hoc argentum — SA.
Tanto melioi*. TO. Et mulier ut sit h^bera atque ipse liltro det ar-
gentum. Sed sequere me: ad eam rem usus est tua mihi opera.
SA. Vtere lit uis.
SATVRIO. VIRGO
PARASITVS
SA. Quae res bene uortat mihi et tibi et uentri meo
Perennitassitque adeo huic perpetud cibu<(m)>, 3.30
Vt mihi supersit, siippetat, superstitet:
Sequere hac, mea gnata, me cum deis uolentibus.
Quoi rei dpera detur scis, tenes, intellegis:
Commiinicaui tecum consilia dmnia.
Ea caiissa ad hoc exemplum te exornaui ego: 335
Venibis tu hodie, uirgo. VI. Amabo, mi pater,
Quamquam lubenter escis alienis studes,
Tuin uentris causa filiam uendas tuam?
SA. Miriim quin regis Philippi caussa aut Attali
Te pdtius uendam quam mea, quae sis mea. 340
VI. Vtrum pro anciUa me habes an pro filia?
SA. Vtinim hercle magis in uentris rem uidebitur.
324. ego omne etiam A \ hocactutuM: hoc tutum || 325. sycophantias {sic A) vel sychophantias || 328. ^t^ utere vel utere: 4|:ut£K || 330. Perennitatisque : pekeennitatkiq- : c(MT Buechelerus | cibo {sic A) vel cybo: corr Buechelerus \\ 331. suppetat {sic A) vel puppetat || 334. consilia omnia {sic A) vel consilio meo || 335. caussa: causa | exemptum || 336—399. 2iers plerasque add D^ non sine errorihus || 338. Tu inuentris
Causa: TUIUENTKISCAUSAM | UENDAS: uendis II 339. CAUSSA:
causa II 341. UTRUM: Vtrum tu ||
III 1, 15—39 [A] PERSA 95
Meum opinor iniperium[stj iii te, nou in me tibist.
VI. Tua istaec potestas est, pater: ueriim tamen,
Quamquam res nostrae sunt, pater, pauperculae, 345
Modice et modeste meliust uitam uiuere.
Nam ad paiipertatem si admigrant infamiae,
Grauior paupertas fit, fides sublestior.
SA. Enim uero odiosa's. VI. Ndn sum neque me esse
arbitror, Quom parua natu recte praecipio patri. 350
Nam inimici famam non ita, ut natast, ferunt. SA. Ferant eantque maxumam malam crucem. +Non ego inimicitias omnis pluris existumo, Quam mensa inanis niinc si apponatiir mihi. VI. Pater, hominum immortalis est infamia: 355
Etiam tum uiuit, quom esse credas mdrtuam. SA. Quid? metuis ne te uendam? VI. Non metud,
pater: Verum insimulari nolo. SA. At nequiquam neuis. Med modo istuc pdtius fiet quam tuo. VI. ■''Fiat. SA. Quae hae res sunt? VI. Cdgita hoc
uerbum, pater: 360 Erus si minatus est malum serud suo, Tam[en]etsi id futurum ndn est, ubi captumst flagrum, Dum tiinicas ponit, quanta adficitur miseria. Ego niinc quod non futiirumst formidd tamen. SA. Virgo atque mulier niilla erit quin sit mala 365 Quae praeter sapiet quam placet parentibus. VI. Virgo atque mulier nulla erit quin sit mala
343. del Ca \ tibist: tibi || 344. istaec (s/e A) vel ista et || 346. est melius Nonius || 347. Nam om Festus \ ubi ad pauper- tatem Xonius \ admigranti^'famiae: admigrantim famiae {vel famae): immigrant infamiae Festiis, accessit infamiam Nonius || 348. paupertas grauior Nonitis | scptestior || 349. odiosaes (sic A) vel diosa es | neque me: neq- || 350. qum | natu recte {sic A) vel natura ee {vel ee) te || 351. nataest: nata si || 352. MAXIMAM: in masimam || 353. sic etiam A \\ 355. infamia {sic A) vel imfamia || 360. quaeehaeeeS: quae heres || 361. mxatus || 362. tamexesl\urusxox {et id fvtv s. scr.) || 367. erit: erat ||
96 PLAYTI III 1, 40—65 [A]
Quae reticet, siquid fieri peruorse uidet. SA. Malo cauere meliust te. VI. At si uon licet Cauere, quid agam? nam ego tibi cautum uolo. 370 SA. Malusne ego sum? VI. Nou es neque me di-
gnu<^m)st dicere : Verum ei rei operam do, ne aLii dicant quibus licet. SA. Dicat quod quisque uolt: ego de liac sententia Non demouebor. VI. At, meo si liceat modo, Sapienter potius facias quam stulte. SA. Lubet. 375 VI. Lubere tibi per me licere intellego, Veriim lubere hau Kceat, si liceat mihi. SA. Futura's dicto oboediens an non patri? VI. Futura. SA. TScis nam, til)i quae praecepi? VI.
Omnia. SA. Et ut ui surrupta fueris? VI. Docte calleo. 380 SA. Et qui parentes fuerint? VI. Habeo in memoria. Necessitate me, mala ut fiam, facis. Verum uideto, me ubi uoles nuptum dare, Ne haec fama faciat repudiosas nuptias. SA. Tace, stiilta. non tu nunc hominum mores uides? Quoiuismodi hic cum [mala] fama facile nubitur. 386 Dum dds sit, nullum uitium uitio udrtitur. Yl. Ergo istuc facito ut ueniat in mentem tibi Me esse indotatam. SA. Caue sis tu istuc dixeris. Pol deum uirtute dicam et maioriim meum — 390 Ne te indotatam dicas, quoi dos sit domi — : Libromm ecciUum | habeo plenum soracum: Si hoc adcurassis lepide quoi rei operam damus,
369. LICEAT II 371. EST || 372. UERUM: uirum | done (sic A) vel donec || 374. iiceat || 376. TiBiPERiiE: per me tibi || 377. hau (sic A) vel haud | siliceat: si lubeat vel si iubeat || 379. prae- cepi (sie A) vel precipi || 380. utuisurruptA: id ut surrupta {vel surrepta) || 382. necesitate || 383. uoles {sic A) vel uioles || 385. stulta {sic A) vel stultam | dist Ac \\ 386. CUIUSMODI: Quo ius modi vel quo uis modi: corr Lorenzius duce Guy \ del Ca \\ 387. sit: et || 390 sq. uirtutem Konius \ dicam {item Nonius): raco I disi Sclioe \ Ne: ni || 392. ecillum: ec cillum vel ecce illum (iccillum Festus) \ plenumillumsoracum ||
mi,6G— 71; 2,1— 5; 3,1-4[A] PERSA 97
Dabuntur dotis til)i inde sescenti logei, Atque Attici omnes: nulluin Siculum acceperis. 395 Cum hac dote poteris uel mendico nubere. VI. Quin tu me ducis, siquo ducturiis, pater? Vel tii me uende uel <(me)> face quid tibi lubet. SA. Bonum aequomque oras. sequere hac. VI. Dicto
sum aildiens.
DORDALVS
LENO
Quidnam esse acturum hunc dicam uicinum meum, 400 Qui mihi iuratust sese hodie argentiim dare? Quod si non dederit atque hic dies praeterierit, Eofo arffentum, ille iiis iurandum amiserit. Sed ibi concrepuit fdris: quisnam egi'editur foras?
TOXILVS. DORDALVS
SERVOS LENO
TO. Curate isti intus: iam ego domum me recipiam.
DO. Oh, 405 Toxile, quid agitur? TO. Oh, lutum lenonium, Commi^xtum caeno sterculiniim piiblicum, Inpure, inhoneste, iniure, inlex, labes popli,
394. L06EI: longi (dabantur tibi sexcenti logi Pseudoasco- nkis) II 395. onmes om Pseudoasconius j| 396. poteris {sic A) vel poteras || 397. ducturus: corr Bi \\ 398. add JRi \ lubet {sic A) vel lube || 399. aequmq- ] 4j: dicto: endicto | audiens: audi eas II 400. dicathunc || 401. sese: se || 404. fokis: fores || 405 — 417. pers add D' \\ 405 sq. iSTi: istic vel istuc [ ohjjtoxile: obtoxile vel otoxile | oh: eo || 407. CAEtNOjSTEncuLiNTM: cae- noster cilinum vel 41= noster cilinum || 408. iniure {item Nonius) : PERiHRE I labes {sic Nonius) vel inlabes: tabes | popli (item Nonius p. 10): populi {item Nonius p. 447) \\
PLA.VTI COMOBDIAE V 7
98 PLAVTI III 3, 5-28 [A]
Pecunias accipiter auide atque muide,
Procax, rapax, trahax: trecentis uersibus 410
Tuas inpuritias transloqui nemo potest:
Accipin argentum? accipesis argentum, mpudens.
Tene sis argentum |. etiam tu argentiim tenes?
Possiim te facere ut argentum accipias, lutum?
Non mihi censebas copiam argenti fore, 415
Qui m'si iurato mihi nil ausu's credere?
DO. Sine respirare me, ut tibi respdndeam.
Vir summe populi, stabulum seruitricium,
Scortdrum liberator, suduculum flagri^
Compedium tritor, pristinorum ciuitas, 420
Perennisenie, liirco edax, furax, fugfax,
Cedo sis mihi argentum, da mihi argentum, inpudens.
Possum a te exigere argentum? argentum inquam cedo.
Quin tu mihi argentum reddis? nilne te pudet?
Lend te argentum pdscit, solida seruitus, 425
Pro liberanda amica: ut omnes audiant.
TO. Tace, dbsecro hercle: ne tua uox ualide ualet.
DO. Referundae ego habeo bnguam natam gratiae.
Eodem mihi pretio sal praehibetur qud tibi.
Nisi me haec defendet, numquam debnget salem. 430
TO. lam omitte iratus esse. id tibi suscensui,
Quia te negabas credere argentiim mihi.
DO. Mirum quin tibi ego crederem |, ut idem mihi
409. Pecuniae {item A)-. corr Buecheleriis || 411. tba>s- LOQUi: traloqui || 415. accessit ex A \\ 416. ausus: corr Bent\\
417. siNE: Sene | kespieaeemetjttibi : respirarem et ibi ut jl
418. populi {sic A, ut vid) vel popli | seruitritium {sic A) vel seruitricium || 419. suduculum (sediculum codices Pauli): subiculum || 420. pristinorum {sic A) vel pistrinorum | ciui- LAS II 421. PEE(enn)issEEUE (perennis herbae Nonius) \ lye- CHEE(da)X: lurchedax (lurcho Sacerdos): corr ex Nonio \ furax fugax {sic A et Nonius) vel fugax furax || 422. da mihi ar- gentum {sic A) vel da mihi argentam || 423. ate: te || 424. NIHILNE: nihil ni || 428. eej-eeexdae || 429. pkaetio j| 430, me haec: HAECME I deHnget {sic A) vel delinquet || 431. omi. jk: omitto II 432. te: TU ||
III 3, 29— 43 [—38 A] ; IV 1, 1—6 PERSA 99
Faceres quod partim faciunt argentarii: Vbi quid credideris, citius extemplo foro 435
Fugiunt quam ex porta liidis quom emissust lepus. TO. Cape hoc sis. DO. Quin das? TO. Nilmmi sexcenti
hic erunt Probi, numerati: fac sit mulier hlDera, Atque huc continuo adduce. DO. lam faxo hic erit. Non hercle quoi nunc hdc dem spectandiim scio. 440 TO. Fortasse metuis m manum concredere? + Mirum quin citius iam a foro argentarii Abeiint quam in cursu rdtula circumudrtitur. Abi istac trauorsis angiportis ad forum: Eadem ista[ha]ec facito miilier ad me transeat 445 Per hdrtum. DO. lam hic faxo aderit. TO. At ne
prdpalam. DO. Sapienter sane. TO. Siipplicatum cras eat. DO. Ita hercle uero. TO. Diim stas, reditum opdrtuit.
ACTYS lY
TOXILVS
SERVOS
Siquam rem accures sdbrie aut frugaliter,
Solet illa recte siim manus succedere. 450
Atque edepol firme ut quisque rem accurat suam,
Sic ei procedit pdst principio denique.
Si malus aut nequamst, male res uortunt quas agit:
Sin aiitem frugist, eueniunt frugaliter.
435. FORO: a foro || 436. LUDISEMISSUSLEPUS || 437. CAPE:
Scape vel Sape || 438. Probi {sic A) vel Brobi || 439. adduce vel adluce: (ad)DUCEi || 440. hercle (sic A) vel erde || 441 sq. in manum — citius om CD || 443. quam (sic A) vel qua || 444. Ahiis tracta {vel tacta) uorsis || 445. Eadem vel Ad est j| 452. post principio etiam Donatus ||
100 PLAVTI YV 1, 7—13; 2, 1—8
Hauc ego rein exorsus sum facete et callide: 455
Igitiir jirouenturam bene confido mihi.
Nunc ego lenonem ita hodie intricatum dabo,
Vt ipsus sese qua se expediat nesciat.
Sagaristio, heus, exi atque educe uirginem
Et istas tabellas quas consignaui tibi, 460
Quas tu attulisti mi al) ero meo usque e Persia.
SAGARISTIO. TOXILVS, (VIRGO)
SERVI II
SA. Numquid moror? TO. Euge, euge exornatu'^
basil[l]ice.
T^Tiara ornatum lepide condecorat tuom.
Tum hanc hospitam autem crepidula ut graphice decet.
Sed satin estis meditati? SA. Tragici et comici 465
Numquam aeque sunt meditati. TO. Lepide hercle
adiuuas.
Age illiic apscede procul e conspectu: [SA.] tace.
Vbi cum lenone me uidebis conloqui,
Id erit adeundi tempus. nunc agerite uos.
456. prouenturam vel prouentura || 459. educe vel educ | 462. TO. et SA. D^ \ exornatus: corr Bi \ del D \\ 463. Theatrum lepida condecorat schema Priscianus || 464. TO. iwaem D^ \\ 467. aspice deprocul in conspectum: corr Dousa e V. 727 I SA. 2:>ro 4^: D^: del Ac \\ 469. Id erit vel id ad- erit I nunc vel nun | age rite vd agite: correximus \\
IV 3, 1 — 15 [10— A] PERSA 101
DORDALVS. TOXILVS
LENO SERVOS
DO. Quoi homini di prdpitii simt tiliquid obiciunt
lucri. 470
Nam ego hodie compendi feci binos panes m dies: fta ancilla mea quae fuit hodie siia nunc est: argento
uicit. lam hodie alienum cenabit, nil gustabit de meo. Sumne probus, sum lepidus ciuis, qui Atticam hodie
cmitatem Maxumam maiorem feci atque auxi ciui femina? 475 Sed ut ego hodie fiii benignus, lit ego multis credidi, Nec satis a quiquam hdmine accepi: ita prdsum cre-
debam dmnibus: Nec metuo, quibus credidi hodie nequis mihi in iure
abiurassit. Bdnus uolo iam ex hdc die esse: qudd neque fiet neque
fuit. TO. Hiinc hominem ego hodie in trasennam ddctis de-
ducam dolis: 480 Itaque huic insidiae paratae siint probe. adgrediar
uirum. Quid agis? DO. Credo. TO. ^^nde agis te, Ddrdale?
DO. Credd tibi. Di dent quae ueKs. TO. Eho, an iam manu emisisti
miilierem? DO. Credo edepol, credo inquam tibi. TO. lam liberta
auctu's? DO. Enicas.
470. di vel de || 471. bi nons vel non: corr Ca \\ 476. Sed ut vel Sed ut et || 477. quiqua vel quoquam | accepi vel accipi |{ 480. hominem ego {sic A) vel ego hominem | intrasennam {sic A) vel in trassenam | deducam: ducam || 482. TO. ante credo D* I ^tuNDE: unde | dordale (sic A) vel 4}: Dordale | DO. D* !j 483. TO. D* II 484. DO. D^ \ edepol {sic A) vd epol | TiBnAJi \ TO. D* I liberta {sic A) vel liber | auctus es :^ -. ArCTUS ||
102 PLAVTI IV 3, 16—28 [A]
Quiii tfbi me dico credere. TO. Dic bona fide: iam
liberast? 485. 486
DO. I ad foram, e praetore exquire, siquidem credere
mihi non uis. Libera inquamst. ecquid audis? TO. At tibi di bene
faciant omnes. JiS^umquam enim posthac tibi nec tuorum quoiquam quod
noh's uolam.
DO. Abi, ne iura: satis credo. 490
TO. Vbi niinc tua hbertast? DO. Apud te. TO. Ain?
apud mest? DO. Aio inquam: apud test
inquam.
TO. Ita me di ament, ut ob istanc rem tibi multa bona
instant a me. Nam est res quaedam quam occiiltabam tibi dicere:
nunc eam narrabo: Vnde tu pergrande lucriim facias: faciam ut mei me-
mineris, diim uitam Viuas. DO. Bene dictis tuis bene facta aures meae auxi-
lium exposcunt. 49 o TO. Tuom promeritumst merito lit faciam: et ut me
scias esse ita facturum, Tabellas tene has, pellege. DO. Hae quid ad me? TO. Immo ad te attinent et tua refert:
485. # DIC: dic | POLAio vel #olet — add A \\ 487. i; li I EPEAETOBE: ad praetorem | mihicredere || 488. inquam-
SIECQUID I # At: AT I BENEFICIANT || 489—495. sic A, nisi
quod 489 — 491 duo sunt ( — credo) et uiuas adhaeret v. 494 (diser Stu): septem sunt in B ( — uolam — apud me est — rem — occultabam — facias — benedicis) || 489. quiquamquod: quod {suppl Lamb) || 491. libertast: libertas || 492. istanC: istam || 493. ea Nonius || 494. pergrandem Nonius \ uitam {sic A) vel uita II 495. benedictis: benedicis | benefacta: benbactis | ex- POSCUNT: expostulant || 496. me scias {sic A) vel messias | essbitA: esse || 497 — 500. sic A: quinque v. in B swnt ( — attinent — domino — ipsis — recitato) || 497. PEL- LEGE: pellige I ^ immo {sic A) vel immo | attinent: alie-
NENT II
IV 3, 28—46 [A] PEiiSA 103
Nam ex Persia sunt istaec allatae mi a meo ero. DO.
Quando? TO. Haud dudum. DO. Quid istae narrant? TO. Percontare ex ipsis:
ipsae tibi narrabunt. DO. Cedo sane mihi. TO. At clare recita[to]. DO. Tace, dum pellego. TO. [Recita:] Hau uerbum faciam. 600
DO. 'Salutem dicit Toxilo Timarchides Et familiae omni. si ualetis, gaudeo. Ego ualeo recte et rem gero et facio lucrum Neque istoc redire his dcto possum mensibus: Itaque hic est quod me detinet negotium. 505 Chrysopolim Persae cepere urbem in Arabia, Plenam bonarum rerum atque antiquom oppidum: Ea conportatur praeda, ut fiat aiictio PubKcitus: ea res me domo expertem facit. Operam atque hospitium ego isti praehiberi uolo Qui tilDi tabellas adfert. cura quae is uolet: 511 Nam is mihi honores suae domi habuit maxumos.' Quid id ad me aut ad meam rem refert Persae quid
rerum gerant Aiit quid erus tuos? TO. Tace, stultiloque: nescis
quid te instet boni Neque quam tibi Fortiina faculam lucrifera[m] adlu-
cere uolt. 515
498. EX: e ( SUNTISTAECALLATAEMIHl4^AME0(er)0: adme
allatae modo sunt istae a meo domino ] haut | dudum {sic A) vel dubium || 499. ^t^PERCOXTAKAE : perctare || 500. clare (sic A) vel dare | del Spengelins \ PELLiGOREC(i)TAHAU: pellico :^ haud II 501. DO. D* 1| 502. ante gaudeo' s. scr. TO. D^ |l
504. ISTOC: isto I REDIRE: reddere | octo (sic A) vel osto ||
505. DETEXET II 506. CHRYSOPOLIN: Cleusipolim II 508. CON- PORTATUR: comparatur | praeda {sic A) vsl prae |1 509. Publici- tus {sic A) vel Pollicitus || 511. offert | qua eis: Q-is | uelit |j 513. perse {etiam A, iit vid) \\ 514. quid te {sic A) vel quid |1 515. neq-quaM: Nequiquam | faculam {sic A) vel foculam | LU^cri^iFERAM: lucificam: del Mi j adlucere: allucere vel al- licere jj
104 PLAVTI IV 3, 47-64 [A]
DO. Qiiae istaec liicriferast Fortima? TO. Istas quae
nontnt roga: Ego tantiimdein scio quantnm tu, m'si quod pellegi^
prior. Sed ut occepisti, ex tabellis ndsce rem. DO. Bene me
mones. TO. Fac silentiiim: nunc ad illud uenies quod refert
tua. DO. 'Iste qui tabellas adfert adduxit simul 520 Forma expetenda liberalem uirginem, Furtiuam, abductam ex Arabia penitissuma. Eam te uolo curare ut istic ueneat: • Ac sud periculo is emat qui eam mercabitur: Mancipio neque promittes neque quisquam dabit. 525 Probum et numeratum argentum ut accipiat face. Haec ciira et bospes ciira ut curetiir. uale.' TO. Quid igitur? postquam recitasti qudd erat cerae
creditum, lam milii credis? DO. Vbi nunc illest bdspes qui hasce
huc attulit? TO. lam hic credo aderit: arcessiuit illam a naui. DO.
Nil mi opust 530
Litibus neque tricis. quam ob rem ego argentum
enumerem foras? Nisi mancipio accipio, quid eo mi dpus est mercimdnio? TO. Tacen an non taces? numquam ego te tam esse
matulam credidi.
516. liUCBiFEEAESTFOETUNA: fortuna lucrifica est 11 517. tantumclem {sic A) vel tantundem || 518 sq. tabelIjE(s) | 4:J: nunc (etiam A): pers corr Pius \ uenieS: uentes || 521. yiBGiNEM: mulierem || 522. fortiuam Priscianus | abductaM: adductam (sic Priscianus) vel aduectam || 523. cubabe: ac- curare | ueneat: ueniat || 524. peeiculO: periclo | qui eam: QUi II 525. peomittiS: promittet (corr Geppertus) \\ 529. hasce- HUC: hasce vel asce || 530. arcessiuit: acceesiuit | illam a naui (sic A) vel illa mandauit | ^t^NiHiL: nihil || 531. teiciS: trichis | ego argentum (sic A) vel argentum | enumeeem: numerum || 532. opusest: opus ||
IV 3, 65—78 [A] PERSA 105
Quid? metuis? DO. Metuo herele uero: sensi ego iam
compluriens Neqiie mi haud imperito eueniet, tali ut in hito hae-
ream. 535
TO. Nil pericli mihi uidetur. DO. Scio istuc: sed
metud mihi. TO. Mea quidem +istuc nil refert: tila ego hoc facio
gratia, 537. 538
^t tibi recte conciliandi primo facerem copiam. DO. Gratiam habeo: sed te de aliis quam de te alios
suauiust 540
Fieri doctos. TO. Nequis uero ex Arabia penitissuma Persequatur. etiam tu illam destinas? DO. Videam
modo Mercimonium. TO. Aequa dicis. sed optume eccum
ipse aduenit Hdspes ille qui has tabellas attuht. DO. Hicinest?
TO. Hic est. DO. Haecine illast furtma uirgo? TO. luxta tecum
aeque scio, 545
Nisi quia specie quidem edepol liberalist, quisquis est. DO. Sat edepol concinnas<(t)> facie. TO. Vt contemptim
carnufex. Taciti contemplemur formam. DO. Laiido consiliiim
tuom.
534. dist Sey | hercle {sic A, ut vid) vel herche | iam om Gellius et Nonius \\ 535. lutO: ludo || 536. pebiclimihi: pericli || 537 sq. HOCFACIO: refero || 540. aliis (sic A) vel alis | de- TEALIOS: alios de te || 541. aeabia: barbaria || 543. ad- UENIT : adunt vel addunt |! 544. hicinest^^: : hiccine est # vel hiccinest || 545. aeque scio {sic A) vel scio eque || 546. qui aspeci {vel aspexi) equidem: corr Luchsius duce Bergkio \ QUISQUISEST: quisquis es || 547. add Ca \ carnifex || 548. FORMAM:^ : formam ||
106 PLAVTI IV 4, 1—13 [A]
SAGARISTIO. TOXILVS. VIRGO. DORDALVS
SERVI II LENO
SA. Satin Atheuae til)i sunt uisae fortunatae atque
opiparae? VI. X^rbis speciem uidi j, hominum mores perspexi
parum. 550
Numquid in principid cessauit uerbum docte dicere? DO. Hau potui etiam in primo uerbo perspicere sa-
pientiam. SA. Quid id quod uidisti? lit munitum muro tibi ui-
sum dppidumst? VI. Si incolae bene siint morati, id piilcre munitum
arbitror: Pei-fidia et peculatus ex urbe et auaritia si exulant, 555 Quarta inuidia, qumta ambitio, sexta | obtrectatio, Septumum periurium, — TO. Eugae. VI. Octaua in-
diligentia, Nona iniuria, decumum, quod pessumum adgressust,
scelus: Haec unde aberant, ea iirbs moenita muro sat erit simplici. "^bi [ea] aderunt, centumplex muras rebus seraandis
parumst. 560
TO. Quid ais tu? DO. Quid uis? TO. Tu in iUis es
decem sodalibus: Te in exilium hinc ire oportet. DO. Quid iam? TO. Quia periiirus es.
549. s(uii)TU(i8).\E: uisae || 550. specieM: speclem | — (p)EES(pexi) [nbi mores sj^at non explet]: mores prospexi || 551. Numquid {sic A) vel Numqud || 552. haU: Haut vel Haud | perspicere vel perficere || 553. uis(umop)piDUMST : uisumst oppidum {vel opidum) || 554. (idpulch)RE {suppl Stu): pulchre I munitum {sic A) vel monitum || 555. Perfidia {sic A) vel Per- fida II 556. ambitio: arbitrio || 558. adgeessusT: adgressu || 560 sq. ea urbs — aderunt solus habet A \ eaaberunt: corr Ri I centumplex: centuplex | mueum | paeumst: parum sit II 561. sodalibus {sic A) vel sodalibs || 562. ire hinc: trai Schoe duce A \\
IV 4, 14—30 [A] PERSA 107
DO. Verba quidem liaud indocte fecit. TO. Ex tuo iu-
quain ussust: eine hanc. DO. Edepol qui quom hanc magis contemplo, magis
phicet. TO. Si hanc emeris, Di immortales, nuUus leno te alter erit opulentior. 565 Euortes tuo arbitratu homiues fuudis, familiis: Cum dptumis uiris rem habebis, gratiam cupient
tuam, Venient ad te comisatum. DO. At ego iiitromitti ud-
tuero. <T0.)> At enim illi uoctu dccentabunt dstium, exurent
fores. Proiii tu tibi iubeas concludi aedis foribus ferreis, 570 Ferreas aedis commutes, limina indas ferrea, Ferream seram atque anellum: ne sis ferro parseris: Ferreas tute tibi inpingi iilbeas crassas cdnpedis. DO. 1 in malum crviciatum. TO. I sane tu — hanc eme:
ausculta mihi. DO. Mddo ut sciam quanti mdicet. TO. Vin huc uocem? DO. Ego illo accessero. 575
TO. Quid agis, hospes? SA. Veuio, adduco hanc ad
te, ut dudum dixeram. Ncim heri in portum ndctu nauis uenit: ueniri hanc
uolo, Si potest: si ndn potest, iri hinc uolo quantum potest. DO. Saluos sis, adulescens. SA Siquidem hanc uen-
didero pretid suo.
563. ussut vel uisust vel usust || 564. contemplo: CON- TEMPL** I 4t:si: si || 565. Di (sic A) vel Dii || 567. cupient vel concipient || 568. comisatum vel comissatum | intromitti- tJOLUERO: intromitti (siippl Ca) \\ 569. add Ca \\ 570. proin: Proinde || 571. limina vel lineina {{ 572. anulum {etiam A): corr Bo \\ 573. Ferreas tute: ferreastulte { coNPEpiscRAS- SAS {] 574. I in: isisiN { TO. pro # Ca \ iSAN***H(an)CEME: i sane hanc eme atque {corr Ri cum A, ut vid) \\ blb. uti vel ut {sic A) \ accessero {sic A) vel accerseo {{ 576. agis {sie A) vel ais { hospes-fj:: hospes ( adteutdubum: ut dudum vel ut {{ 578. lEi: ire {1
108 PLAVTI IV 4, 31—45 [A]
TO. Atqui aut lioc emptore iiendes piilcre aut alio
non potis. 580
SA. Es[t]ne tu huic amicus? TO. Tamquam di dmnes
qui caehim colimt. DO. Tiim tu milii's inimicus certus: nam generi le-
ndnio Numquam uUus deus tam benignus fiiit qui fuerit
propitius. SA. Hoc age. opusnest liac tibi empta? DO. Si tibi
uenissest opus, Mihi quoque emptast: si tibi subiti nil est, tantum-
demst mibi. 585
SA. Indica, fac pretium. DO. Tua mers est: tua in-
dicatiost. TO. Aequom bic orat. SA. Vm bene emere? DO. Vm
tu pulcre uendere? TO. Ego scio hercle utnimque uelle. DO. Age, mdica
prognariter. SA. Prius dico: hanc manciipio nemo tibi dabit. iam
scis? DO. Scio. Indica, minumd datunis qui sis, qui duci queat. 590 TO. Tace, tace: nimis tii quidem herele homo stultus
es[t] pueriliter. DO. Quid ita? TO. Quia enim te ex puella prms per-
contari uolo Quae ad rem referunt. DO. Atque hercle tii me mo-
nuisti haii male. Vide sis, ego ille ddctus leno paene in foueam decidi,
580. POTiS: potes II 5S1. tu huic {sic A) vel liuic tu || 584. HAC: haec || 585. tibi subiti: tibi | tantumdemesT: tan- tumdemst vel tantudest || 586. indicaifac || 587. aequmhicoeat : Aequo mihi corat {vel curat) | ^^uintu: uine tu vel Vinctu || 588. ecor scio Nonius \ hercle (sic A et Nonius) vel erde | uelle: BELLE {item Nonius) \ :^age: age {vel sic vel a te No- nius) II 589. mancipio || 591. hercle homo vel hercule ho: homo || 592. expuellate || 593. eeperant | atqheecle: et qui hercle {vel hercule) | haD: haud || 594. ego ille doctus: **illi;- **BTUS {fort. ne ille dortus) ||
IV 4, 46—58 [A] PERSA 109
Ni hic adesses. quantumst hommem amicum adhibere,
ubi quid geras. 595 TO. Quo genere aut qua iu patria nata sit aut quibus
parentibus — Ne temere hanc te emisse dicas me inpulsore aut m-
lice — Volo te percontari. DO. Quin laudo inquam consilium
tuom. TO. Nisi molestumst, percontari hanc paiicis hic uolt.
SA. Maxume, Suo arbitratu. TO. Quid stas? adi sis tiite atque ipse
itidem roga, GOO
Vt tibi percoutari liceat quae uelis: etsi mihi Dixit dare potestatem eius: sed ego te mald tamen Eumpse adire, ut ne contemnat te ille. DO. Satis recte
mones. Hdspes, uolo ego hanc percontari. SA. A terra ad
caelum quidlubet. DO. Iilbedum ea hoc accedat ad me. SA. I sane ac
morem illi gere. 605 Percontare, exquire quiduis. TO. Age, age nuuc tu:
in proelium Vide ut ingrediare auspicato. VT. Liquidumst auspi-
ciiim: tace. Ciirabo, ut praedati pulcre ad castra conuortamini. TO. Cdncede istuc: ego illam adducam. DO. Age, ut rem esse in nostram putas.
595. HOMmEMAMicuMADHiBERE : adhibere homiiieiii ami- cum I ante ubi litterae qtjogenereutquainp deletae sunt (cf. 596) I GERAT II 596. nata sit (sic A) vel sit nata || 597. hanc te {sic A) vel hanc j MErNPULSOREAUTmLiCE: suasu atque iupulsu meo || 598. accessit ex A \\ 600. TO. pro 4t^ Py \ A**: abi vel habi: corr Bo \ sistute: tute || 601. percun- TARi II 603. EUMSE: Eum ipse' icorr Bi) \ DO. pro ^ Py \\ 604. PERCOKTIRI II 605. HOC: huc || 606. TO. pi-o # Py I mPROELiU: inproe vel impera || 607. VI. pro # Bo \\ 608. ac- cessit ex A \\ 609. ISTUC: sis iam vel si suam | nostram (sic A) vel nostra | putras ||
110 PLAVTl IV 4, 59—72 [A]
TO. Ehodum huc^ uirgo. uide sis quid agas. VI. Taceas:
curabo lit uoles. 6io TO. Sequere me. adduco hanc, siquid uis ex hac per-
contarier. DO. Enim uolo te adesse. TO. Hau possum, quin huic
operam dem hospiti Quoi erus iussit. quid si hic non uolt me lina adesse?
SA. Immo i modo. TO. D6 tibi ego operam. DO. Tibi ibidem das, ubi tu
tuom amicum adiuuas. SA. Exquire. TO. Heus tu, admgila. VI. Satis est dictum. quamquam ego serua sum, 615 Scio ego officium meum, lit, quae rogiter, uera ut ac-
cepi eloquar. TO. Virgo I , hic homo probus est. VI. Credo. TO. Non
diu apud hunc seruies. VI. Ita pol spero, si parentes facient officium suom. DO. Nolo ego te mirari, si nos ex te percontabimur Aiit patriam tuam aiit parentes. VI. Qur ego hic mirer,
mi homo? 620
Seruitus mea mihi interdixit, nequid mirer meiim malum. DO. Ndli flere. TO. Ah, di istam perdant: ita catast
et callida. "V^t sapiens habet cor: quam dicit quod opust. DO.
Quid nomen tibist? TO. Niinc metuo ne peccet. VI. Lucridei nomen in
patria fuit.
610. accessit ex A \\ 611. adduco {sic A) vel adduco Ad- duco II 612. Haud: HU (corr Bi) \ huic {sic A, ut vid) vel huc || 613. si hic {sic A) vel hic si | (meuna)ADESSE {suppl Stii): me adesse una || 614. tibiegO: ego tibi || 615. exquire#heuS: Exquire heus {pers corr ScJioe) \ satis est vel satis ego || 616. ro- gitet: corr Gru cum A, ut vid \\ 619. (mdkaeisinos : minaris in nos || 620. quR: Cur | hic: id | mi homo: homomi || 621. meum malum {sic A) vel Malum meum || 622. noliflere- 4^:ahdi {item Lamh [ex membr. Tmn.?]): di (vel dii) ^osi lac 11
623. utsapienshabeT: habet {post lac CD) \ ^ Quid: #quod ||
624. NUNC: Nonte | paeia ifort. t s. v.) \\
IV 4, 73—88 [A] PERSA 1 1 1
TO. Nomen atqne omeu qiiantiuis iamst preti: quin
tu hcinc emis? G25
Nimis pauebam ne peccaret: expediuit. DO. Si te
emam, Mihi quoque Lucridem confido fdre te. TO. Tu si
hanc emeris, Niimquam hercle hunc mensem uortentem, credo, ser-
uibit tibi. DO. Ita uelim quidem hercle. TO. Vt optata eueniant
operam addito. Nil adhuc peccauit etiam. DO. ^bi tu nata's? VI.
"V^t mihi 630
Mater dixit, m culina, in angulo ad laeuam manum. TO. Haec erit tibi fausta meretrix: natast in calidd
loco, ^bi rerum omniiim bonarum cdpiast saepissuma. Tactus lenost qui r^garat, libi nata esset, diceret. Lepide lusit. DO. At ego patriam te rogo quae sit
tua. 635
VI. Quae mihi sit nisi haec ubi nunc sum? DO. At ego
illam quaero quae fuit. VI. Omne ego pro nilo esse duco qudd fuit, quandd
fuit: Tamquam hominem, quando animam ecflauit, quid eum
quaeras qui fuit? TO. Ita me di bene ament, sapienter: atque equidem
miseret tamen. DO. Sed tamen, uirgd, quae patriast tua age mihi
actutum expedi. 640
625. TAMEST: est {corr Ri) \\ 628 sq. hercle {sie A, ut vid) vel hercule {bis) | utoptataeueniakt: 4^: opta ut conueniant || 632. erit tibi {sic A) vel tibi erit || 633. saepissumA: sepis- sime vel sepisse || 634. tactuslenost: Tactus est leno | ro- garet: kogakit: corr Ca \\ 635. lusit {sic A) vel iussit | te rogo: Qu(ae)s6 || 636. VI. D' {item v. 637. 641. 644. 646. 648) illam {sic A) vel illa | quifuit {ex v. 638) \\ 637. ducO: clucto |i 638. ECFLAUIT: etflauit II 639. equidem: eo ||
112 PLAVTI IV 4, 89—102 [AJ
Quid taces? YI. Dico equidem: quando hic seruio,
haec patriast raea. TO. lam de istoc rogare omitte. udn uides nolie
<(e)>loqui, Ne suarum se miseriarum in memoriam inducat? DO.
Quid est? Captusnest pater? YI. Non captus, sed ^quod habuit
id perdidit. TO. Haec erit bono genere nata: nil scit nisi uerum
loqui. 645
DO. Quis fuit? dic uomen. YI. Quid illum miserum
memorem qui fuit? Niinc et illum Miserum et me Miseram aequomst no-
minarier. DO. Quoius modi | is in populo habitust? YI. Nemo
quisquam acceptior: Serui liberique amabant. TO. Hdminem misenim prae-
dicas: Qudm et ipsus probe perditust et beneuolentis per-
didit. 6.50
DO. Emam | opinor. TO. Etiam '^opinor'? summo
genere esse arbitror: Diuitias tu ex istac facies. DO^ Ita di faxint. ^T0.)>
Eme modo. YI. lam hdc tibi dico: [iam] actutum ecastor meus pater
ubi me sciet Yenisse huc^ ipse aderit et me abs[en] te[m] redimet. TO. Quid nunc? DO. Quid est?
641. EQUIDEMQUAXDO : equidem ijatriam quandoquidem | seruio {sic A) vel .seuio | haeC: hac re? has || 642. add Ca !| 643. memoriam vel meriam | inducas: eorr Dousa \\ 648. Quo
lus {vel uis) modi: quiusm || 650. QU>i***PSys : Cum ipsus
{suppl Bi) I prope perditus est: corr Ri duce Bo || 651. opinor ^ summo (fe/ 4|: sommo) : dist Bi \ esse arbitror vel opinor || 652. facies vel facies acfacies | faxin te me vel faxint te me II 653. del Chiy \\ 654. uenisse*+seade — : Venisse huc aderit hic: corr Schoe | del Bo |l
IV 4, 103—119 [A] PERSA 113
TO. Aiidin quid ait? Yl. Nam etsi res sunt fractae,
amici sunt tamen. 655 DO. Ne sis plora: libera eris actiitum, si crebrd cades. Vin mea esse? VI. Dum quidem ue nimis diu tua
sim, uolo. TO. Satin ut meminit libei*tatis? dabit haec tibi gran-
dis bolos. Age siquid agis. ego ad hunc redeo. sequere. red-
duco hanc tibi. -(DO.^ Adulescens, uin uendere istanc? SA. Magis lubet
quam perdere. 660
<(D0.)> Tiim tu pauca in uerba confer: qui[d] datur,
tanti ihdica. SA. Faciam ita ut te uelle uideo[m]: lit emas, habe
[tre]centum minis. DO. Nimiumst. SA. Octoginta. DO. Nimiumst. SA.
Niimmus abesse hinc ndn potest Quod nunc dicam. DO. Quid id est ergo? eloquere
actutum atque mdica. SA. Tuo periclo sexaginta haec datur argenti minis. 665 DO. Tdxile, quid ago? TO. Di deaeque te agitant
irati, [et] scelus, Qui ha(n)>c non properes destinare. DO. +Habeto. TO. Eu, praedatu's probe: abi, argentum ecfer huc. Non edepol minfs trecentis carast: fecisti lucri. SA. Heiis tu, etiam pro uestimentis hiic decem acce-
dent minae. DO. Abscedent enim^ non accedent. TO. Tace sis: non tu illum uides 670
657. ne om A, ut vid \ nimis vel minis || 659. reduco vel redduco || 660 sq. add Py \ del Scioppius \\ 662. uelle (vel uellem) uideam: corr Ac \ trecentum ( — tum) vel trecentis:
corr Valla (cf. 668) \ minis (sic A) vel miuas || 663. NU*+US:
4^: Nummus vel nummos || 666. di vel dii | del Py \\ 667. s*robe s. f. tertii post v. 666 v. liabet A ante v. 669 | habeto vel ha- bebo I et fer vel effer || 669. huc decem vel decem | accedent vel accedant ||
Plavti Comoediae V 8
114 PLAVTI IV 4, 120. 121 ; 5,1— 10; 6,1.2 [A]
Quaerere an.sam, infectum \\t faciat? abisne atque ar-
gentiim petis?
*******:(:* atque ut dignust perit. 671^
DO. Heus tu, serua istum. TO. Quin tu intro is?
DO. Abeo atque argentum adfero.
SAGARISTIO. TOXILVS. VIRGO
SERVI II
TO. Edepdl dedisti, uirgo^ operam adlaudabilem, Probam et sapientem et sobriam. VI. Siquid bouis Boni fit, esse id et graue et gratum solet. 675
TO. Audm tu, Persa, ubi ab hdc argentum acceperis, Simulato quasi eas prorsum in nauem. SA. Ne doce. TO. Per angiportum rilrsum te ad me recipito IUac per hortum. SA. Quod futurumst praedicas. TO. At ne cum argento protinam jjermittas domum, 680 Moneo, te. SA. Quod te dignumst me dignum esse uis? TO. Tace, parce uoci: praeda progreditilr foras.
DORDALVS. SAGARISTIO. TOXILVS. VIIIGO
LENO SERVI n
DO. Probae hic argenti siint sexaginta minae, Duobus nummis mmus [est]. SA. Quid ei nummi
sciunt ?
671*. Quaerere vel Quere || 671^. accessit ex A ( — u x-
ATQ-UT) II 672. ISTUm4J=QUIN (■yeZ ISTUNCQUIN): istum quin | i.s intro: trai Bo, fort. cum A || 673. adlaudabilem {sic A, ut vid) vel laudabilem || 674. Probam {sic A) vel Probum | bonis {sic A) vel bonus || 675. idet: idem et || 676. argentum ab toc: trai Guy, ciim A, ut vid || 677. prorsum {sic A) vel pror- sus {sic gloss. Pl.) || 679. illac: Illa [ Qy(od): quo || 680 sq. dist Vss II 682. parceuoci: parce {vel parue) uoce || 683. pko- BAE: Probat II 684. del Bo \ QUIT ||
IV 6, 3—24 [A] PERSA 115
DO. Cruminam hanc emere | aiit facere ut remigret
domum. 685 SA. Ne uon sat esses leno, id metuebas miser, Impure, auare, ue crumillam amitteres? TO. Sine quaeso: quando lenost, nil miriim facit. DO. Lucrd faciundo ego ailspicaui in hilnc diem: Nil mihi tam paruist qum me id pigeat perdere. 690 Age accipe hoc sis. SA. Hiiuc iu collum, msi piget, Impdne uero. DO. Fiat. SA. Numquid cetemm Me udltis? TO. Quid tam prdperas? SA. Ita negd-
tiumst: Mandatae quae simt udlo deferre epistulas. Geminum autem fratrem seruire audiui hic meum: 695 Eum ego lit requiram atque ^ut redimam, uolo. TO. Atque edepol tu me cdmmonuisti | haii male: Videdr uidisse hic fdrma persimilem tui, Eadem statura. SA. Quippe qui frater siet. DO. Quid est tibi uomen? SA. * * * quod ad te at-
tinet. 700
DO. Quid attinet non scire? SA. Ausculta ergo, lit
scias: Vaniloquidorus Vij-ginisuenddnides ' Nugiepiloquides Argentumextenebrdnides Tediguiloquides Xiimmosexpalpdnides Quodsemelarripides Niimquameripides: em tibi. 705 DO. Eu hercle, nomen miiltimodis scriptiimst tuom.
686. SATis II 687. CEUMiLL.A^M: cruminam || 689. faciexdo {item Nonhts) \\ 691 sq. accipe {sic A) vel accipi | nimquid (vel numquid) ceterumjjHunc incollum nisi piget impone uero fiat: trai cum A et pers corr Ca (#UEEOFiAT:ft^) || 694. epistolas vel epistulas {sic A) \\ 696. euM: Tum | (uti)EEp(imam), ut vid II 697. iiAU {iit vid): Haud || 700. accessit ex A \ quod:
COrr BrixillS \ 4t^**S*+*QU0D || 702. UIEGIXISrEXpENIDES:
airginis uendonident {vel uendo uident) || 703. xugiepilo- QUU)ES: Nugipiloquides i| 704. nundes {vel num des) expal- ponides: xugidespalpon^des: corr Bi || 705. quodsemelae- RiPiDES: Quod semel larripides | xumquameripidesemtiei: numquam eripi ^^ || 706. .■MULTi.MO(di)S: multis modis | scrip- tumst: SCRIPTUM II
8*
116 PLAVTI IV 6, 25—28; 7, 1—15 [A]
SA. Ita simt Persarum mores: longa nomina
Contdrtiplicata habemus. numquid cetemm
Yoltis? DO. Vale. SA. Et uos: nam animus iam in
nauist mihi. <^T0.> Cras ires potius, hodie hic cenares. SA. Vale. 710
TOXILVS. DORDALVS. VIRGO. SATVRIO
SERVOS LENO PARASITVS
TO. Postquam illic abiit, dicere hic quiduis licet.
Ne hic tilji dies inluxit lucrificabilis:
Nam non emisti hanc, uerum fecisti lucri.
DO. Illequidem iam scit quid negoti gesserit,
Qui mihi furtiuam meo periclo uendidit. 715
Argentum accepit, abiit: qui ego nunc scio,
An iam adseratur haec manu? quo illiim sequar?
In Persas? nugas. TO. Credidi gratiim fore
Beneficium meum apud te. DO. Immo equidem gra-
tiam Tibi, Toxile, habeo: nam te sensi sedulo 720
Mihi dare bonam operam. TO. Tibine ego? immo
■'"sedulo. DO. Attat, oblitus sum intus dudum edicere Quae uolui edicta. adserua hanc. TO. Saluast haec
quidem. VI. Pater nunc cessat, TO. Quid si admoneam? VI.
Tempus est. TO. Heus, Saturio, exi. niinc est iUa occasio 725
709. et: SET I MiHi: meus II 710. add JRi \ ires {sic A) vel ire || 712. lucbificabis || 713. fecisti {sic A) vel recisti | lucri {sic A) vel lucrum '||' 714. VL B- \\ 715. periculo || 718. in {sic A) vel im | TO. D- || 720. sensisedulO: sensis- sedulo vel sensisse te dulo || 721. tibineego: tibinego | se- DULO: serui || 722. diceee || 724. admoneam {sic A) vel ammoneam || 725. post hunc v. scaenam sign A ||
IV7,16— 19; 8,1-7; 9,1— 3[A] PERSA 117
Inimicuni ulcisci. SA. Ecce me: numquid moror? TO. Age illiic abscede procul e conspectu: tace. Vbi ciim lenone me uidebis conloqui, Tum tiirbam facito. SA. Dictum sapienti sat est. TO. Tunc, quando abiero — ■(SA.) Qum taces? scio
quid uelis. 730
DORDALVS. TOXILVS. VIRGO
LENO SERVOS
DO. Transcidi loris omnis adueniens domi:
Ita mibi supellex squalet atque aedes meae.
TO. Redis tu tandem? DO. Redeo. TO. Ne ego bodie
tibi Bona miilta feci. DO. Fateor: babeo gratiam. TO. Num quippiam aliud me uis? DO. Vt bene sit
tibi. 735
TO. Pol istuc quidem omen iam ego usurpabo domi: Nam iam mclinabo me cum liberta tua.
SATVRIO. VIRGO. DORDALVS
PARASITVS LENO
SA. Nisi ego ilhm^^c^ hominem perdo, perii. atque
dptume
Eccum ipsum ante aedes. VI. Sahie multum, mi pater.
SA. Salue, mea gnata. DO. Ei, Persa me pessum de-
dit. 740
726. SA. D* II 727. cf. 467 || 730. accessit ex A | Abieeo- QUIN {corrMi) \\ 731. tbanscidi: Transidi || 734. bonamulta : Bo- nam uitam | effeci ] habeo vel habere; habebo || 735. aliut | 736. OMENIAM: omneiam vel omniam || 738. VI. praem D^ j illum {item A): corr Ca || 739. mi: mihi || 740. El: et ||
118 PLAVTI IV 9, 4 [AJ— 15; V 1,1— 4
VI. Pater hic meus est. DO. Hem, qiud? pater? perii
dppido. Quid ego igitur cesso iufelix lameutarier Miuas sexagiuta? SA. Ego pol te faciam, scelus, Te quoque etiam ipsum ut lameuteris. DO. Occidi. SA. Age ambula in ius, leuo. DO. Quid me in iiis
uocas? 745
SA. Illi[c] apud praetorem dicam: sed ego in ius uoco. DO. Nonne antestaris? SA. Tuau ego causa, carnufex, Quoiquam mortali libero auris atteram, Qui liic commercaris cmis homines Kberos? DO. Sine dicam. SA. Nolo. DO. Audi. SA. Surdus
sum: ambula. 750 Sequere hac, sceleste, feles uirginaria. Sequere hac, mea gnata, me lisque ad praetorem. VI.
Sequor.
AOTYS Y
TOXILVS. SAGARISTIO. LEMNISELENIS
SERVI n MERETRIX
TO. Hostfbus uictis, ciuil)us saluis, re placida pacibus
perfectis, Bello extincto, re bene gesta, integro exercitu et prae-
sidiis, Quom bene nos, luppiter, iiiuisti dique alii omnis caeh'-
potentes, 755
Eas uobis habeo grates atque ago, quia probe sum ultus
meum mimicum.
743. scelus vel seelus || 745. DO. ante quid D^ || 746. delCa \\ 747. camufex vel camifex || 748. atteram vel at ten-am || 749. ciuis vel cuus || 751. scelesta: corr Lanib || 753. SA. praem D* 1 replacida vel replacidis a {er. is) || 755. iuppiter vel iupiter | iuuisti vel uiuisti || 756. habeo grates vel grates habeo ||
Y 1,5-18 PERSA 119
Nunc 6b eaui reiii iuter participes diuidara praedam
et participabo. Ite foras: hic uolo aute [hjostium et ianuam 758*
Meos participes bene accipere. Statuite hic lectulos: ponite hic quae adsolent: 759* Hic statui uolo primum +aquila mihi Vnde ego omnis hilaros ludentis laetificantis faciam
lit fiaut, 760
Quorum opera "^haec mihi facilia factu facta sunt quae
uolui effieri. Nam improbus est homo qui beneficium scit accipere
et reddere nescit. LE. Toxile mi, cur eg-o sine te sum? cur tu autem sine
me's? TO. Agedum ergo: Accede ad me atque amplectere sis. LE. Ego uero.
<(T0.> Oh^ nil hoc magis dulcest: Sed amabo, ocukis meus, quin [injlectis nos actutum
commendamusV 765
<LE.> Omnia quae tu uis^ ea cupio. TO. Mutua fiunt
a me. age, age, age ergo. Tu, Sagaristio, accumbe m summo. SA. Ego nil moror:
cedo parem quem pepigi. TO. Temperi. SA. Mihi istuc temperi serost. <T0.> Hoc
age: accumbe. hunc diem suauem Meum natalem agitemits amoenum. date aquam mani-
bus: appom'te mensam. Do hanc tflsi florentem florenti. tu hic eris dictatrix
nobis. 770
758 sq. duobtis comj))- B: discr Herm \ primum aquila mihi vel primum aliquam ex pri mihi aliqua mihi {cf. v. 760) || 760. fiant vel fiant aliqua mihi {cf. v. 759) || 762. accipere vel sumere || 763. tu autem vel autem tu | TO. pro -^ Ca \ agedum vel agidum || 764. adme veJ mea adme | amplectere sis # ^eZ amplecteris ::j^ (TO. D^: corr Ca) 1 add Bi \ nihil hoc vel nihn || 765. del Ca \\ 766. add Weisiiis || 767. nihil moror vel nihil || 768. hoc age vel age | suauem vel suaue || 769. amoenum vel amoenum num || 770 — 773^^. tres sunt in B V. { — puere — propera) || 770. florentem veT. florente ||
120 PLAVTI Y 1, 18—24; 2, 1—3
<^LE.> Age, piiere, a summo septenis cyathis committe
hos hidos. <^T0.> Moue mamis, propera, Paegnium: tarde cyathos
mihi das. cedo sane. Bene mihi, beue uobis, bene [me] amicae. 773^ Optatus hic mihi dies datus Hodiest ab dis, quia te licet 774*
hiheram me amplecti. LE. Tua factum opera. TO. Bene omnibus nobis: hoc mea[e] manus tuae pocuhim donat, 775
Yt amantem amanti decet. LE. Cedo. TO. Accipe. LE. Bene ei qui inuidet mihi et ei qui hoc gaudet. 776. 777
DORDALVS. LEMNISELENIS.
LENO MERETKIX
SAGARISTIO. TOXILVS. PAEGNIVM
SERVI II PVER
DO. Qui siint qui erunt quique fuerunt quique futuri
sunt posthac,
Solus ego omnibus antideo, facile miserrvimus homi-
num ut ufuam.
Perii, interii: pessiimus hic mihi dies hodie inluxit
cdrruptor: 780
771 sq. LE. pro ij^ et TO. Vss | moue manus vel mouea- mus I pegnium vel Paenignium | ciatas vel cia zas || 773"*. del Guy II 773^—774^. compr B: discr Schoe \\ 775 sqq. cf. ad Most. V. 123 II 775. li meae vel heae meae: corr Ca \ donat vel donant || 776 sq gaudet vel gaud || 779. hominum vel ho- monum || 780 sq. dist Bi ||
V 2, 4—18 PERSA 121
Ita me Toxilus perfabricauit itaque meam rem di-
diuexauit. Vehic[u]lum argenti miser eieci, amisf neque quam ob
rem eieci habeo. Qui ilhlm Persam atque omnis Persas atque etiam
omnis personas Male di omnes perdant: ita miser<^o> Toxilus haee
mihi con[s]ciuit. Quia ei fidem non habui argenti, eo mihi eas machi-
nas mdlitust. 785
Quem pol ego ut non in cruciatum atque in compedis
cogam, si uiuam, Siquidem hilc umquam erus redierit eius, quod spero —
sed quid ego aspicio? Hoc uide: quae haec fabulast? pol hic quidem potant:
adgrediar. o bone uir, Sakieto: et tu, bona hl)erta. ■(LE.)» Dordakis hicqui- de<(m)st. <SA.)> Quin iube adire. 789.790 TO. Adi, si lubet. SA. Agite adplaiidamus. TO. Dordale,
homo lepidissume, sakie. Locus hic tuost: hic accumbe. +ferte aqaam pedibus.
praeben tii, puere? DO. Ne sis me uno digito attigeris: ne te ad terram,
scelus, adfligam. <(PAE.)> At triji ego hoc continud cyatho oculum ex-
cutiam "'■tuom. DO. Quid ais, crux, stimuloriim tritor? quo mddo me
hodie uorsauisti? 795 Vt me m tric[h]as coniecisti? quo mddo de Persa ma-
nus mi a[d]ditast?
782. dd Bo II 784. add Scal \ del Ca \\ 787. dist Bo || 788. fabulast vel famulast | pol vel ^ Pol | o ??eZ 4^ o || 789 sq. et vel 4^: et | LE. add Vss \\ 791. SA. pro i^ Schoe i TO. pro ^ D- II 792. SA. praem JD^ \ accumbe vel acumbe
794. add Pij \ tibi ego vel ego tibi | ciatho vel citatbo
795. stimulorum vel stumulorum || 796. trichas vel thrichas del Ca II
122 PLAVTI V 2, 19—39
TO. lurgium liinc auferas, si sapias. DO. At, bona
liberta, haec sciuisti 797. 798 Et me celauisti? LE. Stultitiast, quoi bene esse licet
eum praeuorti Litibus. posterius ista[ha]ec te magis par agerest. DO.
Vritur cor mihi. 800 TO. Da illi cantharum: extingue ignem, si cor